De IJmuider spoorlijn - korte geschiedenis en plaatjes

[Vislijn]

Zoiets moet het geweest zijn, hoewel de Vlaamse strandcabines van Hervé er ook zeker op lijken.

Op 31 mei 1993, bijna tien jaar na de sluiting van de IJmuidenlijn voor reizigersverkeer, kwam er toch nog eens een elektrisch treinstel naar IJmuiden, zij het niet op eigen kracht: de bovenleiding was toen allang weg. 



Hondekop-twee no. 363, uitgedost als "Kunsttrein", wordt hier door Hippel 679 richting IJmuiden gesleept. Het span passeert het voormalige station Velsen-IJmuiden Oost, dat intussen alweer bijna helemaal door de natuur in bezit is genomen. Weinig herinnert er nog aan het omvangrijke, drukke overstapstation van weleer, met al zijn voorzieningen, sporen en (bij)gebouwen.

Op de achtergrond de schoorstenen van de PEN-elektriciteitscentrale te Velsen-Noord. Iets voorbij het station maakte de baan een boog naar links, om vanaf daar enige tijd het Noordzeekanaal te volgen richting het eindpunt van de lijn, station IJmuiden. Zoals hier al eerder te lezen was kon je hier tot 1957 ook rechtdoor, over de spoorbrug die er toen nog lag, richting Beverwijk en verder naar Alkmaar en Den Helder. Links op de foto is nog net één van de havenkranen aan de Tweede of Derde Rijksbinnenhaven te zien.

De Hondekoppen waren in die tijd zelf ook onderweg naar de uitgang, datzelfde jaar nog zouden de laatste met asbest geïsoleerde treinstellen, waaronder deze 363, Plan M, buiten dienst gesteld worden. Van deze 'asbeststellen' is er niet één bewaard gebleven. Als ik het goed heb bestaat daarentegen de 'Hippel' rangeerlocomotief 679, die op de foto overigens nauwelijks te zien is, nog wel, deze doet tegenwoordig onder het nummer 603 dienst bij Railpro.

Foto Wouter Radstake via Flickr, deeplink naar https://flic.kr/p/2mMYVDK

[Vislijn]

Zicht op de oorspronkelijke Julianabrug in noordelijke richting, in de eerste helft van de jaren 20. Er liggen drie sporen onder de brug, de bovenleiding zou pas een paar jaar later, in 1927, worden aangelegd. In het midden van de foto de huizen langs de Kon. Wilhelminakade met daarachter de Nieuwe Kerk, waarvan de bouw in 1911 voltooid was, en de PEN-elektriciteitscentrale uit 1913, bij de latere spoorhalte Julianakade. Beide gebouwen bestaan nog steeds, maar de opvallende schoorstenen van de centrale zijn allang weg.

De getoonde Julianabrug vormde de verbinding tussen het oorspronkelijke deel van IJmuiden, later Oud-IJmuiden genoemd, en de later gebouwde uitbreidingen van de stad in oostelijke richting, destijds ook wel "IJmuiden over de Brug" genoemd. Aan de oostkant sloot (en sluit) de brug aan op de Kennemerlaan, aan de westkant liep deze door in de Kerkstraat. De brug zou in 1930 worden vervangen door een breder exemplaar, in Amsterdamse School-stijl, dat vandaag de dag nog steeds te zien is. Tegenwoordig ligt er geen spoor meer onder de brug, maar een verkeersweg.

Fotograaf/Uitgever: Martinus Schipper, collectie Historische Kring Velsen.

[Vislijn]

Een onbekend treinstel Plan V rijdt op 20 augustus 1983 de halte IJmuiden-Julianakade binnen. De eindbestemming IJmuiden is bijna bereikt. Nog iets meer dan een maand, en dan is het gedaan met het NS-personenvervoer op de IJmuidenlijn. In deze laatste weken van het reizigersvervoer kwamen veel spoorfotografen nog één keer naar IJmuiden.

