BeneluxSpoor.net forum

Overige spoorzaken => Grootspoor => Topic gestart door: Vislijn op 23 september 2020, 20:28:02

Titel: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 23 september 2020, 20:28:02
Het lijkt me aardig om hier in het kort een beschrijving te geven van de geschiedenis van de voormalige spoorlijn naar IJmuiden, geïllustreerd met een flink aantal foto’s. Zelf ben ik opgegroeid langs deze spoorlijn, in de tijd dat NS er nog reizigers vervoerde. Dat maakt dat ik zelf nog altijd een warme belangstelling heb voor alles wat met deze spoorlijn te maken heeft, maar ik denk ook dat deze lijn voor andere spoorliefhebbers en modelbouwers een heel interessante is. De IJmuider spoorlijn werd ook wel ‘Vislijn’ genoemd, waarmee meteen duidelijk is hoe ik aan mijn forumnaam ben gekomen.

De lijn was aan de ene kant vrij kleinschalig en had eigenlijk een heel beperkte lengte, maar was aan de andere kant wel geheel dubbelsporig en geëlektrificeerd. Verder was er naast een halfuurdienst met elektrische treinstellen veel goederenvervoer, vooral van vis, maar ook van andere spullen. Voeg daarbij het enorme aantal haltes langs de lijn en je hebt volgens mij een voorbeeld dat voor modelbouwers heel inspirerend kan zijn.

Ik hoop dat ik hier iemand een plezier mee doe.

De spoorlijn naar IJmuiden werd al snel na het ontstaan van de havenplaats aan de monding van het nieuwe Noordzeekanaal aangelegd en kwam al in 1883 gereed.
Aanvankelijk werd gehoopt dat veel passagiersschepen in IJmuiden zouden aanmeren, waarbij de reizigers dan met de trein verder zouden reizen. In de praktijk voeren de schepen echter meestal gewoon via het Noordzeekanaal door naar Amsterdam, dus grote aantallen bootreizigers bleven uit. Wel werd vanuit IJmuiden al snel veel vis aangevoerd. Rond 1900 werd er zelfs een fors ‘visstation’ in gebruik genomen, waarvoor de spoorlijn vanaf het emplacement van station IJmuiden een stuk werd verlengd.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/StationIJmuiden-ca1900.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/StationIJmuiden-ca1900.jpg)

Station IJmuiden, ca. 1900 – Het Utrechts Archief, cat.nr. 165221. Collectie De Pater.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001008778.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001008778.tjp.jpg)

Al heel vroeg, in 1927, werd de lijn geëlektrificeerd, met fraaie vakwerkportalen. Op de foto hierboven nadert de eerste officiële elektrische trein, een toen nog gloednieuwe ‘Blokkendoos’, op 15 mei 1927 de halte Driehuis-Westerveld. [Foto Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands archief, cat.nr. KNA001008778]

De naam IJmuiden roept vast niet bij iedereen de meest idyllische associaties op, maar zoals je hier al kunt zien was het eerste stuk van de lijn, zo tussen Santpoort en de halte Velsen-Zeeweg, heel landelijk gelegen tegen de binnenduinrand. In dat opzicht is er sindsdien trouwens niet zoveel veranderd, de omgeving van het oude traject is op dit stuk nog steeds fraai en groen.
In de Tweede Wereldoorlog werd ook IJmuiden en omgeving zwaar getroffen. Het oude IJmuiden werd voor een groot deel platgelegd, niet alleen door bommen, maar ook door de sloopwoede van de Duitsers, die er rekening mee hielden dat een geallieerde invasie op deze plek zou plaatsvinden en daarbij een vrij schootsveld wilden hebben. Na de oorlog werd IJmuiden grotendeels opnieuw opgebouwd en ook sterk uitgebreid, maar het zwaartepunt van de stad kwam nu meer zuidelijk te liggen, verder van de spoorlijn af. De spoorverbinding verloor hiermee al aan betekenis, omdat de stations voor de meeste IJmuidenaren op flinke afstand waren komen te liggen. De bus was voor velen daarom vaak praktischer. Hiermee was de neergang van de IJmuidenlijn eigenlijk al ingezet.

Een andere belangrijke gebeurtenis voor de IJmuidenlijn was de opening van de Velser(spoor)tunnel in 1957. Tot die tijd takte de IJmuidenlijn bij Station Velsen-IJmuiden Oost namelijk af van de lijn Haarlem-Alkmaar, die iets ten noorden van dit station via een enorme spoorbrug (ooit de grootste spoorwegdraaibrug van Europa) het Noordzeekanaal overstak. Na de opening van de tunnel werd de brug, die intussen een obstakel was geworden voor de steeds grotere zeeschepen, afgebroken.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/532F81F8-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0-1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/532F81F8-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0-1.jpg)

[De situatie van vóór 1957, even ten noorden van Station Velsen-IJmuiden Oost. Links de trein uit IJmuiden (Mat’46), rechts de Mat’36 uit Alkmaar, die net de spoorbrug op de achtergrond is overgestoken. Ca. 1955. Foto Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief, cat. KNA001008781]

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001008896.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001008896.tjp.jpg)

[Een treinstel Mat'36 uit de richting Alkmaar is zojuist de spoorbrug overgestoken en zal binnen enkele seconden station Velsen IJmuiden-Oost binnenrollen. Zo te zien is het een warme zomerdag. De situatie is hier intussen onherkenbaar veranderd. Ca. 1955, Foto collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief cat.nr. KNA001008896]

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-5.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-5.png)

[De spoorbrug werd een obstakel voor de scheepvaart. Hier passeert M.S. ‘Oranje’ de opengedraaide brug, ca. 1950]

Vanaf die tijd volgde het spoor richting Beverwijk en Alkmaar een heel ander traject, want de nieuwe tunnel lag een stuk verder naar het oosten dan de spoorbrug. De splitsing van de sporen naar IJmuiden en naar Alkmaar lag nu niet meer bij station Velsen-IJmuiden Oost, maar bij het nieuwe station Santpoort-Noord, een stuk zuidelijker dus. In 1957 werd Santpoort-Noord dus het beginpunt van de IJmuidenlijn.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/Untitled_10.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/Untitled_10.jpg)

De situatie begin jaren 50. De spoorbrug ligt nog op zijn plek. Afbeelding van Topotijdreis.nl

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/1960_1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/1960_1.jpg)

De situatie zo’n tien jaar later, aan het begin van de jaren 60. De spoorbrug is weg, het spoor richting Beverwijk en Alkmaar maakt nu een slinger om Driehuis en Landgoed Beeckestijn heen en gaat een heel stuk oostelijker onder de tunnel door. IJmuiden zelf is in de tussentijd ook flink uitgebreid en de spoorlijn en de stations zijn steeds meer decentraal komen te liggen. Afbeelding van Topotijdreis.nl

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/Tunnel-Pec.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/Tunnel-Pec.jpg)

[De ingang van de nieuwe spoortunnel met een fraai ‘Pec’ postrijtuig, 1957. Dit nieuwe traject lag een stuk oostelijker]

