De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes

[Rob Bennis]

De Waldorp er bij gepakt en daar vond ik dit:
De locomotief is er een van de serie AJAX - DEUKALION van de HSM, NS nummers 801-82
Herkenningspunten zijn de blazende veiligheid op de typische Borsig dom en de vaasvormige veiligheid (Ramsbottom?) voor het machinistenhuis.
Voor bescherming van het locpersoneel tijdens het achteruit rijden was een tenderkap aangebracht

Rob

[Vislijn]

Ha, dank voor het opzoeken!

We blijven nog even op station IJmuiden, maar nu zien we de andere kant, gezien vanaf het stationsplein:



We kijken in zuidoostelijke richting en zien in het midden het stationsgebouw zoals het er tot 1944 uitzag. Opvallen is dat er aan deze kant niet echt een uitnodigende ingangspartij is, deze gevel ziet er vrij 'gesloten' uit. In de gevel zit een grote, fraaie klok ingemetseld. Daaronder een brievenbus. Het achterste gedeelte van het stationsgebouw, van hieruit gezien, was in gebruik als goederenloods. Rechts het toiletgebouw met buiten, op de stoep, een zogenaamde "krul", een urinoir. Links staat op een kopspoor een rijtje goederenwagens, met daarachter een armsein. Verder naar links een paar kabelhaspels, ook in veel later tijden nog een vertrouwd gezicht in IJmuiden. Je zag ze overal. Twee mannen zijn op weg met een handkar met vaten erop. Haring of bier? De fotografie werkte in die tijd nog met vrij lange sluitertijden, je ziet dat alleen de mensen die bewust poseren voor de fotograaf er scherp op staan. Rechtsvoor een soort 'spookverschijning', kennelijk iemand die niet stil kon staat. Ik zie trouwens ook maar één been... Verder is de ansichtkaart van erg goede kwaliteit. Fotograaf is me niet bekend, en voor de datering gok ik op rond 1915.

[Vislijn]

Het is 1973; vanuit de Leeuweriklaan in IJmuiden kijken we zuidwaarts richting de halte Velsen-Zeeweg, waar zojuist de trein richting IJmuiden binnenloopt. Hij zal voorbij de overweg stoppen. Boven de trein zien we de spits van de kerktoren van Driehuis. Let op de paal met knipperlicht rechts, waarmee ook het verkeer vanuit de Leeuweriklaan werd gewaarschuwd wanneer de overwegbomen sloten.

We hebben het er wel eens vaker over gehad dat de halte en overweg in 1958 iets in noordelijke richting werden verplaatst, vóór 1958 liep de Zeeweg vlak voor het grote huis op de achtergrond langs en ging aan de andere kant van het spoor verder in Driehuis. Dat stuk in Driehuis loopt sindsdien dood en heet Valeriuslaan.

Weer zien we een VW T1-spijltjesbus, dit keer van het bedrijf 'Intima'. Wat voor zaak zou dat geweest zijn? Ongetwijfeld iets heel onschuldigs, maar de naam klinkt nu wat dubieus. Hoe dan ook, achter het busje zien we het haltegebouw en daarnaast een telefooncel.

Foto is afkomstig uit de collectie van de Gemeente Velsen, via het Noord-Hollands Archief. Cat.nr. 10449.

[Vislijn]

Vanaf het noordelijkste puntje van station Velsen-IJmuiden Oost zien we rechts een lange trein bestaande uit stroomlijnmaterieel binnenkomen vanuit de richting Alkmaar. Voorop een treinstel Mat36, te herkennen aan de kleine cabineramen. Achter de trein is de spoorbrug zichtbaar die hij net overgestoken is. Links de pendeltrein Velsen-IJmuiden Oost-IJmuiden v.v., een iets moderner tweewagenstel Mat46. We hebben goed zicht op de verschillende armseinen en boven de kop van de trein uit Alkmaar zien we een rangeerlantaarn uitsteken, ook wel 'rouwbrief' genoemd. Niet verrassend toont deze dat er op het moment niet mocht worden gerangeerd. Rechts op de achtergrond de eigen elektriciteitscentrale t.b.v. de bediening van de draaibrug. Deze was toen al niet meer in gebruik.

Foto J. de Jongh, september 1957. Noord-Hollands Archief cat.nr. KNA001008781

[IJmc]

De '46 rijd verkeerd.
Wel een foto voor een "lijsie".

[Peter Kleton]

Scherp gezien,want het was daar dubbelspoor.
Mss een storing ?
Peter

[Vislijn]

Ja, dat is wel gek. Als je kijkt naar hoe het wissel ligt waar hij net overheen gereden is, dan komt hij ook niet van een perronspoor. Wel lag er in die tijd verderop, net na de boog, nog een overloopwissel, dus voor vóór het klaphekje kon de trein terug naar het rechterspoor.

[spoorzeven]

Het is niet gek, als je weet hoe het zit. De Mat'46 is eerder uit IJmuiden gekomen en heeft reizigers in Velsen-IJmuiden Oost afgezet. Dan zet het stel terug op het spoor uit IJmuiden. De trein (Alkmaar-) Uitgeest - Haarlem loopt binnen en neemt de overstappers op. Die trein vertrekt en de Mat'46 zet terug naar het perron om o.a. overstappers uit Uitgeest te laten instappen. Dan vertrekt het naar IJmuiden en loopt verderop over naar het rechterspoor.

[IJmc]

Wel heel raar dit.

[Vislijn]

Dank je wel Frank, dat verklaart het. Er is ook een tijd geweest dat treinen uit Haarlem hier gesplitst werden: het ene stuk ging naar IJmuiden en het andere door naar Alkmaar. Treinen uit Alkmaar werden hier weer samengevoegd met die uit IJmuiden, samen gingen ze dan door naar Haarlem. Wanneer nu het splitsen/samenvoegen werd gebruikt en wanneer het pendelen met een los treinstel, dat is me nog niet helemaal duidelijk.

[spoorzeven]

Wel heel raar dit.

Waarom men dit een tijdje zo gedaan heeft, weet ik ook niet. Dat splitsen/combineren is veel logischer en heeft men ook lang volgehouden, alleen werd Velsen-IJmuiden Oost vervangen door Santpoort Noord.

[Falkenberg]

Ja, dat is wel gek. Als je kijkt naar hoe het wissel ligt waar hij net overheen gereden is, dan komt hij ook niet van een perronspoor.

Het wissel ligt zo, omdat dat onderdeel is van de beveiliging van de rijweg van de trein uit Beverwijk.

[Daan!]

Het is niet gek, als je weet hoe het zit. De Mat'46 is eerder uit IJmuiden gekomen en heeft reizigers in Velsen-IJmuiden Oost afgezet. Dan zet het stel terug op het spoor uit IJmuiden. De trein (Alkmaar-) Uitgeest - Haarlem loopt binnen en neemt de overstappers op. Die trein vertrekt en de Mat'46 zet terug naar het perron om o.a. overstappers uit Uitgeest te laten instappen. Dan vertrekt het naar IJmuiden en loopt verderop over naar het rechterspoor.

Dat verklaart ook waarom de Mat'46 de sluitseinen heeft aanstaan. Zo lijkt het in ieder geval.

[Vislijn]

Prachtig hoe de puzzelstukjes op hun plek vallen 

[spoorzeven]

Het wissel ligt zo, omdat dat onderdeel is van de beveiliging van de rijweg van de trein uit Beverwijk.

Inderdaad: flankbeveiliging.