We kijken in noordoostelijke richting. De achterste bak van het treinstel bevindt zich nog op de overweg. Links waarschuwt de paal met rood knipperlicht het naderende verkeer voor de gesloten overwegbomen. Rechts op de foto weer de energiecentrale te Velsen-Noord. De vakwerkmasten van de bovenleiding, bouwjaar 1927, verdienen een speciale vermelding.

Het groene baanvaksnelheidsbord rechts geeft aan dat de hoogst toegelaten snelheid voorbij het bord 60 km/u was.
Uiterst links, boven het rode knipperlicht, de karakteristieke schoorsteen van de MEKOG-kunstmestfabriek.

Foto Cornelius Koelewijn via flickr: https://flic.kr/p/62qwth

[Vislijn]

[Beeldcollectie van de gemeente Velsen via NHA, inventarisnummer 10509]

Het eerste station Velsen, gezien rond 1885. We kijken in noordoostelijke richting. Een groot gezelschap heeft zich op het perron verzameld, terwijl rechts twee mensen op een bankje in de zon zitten, ze hebben gezelschap gekregen van een in zwart geklede heer. Op de zijkant van de overkapping is een bord bevestigd met de tekst "S. Raap, Stationschef - Handel in Steenkolen en Cokes", terwijl onder de luifel reclame wordt gemaakt voor Van Houten's Cacao - Beste en Goedkoopste in Gebruik.

In het station was een dienstwoning, zoals destijds niet ongebruikelijk was. Zien we daar rechts uit het raam, boven het opschrift "Velsen", het beddengoed buiten hangen? 
Het lage perron en het pad over de sporen maken een stoffige indruk.

Zoals hier al eerder beschreven was dit station er al voordat in 1883 de aftakking naar IJmuiden werd aangelegd, sterker nog, het was er eerder dan het Noordzeekanaal, dat in 1876 werd geopend. Het station werd in 1867 gebouwd aan de lijn Haarlem-Uitgeest die in datzelfde jaar werd geopend. IJmuiden bestond toen nog niet, dat werd pas in 1876 aan de monding van het nieuwe kanaal gesticht, het viert dit jaar dan ook zxijn 150-jarig bestaan. Het station lag na de opening van het spoor naar IJmuiden niet op een handige plek, voorbij de aftakking, die iets zuidelijker was komen te liggen. Om die reden zou dit station in 1891 worden vervangen door een ander, dat overigens slechts tot 1905 in gebruik zou blijven, waarna het derde en laatste station Velsen, tegelijk met de opening van de nieuwe, grotere spoorbrug, het stokje zou overnemen.

Voordat rond 1880 het hogere gedeelte en de perronoverkapping waren toegevoegd was het gebouw een stuk kleiner, maar duidelijk herkenbaar:



[Collectie Gem. Velsen via NHA, nr. 10504]

Iets meer over de drie stations Velsen(-IJmuiden Oost) die er door de jaren heen zijn geweest, in een eerdere post in dit (intussen toch wel behoorlijk lange) draadje: https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=94916.msg3222397626#msg3222397626

[hervé]

BNLS-Kalender:            Stoomtreinfestival B-Maldegem   zaterdag 2 en zondag 3 mei 2026 : 
"Meerdere stoomlocomotieven in werking:     bezoek van Duitse stoomlocomotief ‘TOM’ van Hoogovens Stoom IJmuiden."

[Vislijn]

Ha leuk! Ik geloof dat die loc bij Hoogovens al een tijd niet meer actief is geweest en is uitgeleend is aan een museumbedrijf. Goed dat-ie weer eens in actie komt.

[Eric B]

Klopt...

Door de huidige ontwikkelingen bij Tata Steel is de locomotief vanaf 2023 na een rondje museumspoorlijnen in België tijdelijk ondergebracht bij Stoomtrein Maldegem Eeklo en rijdt daar afwisselend met de eigen machines de treinen op dat traject.

Bron

Bij de organiserende SME dus.