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133809-NS13652.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133809-NS13652.jpg)

[Station Santpoort-Noord, niet lang na de opening, 1958. Foto D.C. Gerdessen (Nederlandse Spoorwegen) via Het Utrechts Archief,  cat.nr. 839981]
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 23 september 2020, 20:32:49
Langs de IJmuidenlijn waren zoals gezegd opvallend veel stations en haltes te vinden; de gemeente Velsen moet destijds met afstand de gemeente zijn geweest met de meeste NS-halteplaatsen:
 
•   Station Santpoort-Noord (sinds 1957)
•   Halte Driehuis-Westerveld (sinds 1885)
•   Halte Velsen-Zeeweg (sinds 1927, verplaatst in 1958)
•   Station Velsen-IJmuiden Oost (sinds 1867)
•   Halte IJmuiden Casembrootstraat (sinds 1927)
•   Halte IJmuiden Julianakade (sinds 1925)
•   Station IJmuiden (sinds 1883)
•   Visstation (sinds 1899)

Verder liggen op het grondgebied van de gemeente Velsen nog de stations Santpoort-Zuid en Driehuis(-Zuid). Deze nog bestaande stations hoorden echter niet bij de IJmuidenlijn.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/aX44378-168973.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/aX44378-168973.jpg)

Dit is de (nieuwe) splitsing van de spoorlijnen naar IJmuiden (links) en naar Beverwijk-Alkmaar (rechts) bij Santpoort Noord, gezien in noordelijke richting. In het midden de kerktoren van Driehuis. Het spoor wat we hier zien is dan nog niet in gebruik genomen; het oorspronkelijke traject lag verder naar het westen. Uiterst links is aan de bovenleidingportalen te zien waar het nieuwe spoor weer aansluit op het oorspronkelijke traject, zie ook de volgende foto. Foto L. Hessels (Nederlandse Spoorwegen), Het Utrechts Archief cat.nr. 168973]

Laten we nu vanaf dit punt teruggaan, links de IJmuidenlijn op. We zullen vanaf hier even stilstaan bij alle stations en haltes die we achtereenvolgens tegenkomen tot we weer terug zijn bij het eindstation IJmuiden.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X132902-NS12695.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/X132902-NS12695.jpg)

↑ We maken onderweg naar de eerstvolgende halte nog even een tussenstop bij de bovengenoemde aansluiting van het nieuwe traject vanaf Santpoort-Noord (links) op het oude (rechts), nu gezien in zuidelijke richting. Om goed te kunnen aansluiten op het nieuwe spoor richting de tunnel is het nieuwe station Santpoort-Noord een stuk verder naar het oosten gesitueerd, het spoor tussen Santpoort-Zuid en Driehuis-Westerveld moest daardoor worden omgelegd. Als je goed kijkt kun je links op de achtergrond de bovenleidingsportalen zien van het nieuwe spoor dat richting de tunnel gaat. Bij de oude baan rechts (we kijken in de richting Santpoort-Zuid en verder naar Haarlem) is de bovenleiding dan al verwijderd. Achter de rug van de fotograaf is het niet ver meer naar Driehuis-Westerveld. Foto L. Hessels (NS) via Het Utrechts Archief, cat.nr. 837791

De eerste halte die we dan, al na paar honderd meter, tegenkomen is Driehuis-Westerveld (later eenvoudig "Westerveld"genoemd), die al in 1885 werd geopend:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/535BB16A-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0-1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/535BB16A-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0-1.jpg)

[Driehuis-Westerveld gezien in zuidoostelijke richting, ca. 1930. Collectie Gemeente Velsen, via het Noord-Hollands Archief. KNA001008980]

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/Westerveld1960.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/Westerveld1960.png)

[Gezien in noordoostelijke richting in februari 1960. Foto R. Ankersmit via Klassiekebeveiliging.com]
https://www.klassiekebeveiliging.com/Foto/images/NEG101093-089-37.jpg

De beide perrons lagen hier tegenover elkaar en er was een spoorwegovergang (Duin- en Kruidbergerweg). De klassieke wachtruimte uit 1931 werd aan het begin van de jaren 70 vervangen door een veel minder mooi standaard exemplaar:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/107_11.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/107_11.jpg)

[1975. Foto NS via Het Utrechts Archief, cat. 150832]

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001008920.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001008920.tjp.jpg)

[Deze wachterswoning (hier gezien in 1971) bestaat nog steeds. Foto Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief, cat. nr. HNA KNA001008920]

Westerveld is tevens de naam van de bekende begraafplaats en crematorium, de ontvangstruimte hiervan lag direct naast de halte. Het schijnt dat vroeger vaak op rouwkaarten werd aangekondigd dat de plechtigheid zou beginnen ‘na aankomst van de trein van .. : .. uur’… Tussen ± 1890 en 1911 zou er hier een aftakking zijn geweest de begraafplaats op, waarlangs de trein met de overledene (in een afzonderlijke ‘katafalkwagen’) en de bezoekers dan de begraafplaats op kon rijden. Hier heb ik echter nooit foto’s of tekeningen van gezien. Het is ook wel erg lang geleden... Toen het spoor verderop nog over de brug ging, kwamen hier heel veel treinen langs. Of ze hier ook allemaal stopten weet ik eerlijk gezegd niet, maar ik denk het niet. Na de opening van de tunnel kwam er alleen nog twee keer per uur in elke richting de stoptrein van en naar IJmuiden, en natuurlijk af en toe een vistrein.

Hooguit een kilometer verder naar het noorden komen we terecht bij de volgende halte, Velsen-Zeeweg. Deze werd in 1927 geopend bij de al eerder bestaande spoorwegovergang van de Zeeweg. Het spoor vormde op dit punt de grens tussen IJmuiden en het dorp Driehuis.
Hier de oorspronkelijke plek van de halte:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001006119.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001006119.tjp.jpg)

[We kijken hier in oostelijke richting vanuit IJmuiden naar Driehuis, aan de andere kant van het spoor. Rechts van het bord “Hier Stoppen” is het oorspronkelijke, minieme haltegebouwtje zichtbaar. Foto Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief, cat.nr. KNA001006119]

In 1958 werden de overweg en de halte een meter of 80 naar het noorden verplaatst. Er kwam een nieuw haltegebouw volgens een standaardtype van de hand van architect W. Kloos. In Koudum-Molkwerum en Klarenbeek werden in deze periode vrijwel identieke gebouwtjes neergezet.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133909-NS13776-1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133909-NS13776-1.jpg)

[De nieuwe halte Velsen-Zeeweg bij de opening in 1958. Op de achtergrond is nog het oude haltegebouwtje zichtbaar. Voor 1958 liep de weg vlak langs de huizen op de achtergrond; het grote, wat donkere huis in het midden is op de vorige foto uiterst rechts nog net zichtbaar. Foto W. van Schaik (NS) via Het Utrechts archief, cat. 841189]

Hierboven kijken we in de richting Haarlem. De perrons lagen hier niet tegenover elkaar, om in te stappen in de richting IJmuiden moest je naar de andere kant, aan de noordzijde van de weg. Daar stond een betonnen abri.