'Bonne' pendelt nog lekker over de Miljoenenlijn voor de ZLSM.

[Vislijn]

Zicht op de automatische knipperlichtinstallatie AHOB bij de halte IJmuiden-Julianakade, augustus 1983. We zien ook de opgang naar het noordelijk perron, dat voor de richting IJmuiden dus. Of eigenlijk meer de afgang vanaf het perron, want dit perron werd eigenlijk alleen voor uitstappen gebruikt: de eindbestemming IJmuiden lag van hieruit op loopafstand. Om die reden waren er op dit perron ook geen voorzieningen zoals een bank of een abri. Alleen een eenzame prullenbak.

Links de huizen aan de Julianakade, uiterst rechts is nog net een stukje van de oude PEN-centrale te zien, toen reeds jaren in gebruik als Witte Tejater. In het midden zien we dat het rechterspoor niet langer doorloopt, maar via een wissel samengaat met het andere spoor. Verderop, onder de brug, ligt dat rechterspoor er nog wel, het werd in die tijd gebruikt als opstelspoor voor goederenmaterieel. Een aantal goederenwagens is vlak voor de Julianabrug te zien. Het perron voor de richting Haarlem lag aan de andere kant van de spoorwegovergang.

Er was veel groen in die tijd, helemaal geen vervelende plek.
Ongeveer dezelfde plek in 2024: https://maps.app.goo.gl/EHZeuVFQqRUSZwRc7

Foto Beeldbank De Boer, 2 augustus 1983. Noord-Hollands Archief cat. NL-HlmNHA_1478_23277K00_01

[IJmc]

Goeie ouwe tijd

[Menno]

Zicht op de automatische knipperlichtinstallatie bij de halte IJmuiden-Julianakade, augustus 1983.

Ik zie toch vooral een AHOB, geen AKI 

Het blijft jammer dat ik m'n ouders nooit zover heb gekregen een keer met Lovers mee te kunnen naar IJmuiden. Ik heb de lijn in 2006 geloof ik wel een keer helemaal afgelopen (om er in behoorlijke schemering bij Santpoort-Noord achter te komen dat ik twee keuzes had om bij het station te komen: 1,5 kilometer of zo teruglopen, of na een trein die ik nog even wou laten passeren, ruim in de spoorberm sprinten naar het perron... het werd dat laatste...)

[Vislijn]

Je hebt helemaal gelijk, een AHOB natuurlijk! Ik zat even niet op te letten.

[Vislijn]

Dezelfde dag, dezelfde halte, dezelfde AHOB, maar nu in de andere richting gezien:



Halte IJmuiden-Julianakade, 2 augustus 1983. De trein naar IJmuiden, zoals zo vaak in die tijd een treinstel Plan V, passeert de overweg om vervolgens langs het noordelijk perron, dat we een paar dagen geleden al zagen, tot stilstand te komen. Rechts naar de trein zien we de abri op het perron voor de richting Haarlem. Tot begin jaren 70 stond op die plek een wit geschilderde, houten blokpost waar niet alleen kaartjes werden verkocht, maar van waaruit ook de overwegbomen werden bediend. Rechts op de foto het Homburgplantsoen en verder naar achter de schoorsteen van de oude melkfabriek aan de Wijk aan Zeeërweg.

Wat betekende het bord 'VS' dat we op de voorgrond zien staan?

Foto Beeldbank De Boer, Noord-Hollands Archief, Inventarisnummer NL-HlmNHA_1478_23277K00_03

[Bert_ztm]

Dat betekent verkeerd spoor,om hier te mogen rijden had je een lastgeving/aanwijzing verkeerd spoor nodig.
Er was dus enkel spoor beveiliging op de lijn naar ijstijden.

[Bert_ztm]

Ijmuiden bedoelde ik .

[R1954]

Ijmuiden bedoelde ik .

IJmuiden

Bert, je kan je posts corrigeren/ aanpassen met de knop verander.
Heb ik nu ook gedaan,  hieronder te lezen...