(https://live.staticflickr.com/3623/3297879632_b40df9c136_b.jpg)

[Dit is het perron voor de richting IJmuiden, we kijken nu dus in noordelijke richting. 1983, foto Cornelius Koelewijn, https://www.flickr.com/photos/cklx/]

Ook op het perron voor de richting Haarlem stond een kleine abri:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009137.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009137.tjp.jpg)

[1983. Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief, cat. KNA001009137.]

Terug naar 1958. Hier de haltechef, druk aan het schrijven in zijn nieuwe onderkomen, terwijl buiten de bomen net dichtgaan:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133292-NS13774.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133292-NS13774.jpg)

[Foto NS via Het Utrechts archief, cat.nr. 165702, 23 september 1958]

Het aardige haltegebouwtje heeft niet heel lang dienst gedaan bij NS; al aan het begin van de jaren 70 werd de kaartverkoop hier gestopt en moesten reizigers voortaan in de trein bij de conducteur hun kaartje kopen. De aantallen reizigers op de lijn liepen intussen al jaren terug. Na de sluiting van het gebouwtje door NS heeft nog jarenlang een tandarts hier zijn praktijk gehad. De laatste jaren was het gebouwtje gekraakt en uiteindelijk is het pas in 2016 gesloopt, als laatste exemplaar van dit type.
 
Artitec heeft dit gebouwtje onlangs in model uitgebracht, onder artikelnummer 10.387:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/bahnhof-velsen-zeeweg_1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/bahnhof-velsen-zeeweg_1.jpg)

In een volgende post gaan we wat mij betreft verder in de richting IJmuiden. Het volgende station zal zijn Velsen IJmuiden-Oost.
Wordt vervolgd!
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: St00mboy op 23 september 2020, 22:42:04
Complimenten voor de mooie beschrijving en foto's, ik heb hem met veel plezier gelezen!  (y)

Leen.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Daan! op 23 september 2020, 22:57:17
Leuk stuk! Ik volg.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Rick op 24 september 2020, 07:03:13
Ik hoop dat ik hier iemand een plezier mee doe.
Jazeker.  :)
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: nkob op 24 september 2020, 09:10:10
mooi verhaald
je ga terug in de tijd
volg je
groet kees
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: naoorlogsNS op 24 september 2020, 09:40:29
Met zeer veel plezier gelezen.
Zelf heb ik een best groot archief over de ijmuiderlijn.
Daarvan is een deel terug te zien in het boek over de ijmuiderlijn, wat ik persoonlijk erg leuk vond.

Bij mij is er ook zeker de wens om een stukje ijmuiderlijn te bouwen....maar zoals zoveel modelbouwers heb ik meer wensen dan tijd  ;D

Ben zeer benieuwd naar je volgende bijdrage
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: eemstede op 24 september 2020, 11:14:38
Leuk en interessant verhaal. Uit de omgeving komend ook veel herkenbare dingen.
Vanuit Heemstede in mijn jeugd begin jaren zeventig met een groep  met de trein 's avonds naar IJmuiden en dan via strand en Zandvoort  terug.
Bedankt hiervoor.


Gr. Frank
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Peter Kleton op 24 september 2020, 11:17:05
Ik kan het mij wel herinneren ,dat er in rouwadvertenties aangeven stond dat de plechtigheid in het crematorium  begon na aankomst van de trein van zo en zo laat vanuit Amsterdam.
Daar was op het buitenste spoor (14 ? ) een speciale lift voor de kist om op het buitenste perron te komen. Of dat voor de reguliere trein was ri IJmuiden was zou ik niet weten.
Dat laatste stond in een NVBS artikel.
 Een beetje off topic  : Kennisen van mijn ouders woonden in Beverwijk, (Duinvlietstraat) daar reden  de treinen  tot 1958 langs de achtertuin. Als er een trein kwam uit ri spoorwbrug ,hoorde je aan het rammelen van de trekdraden ,dat het inrijsein werd veilig gezet.
Nu weer on topic  :)
Peter
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Jelmer op 24 september 2020, 14:22:36
Zeker interessant, ik kijk uit naar verdere beschrijvingen.  (y)

Groeten,
Jelmer
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 25 september 2020, 12:43:39
Dank voor de positieve commentaren, ik hoop zo snel mogelijk verdet te kunnen met de volgende aflevering  :)
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Daan! op 25 september 2020, 12:46:26
Heb jij ook meegewerkt aan “De IJmuider Spoorlijn, zo was het?” Veel foto’s staan daar namelijk ook in.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 25 september 2020, 13:04:41
Nee, toen dat boekje uitkwam was ik nog heel jong. Maar ik ken het wel heel goed. De foto's die ik hier gebruik komen bijna allemaal van het NH- of Utrechts archief. Ik heb nog veel bewuste herinneringen aan de tijd dat de lijn nog in gebruik was (ben van 1970) maar fotograferen deed ik toen nog niet. Helaas geen eigen foto's dus. Rondstruinend op internet kom ik nog steeds foto's van de Vislijn tegen die ik nooit eerder had gezien, er is best veel te vinden.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: NS264 op 25 september 2020, 15:41:58
In de RH stond tijd geleden een artikel over deze lijn.

Ben je van plan dit te bouwen?

Mvg Koen.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 25 september 2020, 18:26:30
Ik woonde tegenover de lijn bij IJmc.
Ben van '68.
Altijd als ik speelde hoor ik de muzikale kadans als de trein IJmc naderde (als muziek, dat vergeet je niet meer ;D) en de brullende 2200'n.
Ach...
Ga maar door met dit draadje :D.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Rick op 25 september 2020, 19:24:52
Rondstruinend op internet kom ik nog steeds foto's van de Vislijn tegen die ik nooit eerder had gezien, er is best veel te vinden.
Zoals hier op het forum:
https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=17847.msg3222042472#msg3222042472
https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=18056.0
https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=17847.msg3221768028#msg3221768028
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 04 oktober 2020, 16:21:24
Laten we weer een stukje verder gaan over de IJmuidenlijn.

We waren gebleven bij de halte Velsen-Zeeweg. Vandaar gaan we in noordelijke richting verder, op weg naar station Velsen IJmuiden-Oost. Bij het vertrek vanaf Velsen-Zeeweg komen we al meteen de eerste vistrein tegen:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/E_Velsen-Zeew.-005.jpg)

Foto Leo van Leeuwen, 24 september 1983. De 2247 was toen nog lid van het steeds kleiner wordende clubje van bruine 2200’en.
Tot nu toe liep de IJmuidenlijn door groen, relatief landelijk gebied. Ook hier is het nog groen, maar op de achtergrond zien we al de eerste tekenen van het stedelijke, geïndustrialiseerde landschap dat we verderop gaan zien. Een stukje verder stond rechts een fraai bordessein:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/FB_IMG_1585575356589.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/FB_IMG_1585575356589.jpg)

Ca. 1965, fotograaf onbekend. Dit sein beveiligde het emplacement van Velsen IJmuiden-Oost dat we verderop vinden. Maar voordat we daar aankomen, passeren we eerst nog de overweg van de Groeneweg, waar we een dubbele spoorwoning vinden:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/G_Groeneweg-013.jpg)

Ca. 1989, Foto Leo van Leeuwen. Weer een vistrein, ditmaal getrokken door de 2413. De reizigersdienst is intussen opgeheven en de bovenleiding is verwijderd. Het linkerspoor is niet meer in gebruik. De 2400 was een zeldzame verschijning op de IJmuidenlijn. Maar over het materieel dat we hier zoal aantroffen later meer, in een andere aflevering. De spoorwoning bestaat anno 2020 nog steeds.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/534F61F8-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/534F61F8-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg)

Maart 1980, foto Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief, cat. KNA001008929.
Nog één foto dan van ditzelfde punt, omdat het zo’n lekker plaatje is:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/Rijwieltrein-1960-Groeneweg.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/Rijwieltrein-1960-Groeneweg.jpg)

Een Sik is hier in augustus 1960 onderweg met een rijwieltrein richting IJmuiden. Fotograaf onbekend.

Nadat we de overweg zijn gepasseerd, komt Station Velsen IJmuiden-Oost in beeld:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009042.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009042.tjp.jpg)

↑ November 1956. Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief, cat. KNA001009042. Er lag in die tijd veel spoor. We zien in het midden de stationsoverkapping al. Het gebouw rechts is de loods van Van Gend & Loos. Rechts takken sporen af naar loswegen, één ervan liep omlaag en ging via straatspoor richting een aantal bedrijven langs het kanaal. Daar zien we straks nog iets meer van. Ook aan de linkerkant takt een opstelspoor af. Links is verder het nog bestaande politiebureau van IJmuiden zichtbaar.

Het station Velsen IJmuiden-Oost is in feite ouder dan de IJmuidenlijn zelf, maar het lag eerst nog op een andere plaats. Nadat halverwege de 19e eeuw wat dienstgebouwen en barakken als provisorisch station hadden dienst gedaan, werd in 1891 het eerste ‘echte’ station Velsen IJmuiden-Oost in gebruik genomen:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-8.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-8.png)

Ca. 1895, fotograaf onbekend. We kijken hier richting het noordoosten.

Toen de toenmalige spoorbrug over het Noordzeekanaal voor de scheepvaart te hinderlijk, te laag en te krap was geworden, werd besloten een nieuwe, grotere spoorbrug te bouwen, die een stukje westelijker kwam te liggen. Deze brug kwam in 1905 gereed en had ook een grotere doorvaarthoogte, waardoor ook het spoor op beide oevers hoger moest komen te liggen.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/423_1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/423_1.jpg)

↑ De nieuwe brug in opengedraaide toestand, hier rond 1935. Foto NS, Het Utrechts Archief cat. nr. 153611.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/5345A4B0-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0-1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/5345A4B0-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0-1.jpg)

1953. Collectie Gemeente Velsen via het Noord-Hollands Archief, cat. KNA001008884.

Door de meer westelijke en hogere ligging van het spoor moest er ook een nieuw station Velsen IJmuiden-Oost komen. Architect D.A.N. Margadant ontwierp een groot gebouw met een zeer forse overkapping. De perrons waren opvallend lang.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-7.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-7.png)
↑ Rond 1905, gezien in noordelijke richting.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-11.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-11.png)

↑ Rond 1910, gezien in zuidelijke richting.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X104159-151650-1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/X104159-151650-1.jpg)

↑ 1932. De noordzijde van het station. De Blokkendoos is zojuist vertrokken naar IJmuiden. Foto NS via Het Utrechts Archief, cat.nr. 151650.

Er was een onderdoorgang met een plaatskaartenkantoor. Vandaar konden de reizigers met de trap naar de perrons, waar onder andere een sfeervolle stationsrestauratie gevestigd was:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133475-NS2976.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/X133475-NS2976.jpg)

Foto Nederlandse Spoorwegen, Het Utrechts Archief cat.nr. 166241, maart 1941.

Aan de westelijke, IJmuidense kant van het station (want het spoor vormde hier de grens tussen IJmuiden en Velsen-Zuid) stond een fraaie ingangspartij, die zo te zien van later datum is dan de rest van het station. De stijl lijkt me zo van rond 1925.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009045.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009045.tjp.jpg)

1967. Foto Piet Korpershoek, Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief cat.nr. KNA001009045.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009044.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009044.tjp.jpg)

1967. Foto Piet Korpershoek, Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief cat.nr. KNA001009044

Zolang de spoorbrug er nog lag was Velsen IJmuiden-Oost een station van betekenis. Hier konden reizigers vanuit IJmuiden overstappen op de treinen richting Beverwijk en Alkmaar en andersom. Treinen vanuit de richting Haarlem reden lange tijd gekoppeld tot aan Velsen IJmuiden-Oost, waar de treinstellen werden gesplitst: het voorste gedeelte ging door over de brug richting Alkmaar, terwijl het achterste linksaf ging richting het eindpunt IJmuiden. In de richting Haarlem ging het uiteraard net zo: nu kwamen de treinen uit IJmuiden en Alkmaar vrijwel tegelijk binnen, om vervolgens samen verder te gaan. Veel later ging dit nog steeds zo, zij het dan dat werd gekoppeld en gesplitst in Santpoort-Noord.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-3.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/image-3.png)

Foto Piet Korpershoek, ca. 1967.

Tegenwoordig vinden we op een station van een dergelijke grootte misschien hooguit een kaartautomaat en een alarmknop, maar ooit verdienden zo’n 25 mensen op Velsen IJmuiden-Oost hun boterham. Hier het voltallige personeel in 1925:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009035.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009035.tjp.jpg)

Ook werden op het station veel goederen overgeslagen. Er waren diverse loswegen en er was een vestiging van Van Gend & Loos waar altijd wel een rijtje geelbanders voor de deur stond en iets zuidelijker was er nog een aparte, kleinere goederenloods. Het station had voor het rangeerwerk een eigen Sik die hier was gestationeerd.

(https://www.klassiekebeveiliging.com/Foto/images/NEG101093-092-30.jpg)

1960. Foto R. Ankersmit via Klassiekebeveiliging.com (https://www.klassiekebeveiliging.com/seinhuizenVij.htm)

Eén spoor ging langs de spoordijk omlaag en bediende een aantal bedrijven, waaronder een handel in oude metalen, langs de oever van het kanaal:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001002342.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001002342.tjp.jpg)

Hier steekt loc 2254 (als ik het goed zie), in elk geval nog zonder geluiddemper, de Stationsweg over met een goederentrein. 20 juli 1957, Foto Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief KNA001002342.

Overigens is na het gereedkomen van dit laatste station Velsen IJmuiden-Oost het oude station nog een hele tijd blijven staan, het is pas in de oorlog afgebroken. Het oude stationsgebouw heeft nog jaren als woning voor de chef van het nieuwe station gefungeerd. Hier is de splitsing te zien van het afbuigende spoor richting IJmuiden op de voorgrond en het rechtdoorgaande richting Alkmaar daarachter. Links is heel vaag de brug zichtbaar. Het witte gebouw rechtsboven is het oude station:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001011702.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001011702.tjp.jpg)

1938. Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief KNA001011702. Het latere station Velsen IJmuiden-Oost lag rechts buiten beeld.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009039.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009039.tjp.jpg)

1942. Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief KNA001009039

Na de opening van de tunnel verviel de functie van overstapstation en nam de betekenis van Velsen IJmuiden-Oost snel af. De treinen van en naar Alkmaar en de kop van Noord-Holland kwamen hier niet meer, alleen de stoptreinen van en naar IJmuiden stopten er nog. Rond 1970 waren de goederensporen verdwenen en was Van Gend & Loos vertrokken. De loods werd nog enige tijd verhuurd aan een drankenhandelaar. Rond dezelfde tijd werd het perron flink ingekort en is een flink stuk van de fraaie overkapping verwijderd. Aan onderhoud werd duidelijk niet veel meer gedaan:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/536AB1F6-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/536AB1F6-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg)

1973. Foto Piet Korpershoek, Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief KNA001009051

In 1974 verdween ook de rest van de overkapping:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009058.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001009058.tjp.jpg)

Foto Piet Korpershoek, Collectie Gemeente Velsen KNA001009057

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/536CD5B2-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/536CD5B2-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg)

Foto Piet Korpershoek, 1974. Collectie Gemeente Velsen, NL-HlmNHA_1098_KNA001009062

Nadat het laatste stuk overkapping was verwijderd, werd een miezerige glazen abri geplaatst op het enorme eilandperron. Deze abri dekte aan de ene kant het trapgat naar de onderdoorgang af, en bood aan de andere zijde enige beschutting. Kaartjes werden er op het station allang niet meer verkocht, dat moesten reizigers in de trein bij de conducteur doen. Het werd zo wel een vrij treurige bedoening, en het reizen per trein werd er zo niet uitnodigender op. Uiteindelijk bleef er van het trotse, ooit zeer forse station weinig over. Tegen het einde van de reizigersdienst zag het er zo uit:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/536D06C2-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/536D06C2-FB8F-11DF-9E4D-523BC2E286E2-_0.jpg)

Juni 1975. Foto Piet Korpershoek, Collectie Gemeente Velsen, NL-HlmNHA_1098_KNA001009063

In een volgende post gaan we verder richting IJmuiden. Het volgende station is: IJmuiden-Casembrootstraat!
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 04 oktober 2020, 16:46:02
Nooit geweten dat er een aftakking was naar een stuk straatspoor :o.
Ik zie uit naar IJmc :D.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Eric B op 04 oktober 2020, 16:54:25
Zal dan het witte spoor oost van de hoofdlijn zijn, wat aan de zuidzijde van het emplacement aftakt van die hoofdlijn.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost.jpg)

Bron: Topotijdreis.nl (1960)
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 04 oktober 2020, 16:57:38
Dat moet het zijn ja.
Het kruist de oude stationsweg.
Het spoor liep langs waar nu de Minister van Houtenlaan is.
En topotijdreis heeft het fout, denk ik.
Kaart is van begin WW2.
Het gearceerde gedeelte toont de bebouwing die de moffen wilden slopen, is dus ook gebeurd.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Eric B op 04 oktober 2020, 17:30:47
"Fout" of geen beschikbaar materiaal Arnold.
Deze versie 'duikt op' bij 1952 in de tijdbalk en wordt gebruikt tot 1961, daarna wordt het beeld zo:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost-2.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost-2.jpg)

Om in 1969 weer hierin:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost-3.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost-3.jpg)

te veranderen.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 04 oktober 2020, 17:44:11
 (y)
Fout is inderdaad relatief ja.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 04 oktober 2020, 21:38:13
Wel mooi om de verandering zo te kunnen volgen. Er is op de plek van dat straatspoor helemaal niets meer hetzelfde, de situatie is onherkenbaar veranderd.
Ik denk trouwens dat dat spoor ongeveer het traject volgt van het hoofdspoor vóór 1905, dat toen over de eerste spoorbrug ging.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Eric B op 04 oktober 2020, 21:47:57
Daar lijkt het wel op als ik wat heen en weer schakel tussen de verschillende kaarten op tptr.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 05 oktober 2020, 14:49:27
Ben je van plan dit te bouwen?

Voorlopig niet, maar misschien dat ik ooit aan een diorama van één van de haltes ga bouwen. Ik vind modeltreinen en-banen geweldig, als kind was ik er al door gefascineerd, had ook een flinke Märklin-baan, maar voorlopig komt het er niet van: drukke baan, jonge kinderen, geen ruimte in huis, noem maar op. En twee linkerhanden  ;D

Ik woonde tegenover de lijn bij IJmc.
Ben van '68.
Altijd als ik speelde hoor ik de muzikale kadans als de trein IJmc naderde (als muziek, dat vergeet je niet meer ;D) en de brullende 2200'n.
Ach...
Ga maar door met dit draadje :D.

Dan zijn we inderdaad tijdgenoten :-). Ik ben zelf al heel lang weg uit Velsen, woon nu aan de andere kant van het land. Maar ik mis de zee, de duinen en havens nog wel eens hoor!
En ja, die brullende 2200'en... Daar heb ik ook mooie herinneringen aan. Ik groeide op vlakbij de halte Velsen-Zeeweg en speelde daar altijd op de landjes vlak langs het spoor, tussen de bomen en struiken. Van daaruit kon je een heel stuk baan overzien: van de bocht bij Westerveld in het zuiden tot bijna Velsen-IJmuiden-Oost in het noorden. Als de 2200'en met hun vistreinen vanuit de richting Haarlem/Santpoort naderden, dan kon je ze, als het verder stil was en de wind de goede kant op stond, in de verte al horen brullen voordat je ze bij Westerveld de bocht om zag komen. Pas als je daar in de verte dan de bomen dicht zag gaan wist je zeker dat je het goed gehoord had. Na Westerveld volgde een wat langer recht stuk waarop ze even vaart maakten en, zodra de kruissnelheid bereikt was, weer wat gas terugnamen en daarbij maakten ze zo'n mooi loeiend geluid. Een paar minuten later kwamen ze dan bij jou voor de deur langs...
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 05 oktober 2020, 16:59:13
https://www.flickr.com/search/?user_id=26491560%40N06&sort=date-taken-desc&advanced=1&text=ijmc&view_all=
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: NS264 op 06 oktober 2020, 22:02:15
Hoi,

Of je nou bouwt of niet, zulke jeugd herinneringen met 2200/2400-den vergeet je nooit meer. Andere spoorse herinneringen ook natuurlijk :D.
Een goede grondlegging voor een baan/baantje.
Dit zou een mooi thema zijn.

Zulke herinneringen heb ik ook maar dan zoals sommigen weten rondom/door Utrecht.

Gr Koen.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: 5166 op 06 oktober 2020, 22:14:47

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001002342.tjp.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/KNA001002342.tjp.jpg)

Hier steekt loc 2254 (als ik het goed zie), in elk geval nog zonder geluiddemper, de Stationsweg over met een goederentrein. 20 juli 1957, Foto Collectie Gemeente Velsen, Noord-Hollands Archief KNA001002342.

Interessante foto, kende ik nog niet. Waar moet ik deze nu precies plaatsen, want dat lukt me nog niet. Kan iemand dat op bijv Google-maps aanwijzen?
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 06 oktober 2020, 23:05:15
Het moet ongeveer op deze plek zijn :

https://maps.app.goo.gl/B2ewpZtgEgdadGVG7

Onherkenbaar veranderd...
Als je in Streetview achterom kijkt, dan zie je het nog bestaande spoorviaduct. Maar daar komen we in een volgende 'aflevering' op terug.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: laurent op 06 oktober 2020, 23:25:02
Interessant... Mijn grootouders woonden in Driehuis, ik ken bij bewuste herinnering alleen het lijntje als dood, maar schijn het vroeger altijd over de groene trein gehad te hebben. Lovers dus.

Hebben ze met de aanleg van de nieuwe lijn, ook de aansluiting bij Santpoort verlegd? Als je namelijk op de map kijkt, zie je het spoor een slinger maken, terwijl je daar denkbeeldig een rechte lijn kan trekken. "Toevallig" ligt daarlangs ook nog een slootje. Het spoor maakte rond de Zeeweg ook een knik. Als je het rechtdoor trok, kwam je dus op de kruising Stationsweg/Minister van Houtlaan/Parkweg uit, of misschien zelfs wel op het laatste stuk van de Savormin Lohmanlaan.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 06 oktober 2020, 23:25:44
https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59510
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: laurent op 06 oktober 2020, 23:51:05
Ja, die snap ik. Maar ik doel meer op de oude brug.

Wat het lastig oriënteren maakt, is dat de hele zooi aan de kanaalkant gesloopt is. Want dit:
Dorp Velsen, Stationsweg (https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID2972)

Moet ongeveer hier ter hoogte van de oversteek in de middenberm zijn:
link (https://www.google.com/maps/@52.462357,4.6393528,3a,75y,254.64h,87.22t/data=!3m6!1e1!3m4!1sPLXPFzjSNau41oNRBTY9wQ!2e0!7i16384!8i8192)

https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59510

We zien hier hetzelfde gebouw direct achter het spoor als hier:
https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59513
Maar van het spoor zelf is/lijkt geen sprake.

Dit is ook wel een leuke: Nog de brede oever met de spoorbrug duidelijk zichtbaar. Waar de keet rechts staat was de draagvleugelboot dwars doorheen gevaren, een aantal jaar later.
https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59519

Hier zie je in de verte nog net het emplacement of de afbuiging richting IJmuiden.
https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59530
Ik denk dat je zo kijkt hier:
link google maps (https://www.google.com/maps/@52.4623983,4.6352713,3a,48.7y,280.38h,91.02t/data=!3m7!1e1!3m5!1sVIn17gKAXOJcsAB8q00SfA!2e0!6s%2F%2Fgeo1.ggpht.com%2Fcbk%3Fpanoid%3DVIn17gKAXOJcsAB8q00SfA%26output%3Dthumbnail%26cb_client%3Dmaps_sv.tactile.gps%26thumb%3D2%26w%3D203%26h%3D100%26yaw%3D75.47728%26pitch%3D0%26thumbfov%3D100!7i16384!8i8192)

Hier hebben we links weer ons gebouwtje uit de foto:
https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59549
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Forever Rocofan op 07 oktober 2020, 07:27:17
@Laurent,

Ik begrijp niet precies waar je de slinger in het spoor bedoelt. Als je wilt weten hoe het spoor liep kun je op Google maps beginnen bij station Santpoort Noord. Het laatste stuk spoor langs het perron is verdwenen. Het perron is heel lang en alleen zuidelijke deel wordt nog gebruikt.  Op maps kun je de boog na het perron nog duidelijk zien in het gras.

Net voorbij de boog ligt nu de busbaan waar vroeger het spoor liep. Als je de busbaan volgt en inzoomt bij de Zeeweg verschijnt naast de boom nummer 292. Als je hier naast de witte auto de weg aanklikt krijg je een venster waar je vanaf die plek rond kunt kijken op straatniveau en dan zie je de oude situatie nog met stukken spoor en het oude stationsgebouwtje van Velsen Zeeweg.

Als je daarna de busbaan weer volgt kun je zien dat de busbaan bij het Tiberiusplein / sporthal Velsen oost een bocht naar links maakt. Voorbij de bocht in de busbaan is een voetpad met een paar kronkels en een klein stukje verder is de Stationsweg. Als je hier de kaart inzoomt verschijnt het viaduct op de kaart waar het spoor overheen lag richting de Kanaaldijk. Links van de autoweg kun je het pad volgen dat op het oude tracé ligt tot aan het perron van station Casembroodstraat waar spoor ligt om te wandelen of fietsen en je op bankjes kunt zitten op het vroegere perron.

Ik hoop dat ook mensen die niet uit de buurt van Ijmuiden komen nu ook op Google maps kunnen vinden hoe de lijn gelopen heeft.

Vriendelijke groet Ruud B.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Daan! op 07 oktober 2020, 07:50:34
Hebben ze met de aanleg van de nieuwe lijn, ook de aansluiting bij Santpoort verlegd? Als je namelijk op de map kijkt, zie je het spoor een slinger maken, terwijl je daar denkbeeldig een rechte lijn kan trekken. "Toevallig" ligt daarlangs ook nog een slootje.

Voordat Santpoort-Noord en de Velsertunnel werden geopend, liep het spoor vanaf de overgang Middenduinerweg in Santpoort recht naar boven richting Westerveld. Je gedachte klopt dus.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 07 oktober 2020, 08:50:20
Klopt inderdaad, dat kun je op deze foto mooi zien:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/X132902-NS12695.jpg)

Rechts het oude, kaarsrechte spoor van Santpoort-Zuid naar Westerveld, links het spoor dat met een slinger van het nieuwe, oostelijker gelegen Santpoort-Noord komt.
Het oude traject is nu nog met niet al te veel fantasie in het landschap terug te vinden. Als je station Santpoort-Noord aan de achterkant verlaat en tussen de manege en het spoor door richting Driehuis loopt, dan loop je over het talud van het oude spoor. Best een mooie wandeling trouwens.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 07 oktober 2020, 09:01:57
Interessante foto, kende ik nog niet. Waar moet ik deze nu precies plaatsen, want dat lukt me nog niet. Kan iemand dat op bijv Google-maps aanwijzen?

Op het kaartje was het bij deze kruising, die dus allang niet meer bestaat:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost-2_1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/IJmuiden-Velsen-Oost-2_1.jpg)

Het is er allemaal niet mooier op geworden, wat een treurnis als je het vergelijkt met die oude foto's op dorpvelsen.nl (die site kende ik nog niet, interessant!)
Let op, het kanaal is later een heel stuk verbreed, waardoor deze plek nu dichter bij het water ligt en het lastig oriënteren is.

Zulke herinneringen heb ik ook maar dan zoals sommigen weten rondom/door Utrecht.

Yes, we komen elkaar ook regelmatig tegen in het LageWeide-draadje  ;D



Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Forever Rocofan op 07 oktober 2020, 10:01:37
@Vislijn,

Ik heb gezocht en zitten draaien met de kaart, maar ik krijg jouw foto niet ingepast tussen Westerveld, Santpoort Zuid en het latere station Santpoort Noord ( voor zover ik begrijp uit dit draadje )

Vriendelijke groet Ruud B.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Daan! op 07 oktober 2020, 10:11:30
Over welke foto heb je het nu dan?
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Forever Rocofan op 07 oktober 2020, 10:15:14
Hoi Daan,

Twee berichten boven dat van mij. De zwart wit foto met links spoor met bovenleiding en rechts de oude rechte sporen.

Vriendelijke groet Ruud B.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Rick op 07 oktober 2020, 10:15:23
Die met de oude lijn richting Santpoort neem ik aan.

@Vislijn,

Ik heb gezocht en zitten draaien met de kaart, maar ik krijg jouw foto niet ingepast tussen Westerveld, Velsen Zuid en het latere station Velsen Noord ( voor zover ik begrijp uit dit draadje )
Dat is logisch want het gaat om Santpoort Noord.  :P  De foto is van ongeveer deze plek (https://www.google.com/maps/place/Santpoort+Noord/@52.442092,4.6317776,634a,35y,169.69h,2.22t/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x1dcf40e13d3dd627!8m2!3d52.4338087!4d4.6328109) genomen waar de busbaan iets naar links afbuigt, op de achtergrond ligt de nieuwe lijn richting Driehuis.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Daan! op 07 oktober 2020, 10:18:05
Ruud,

Klik (https://www.youtube.com/watch?v=1RMu6M7kJ3Q) en dan op 11min. Daar is de foto aan de rechterkant/westelijke kant van het tracé, genomen.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Forever Rocofan op 07 oktober 2020, 10:20:26
@Rick,

Ik bedoelde Santpoort, maar ik had Velsen geschreven. Maar dan nog kan ik het niet vinden.

Vriendelijke groet Ruud.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Rick op 07 oktober 2020, 10:51:46
Klik dan op de links die Daan en ik gegeven hebben.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Forever Rocofan op 07 oktober 2020, 10:56:08
@Rick,

Ik zit te kijken !

Vriendelijke groet Ruud B.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Quinzeedied op 07 oktober 2020, 11:13:41
Die foto is niet gemaakt bij Santpoort Noord, maar vanaf de locatie waar nu de bushalte Driehuis, Westerveld ongeveer is.
Je kijkt richting het zuiden (ook te zien aan de schaduw van het portaal, richting de fotograaf).

Zoals Vislijn al aangaf, ligt het huidige Santpoort-Noord oostelijker dan oorspronkelijk. Op Google-Maps kun je in het landschap nog goed de ligging terugzien van het oude trace, dat vanaf Santpoort-Zuid in een min of meer rechte lijn richting IJmuiden liep. De aansluiting van de IJmuider spoorlijn moest dus met een nieuwe S-bocht aansluiten op het nieuwe trace, dat is het dubbelspoor dat naar links buigt op de foto, en verderop weer naar rechts buigt.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 07 oktober 2020, 11:14:02
Kijk, hier kun je het mooi zien:

(https://images.beneluxspoor.net/bnls/Untitled_7.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls/Untitled_7.png)

De foto is gemaakt bij de pijl, de fotograaf kijkt in zuidelijke richting.

Deze kaart komt van Topotijdreis, 1966. Daar staan zowel het oude als het nieuwe traject op (in werkelijkheid zal dat oude traject rond 1958 al opgeruimd zijn).
Je ziet dat de nieuwe baan een slinger maakt naar het oosten, zodat het spoor goed uitkomt voor de tunnel en aan dat nieuwe stuk is station Santpoort-Noord gebouwd. Het is hier nog niet ingetekend op de kaart, maar het ligt net een stukje ten zuiden van die splitsing.

Voor de komst van station Santpoort-Noord heette station Santpoort-Zuid gewoon "Santpoort" (op de kaart "Santpoort Station")
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Forever Rocofan op 07 oktober 2020, 12:35:44
Bedankt allemaal,

Ik heb alleen lijn gefotografeerd toen het nog geen busbaan was ergens rond 2009 2010. Nooit geweten dat de lijn vroeger anders heeft gelopen. Dus dan is het het moeilijk om een foto te linken aan de voorbije werkelijkheid. Allemaal van ver voor mijn tijd.

Maar ik vind dit draadje en de oude foto's over de lijn naar Ijmuiden wel heel leuk, ondanks dat ik het nooit mee heb gemaakt toen Lovers rails er nog pendelde of de NS tot in de jaren 80.

Het volgen van de zwaar overgroeide lijn en er foto's maken vond ik leuk om te doen. Later vond ik een filmpje van Spookspoor die dit ook heeft gedaan;

https://youtu.be/Y4gqZL5bRBY

Misschien leuk voor mensen die behalve foto's van de lijn naar Ijmuiden ook bewegende beelden willen zien voor de lijn opgebroken werd om de busbaan aan te leggen.
De jongens die dit filmpje hebben gemaakt zijn ook op andere voormalige lijnen wezen filmen.

Vriendelijke groet Ruud B.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: PaulRoman op 07 oktober 2020, 13:44:15
Hallo,

Erg leuk draadje. De spoorlijn Haarlem-IJmuiden, en Haarlem-Beverwijk met die imposante draaibrug is op zich al erg interessant, maar voor mij des te meer omdat ik in IJmuiden ben opgegroeid. Ik kan me de brug nog vaag herinneren. En dat we gingen kijken toen ze na de sloop de pijlers in het kanaal gingen opblazen.
Het is er allemaal niet mooier op geworden, wat een treurnis als je het vergelijkt met die oude foto's op dorpvelsen.nl (die site kende ik nog niet, interessant!)
De stationsweg is in mijn herinnering aan toen een prachtige weg, met veel bomen, en aan de kanaalkant een aantal statige huizen. Ik herinner me de twee bakstenen viaductjes vanuit IJmuiden naar de pont (die toen een roteind weg lag) en daarna een weg met volgens mij kinderhoofdjes als rijbaan, met aan de zijkanten gewone straatstenen voor de fietsers. En in het midden van die kattenogen. Die vond ik reuze interessant in het donker. Op de foto's zie ik die nergens. Maar de weg zal vast wel eens herbestraat zijn. Of mijn herinneringen lopen wat door elkaar. Ik weet wel nog dat er een hoop te doen was om de sloop van een deel van oud-Velsen voor de kanaalverbreding. Wat er nu nog staat is maar een deel van toen. Maar wel in een veel betere staat !
Als klein jochie ging ik na de opening van de tunnel als uitje met mijn moeder met de bus naar Haarlem, dan met de trein naar Beverwijk, en met de bus weer terug naar IJmuiden. Twee keer door de Velsertunnel ! Dat was echt een belevenis.
Ik blijf dit draadje met veel plezier volgen. En trouwens ook het bouwdraadje van IJmc (Casembrootstraat).

Groet,

Paul
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: PaulRoman op 07 oktober 2020, 14:49:31
Nog even terugkomend op het straatspoor ter hoogte van de Savornin Lohmanlaan.

https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59510

Als je op deze foto kijkt https://dorpvelsen.nl/Straten/Stationsweg/#/view/ID59581 zie je de twee bakstenen viaductjes over de stationsweg. Een onder de lijn naar IJmuiden, en een onder de lijn naar Beverwijk. Rechtsboven op de foto, het witte gebouw, is dan volgens mij het oude station Velsen (zie ook post #16) Dan zou het industriespoortje langs het station hebben gelopen, waarschijnlijk over het oude tracee van de spoorlijn Haarlem-Beverwijk, toen over de eerste spoorbrug over het kanaal. Ik weet niet tot wanneer het oude station er nog gestaan heeft. Kan het me in ieder geval niet herinneren.

Groet,

Paul
 
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 07 oktober 2020, 15:09:36
Met zeer veel plezier gelezen.
Zelf heb ik een best groot archief over de ijmuiderlijn.
Daarvan is een deel terug te zien in het boek over de ijmuiderlijn, wat ik persoonlijk erg leuk vond.

Is dat het boek van Wim Wegman? Of het oudere boekje van Guus Hartendorf en Leo van Leeuwen?
Allebei erg leuk en interessant.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 07 oktober 2020, 17:00:12
Het spoor maakte rond de Zeeweg ook een knik. Als je het rechtdoor trok, kwam je dus op de kruising Stationsweg/Minister van Houtlaan/Parkweg uit, of misschien zelfs wel op het laatste stuk van de Savormin Lohmanlaan.

Hmm, dat is wel interessant wat je daar zegt. Dat zou inderdaad best eens kunnen, want het oude station Vij lag ook zo'n beetje in het verlengde van de Min. van Houtenlaan/De Savornin Lohmanlaan. Ik zat alleen met die dubbele spoorwoning op de foto's in mijn 'reportage' over Velsen IJmuiden-Oost hierboven, die zou dan niet direct aan het spoor hebben gelegen als je de 'knik' bij Velsen-Zeeweg wegdenkt. Toen bedacht ik me dat ik ook deze foto had gezien:

(https://www.klassiekebeveiliging.com/Foto/images/NEG101093-089-34.jpg)

20 februari 1960, foto R. Ankersmit via KlassiekeBeveiliging.com (https://www.klassiekebeveiliging.com/seinhuizenVij.htm)

Zie, er stond ook een oudere spoorwoning (die is wél allang verdwenen) bij de overweg van de Groeneweg/Cederstraat, die woning lag ook lager dan de andere en deze lijkt inderdaad te corresponderen met de ligging van het oude station verderop. Zo lag het spoor dus vroeger! Deze spoorwoning moet dus ouder zijn dan die op de achtergrond. De bouwstijl is wel dezelfde, maar dat kan best: tussen het oude station Vij (1891) en het nieuwe (1905) zit immers maar 14 jaar. Weer een raadseltje opgelost!  :)
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 07 oktober 2020, 17:14:55
Zo lag het spoor in 1983 ook.
Overgang over, stukje door en rechts op de hoek heb je de stadschouwburg aan de wilgenstraat.
Het spoor is nu een busbaan.
Rechts ligt nog het perron IJmuiden-Oost.

https://www.google.nl/maps/@52.4564838,4.6325212,3a,75y,247.87h,83.53t/data=!3m6!1e1!3m4!1s-mA6p-9LYWLfpSs1rZsuBA!2e0!7i16384!8i8192
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 07 oktober 2020, 17:21:50
Klopt, maar vóór 1905 zou het spoor dan dus vlak voor de spoorwoning op de voorgrond langs hebben gelopen, richting het oude station. Daarna over het wat hogere en iets westelijker tracé langs de nieuwere, dubbele spoorwoning op de achtergrond, om aan te sluiten op de nieuwe, hogere spoorbrug uit 1905.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 07 oktober 2020, 17:26:13
Mensen vermaken zich wel met aanpassen heb ik de indruk.
Toen, en nu nog...
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 07 oktober 2020, 17:30:45
Klopt, maar vóór 1905 zou het spoor dan dus vlak voor de spoorwoning op de voorgrond langs hebben gelopen, richting het oude station. Daarna over het wat hogere en iets westelijker tracé langs de nieuwere, dubbele spoorwoning op de achtergrond, om aan te sluiten op de nieuwe, hogere spoorbrug uit 1905.

Is heel goed mogelijk.
Hier zie je ruimte ertussen.
In de regel stonden die woningen pal langs het spoor, b.v. in Velsen-Noord.
In Awhv staat er nog 1.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: 5166 op 07 oktober 2020, 22:04:50
Het moet ongeveer op deze plek zijn :

https://maps.app.goo.gl/B2ewpZtgEgdadGVG7

Onherkenbaar veranderd...
Als je in Streetview achterom kijkt, dan zie je het nog bestaande spoorviaduct. Maar daar komen we in een volgende 'aflevering' op terug.
Dank! Ondanks dat ik al veel foto's gezien heb over de IJmuidenlijn, was deze mijn niet bekend! Ik blijf dit volgen, erg leuk!

Is heel goed mogelijk.
Hier zie je ruimte ertussen.
In de regel stonden die woningen pal langs het spoor, b.v. in Velsen-Noord.
In Awhv staat er nog 1.
Ik denk dat die inmiddels wel weggebroken is; bedoelde je dat witte huis welke je net na vertrek uit de Westhaven tegenkwam?

Gr. Edwin
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Arnold van Heyst op 07 oktober 2020, 22:22:47
Dank! Ondanks dat ik al veel foto's gezien heb over de IJmuidenlijn, was deze mijn niet bekend! Ik blijf dit volgen, erg leuk!
Ik denk dat die inmiddels wel weggebroken is; bedoelde je dat witte huis welke je net na vertrek uit de Westhaven tegenkwam?

Gr. Edwin


Bedoel ik ja.
Eentje was een paar jaar geleden al gesloopt, die ketel moet je maar wegdenken:
https://www.flickr.com/photos/heyst/3977145918/
Deze weet ik niet:
https://www.flickr.com/photos/heyst/4841039222/
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: tijgernootje op 08 oktober 2020, 11:53:08
Voor de mensen die deze site niet kennen,nog meer info over die lijn.
http://www.railtrash.net/images/Santpoort_Noord-IJmuiden_2004/ (http://www.railtrash.net/images/Santpoort_Noord-IJmuiden_2004/)
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Rick op 08 oktober 2020, 12:39:15
Deze weet ik niet:
https://www.flickr.com/photos/heyst/4841039222/
Ik wel, die is ook weg inmidels.
Titel: Re: De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes
Bericht door: Vislijn op 23 oktober 2020, 12:56:32
[even een berichtje om te laten weten dat de volgende aflevering, over de haltes Casembrootstraat en Julianakade, er zeker binnenkort aankomt, het duurt alleen wat langer wegens grote drukte  ;)]