Rangeerbaan Molenhoek

[Juroen]

Met dit draadje wil ik mijn rangeerbaan presenteren, ervaringen delen en raad vragen.
In de eerste berichten zal ik de afgelopen maanden samenvatten. Nu ben ik op het punt dat ik wat kan laten zien en waarschijnlijk advies nodig ga hebben.

Een korte indtroductie.
Nadat ik met mijn zoontje een leuke speelbaan had wilden we iets groters. Helaas kunnen we nog niet beginnen met het bouwen van deze grotere baan omdat de ruimte nog niet beschikbaar is. Om in de tussentijd toch iets te hebben (de speelbaan was al afgebroken) begon ik met de rangeerbaan. De eerste uitvoering van mijn rangeerbaan bouwde ik met Fleischmann modellgleis. Het rangeren beviel, de rails, en dan met name de wissels minder.
Het rangeren vind ik leuk: ik geef mezelf een opdracht en gan dan time-saven. Dus, niet getreurd; ik begin opnieuw.

Basiskenmerken

Het baanplan is een timesaver in h0, circa 1800 * 400 mm. Ik heb me niet helemaal gehouden aan de regels van de spoorlengtes (ze zijn hier en daar wat langer).
Ik gebruik tillig elite rails. De wissels gaan met servos om. Bediening van de treinen met Multimaus, wissels en ontkoppeling met arduino en schakelaars. Voor het materieel richt ik vooral op Nederland, maat ook Duits materieel, dat vooral uit mijn jeugd stamt, is aanwezig. Het tijdperk is 'na '45'. Op dit vlak permiteer ik me de nodige vrijheden.



Groet Juroen

[Juroen]

Onderbouw

De bak bestaat uit vuren balken met een 9 mm multiplex blad.
Op de bak ligt eerst een laag 5 mm XPS ondervloer. Die  kocht ik bij een vloerenwinkel.



Groet Juroen

[Juroen]

Overbrengen railplan

Om het railplan goed over te brengen op de ondergrond heb ik eerst de hartlijnen van het plan 1:1 afgedrukt, uitgeknipt en op de onderbouw gelijmd.
Over de hartlijnen heb ik track-bed gelijmd. Die kan je mooi in twee gelijke helften delen en precies langs de hartlijn op de ondergrond lijmen.

Eerst de gehele 1:1 print op de bak.



Dan uitsnijden



Tot slot het track-bed erop



Groet Juroen

[Juroen]

Aanbrengen rails
De rails heb ik met dunne boekbinderslijm op het track-bed gelijmd met op enkele plaaten een drupje secondenlijm.
Ik heb de wissels ongemoeid gelaten. Ik weet dat je ze kan aanpassen om de aandrijving aan de andere kant te leggen. Dat heb ik bewust niet gedaan omdat ik las dat de lip onder de wisseltongen nogal snel afbreekt. Herstel daarvan lijkt me te uitdagend voor me. Dan maar zo.

Tussen de railstukken zitten de nodige isolatie-lassen. Niet alleen voor het polariseren van de puntstukken, ook als voorbereiding om PC-gestuurd te kunnen rijden. Dat zit overigens niet in de planning. Wie weet.
Voor de voeding heb ik een ringleiding en diverse aftakkingen die ik onder de railstaven heb gesoldeerd.



De gele vlakken tussen de rails zijn schilderstape die aan de onderzijde zit. Bedoeld om daar te kunnen  ballasten zonder dat alles op de grond valt.
Naast de rails zitten stukjes tape die de ontkoppelgebieden markeren.

Groet Juroen

[Juroen]

Aandrijven van de wissels

Elke wissel heeft een servo. De servo bedient via een verenstaal (0,8 mm) de wisseltongen. Ik gebruik een oogschroefje om het verenstaal de geleiden. De servos zijn aangesloten op een arduino. Ik heb op het arduino forum een sketch gevonden waarmee ik met één arduino acht wissels met een tuimelschakelaar kan bedienen. Die sketch heb ik dan weer wat aangepast om de puntstukken te kunnen polariseren. Nu kan ik er vijf wissels mee bedinen, precies genoeg.



De hendel van de tuimelschakelaar geeft de stand van het wissel aan. Ik meen dat de oorspronkelijke sketch door een Beneluxspoor forumlid verbeterd is (Septillion), waarvoor dank.

Groet Juroen

[Juroen]

Ontkoppelen

Op een rangeerbaan wordt gekoppeld en ontkoppeld.

De loks en wagens hebben ROCO-Universalkoppelingen. Onder elke koppeling heb ik een magneetje gelijmd (3*3*2 mm). Zwart geverfd zie je daar vrijwel niks meer van. Onder baan zitten grotere magneten die met een servo opkomen. Ze zijn zo gemonteerd dat ze elkaar afstoten. Het blijkt ook te werken als de magneten elkaar aantrekken. dat heeft te maken met de koppelingen: daar zitten de magneetjes onder 45 graden.

Om te ontkoppelen druk je op een drukschakelaartje. De arduino maakt gebruik van de oorspronkelijke sketch om 8 servo's te bedienen.

Magneet op de koppeling


Onder de baan wilde ik eerst magneten van ongeveer 9mm diamter gebruiken. Die zijn niet krachtig genoeg. Ik heb nu magneten van 18mm doorsnede en 10 mm hoog. Die zijn weer te sterk.
Dit verdient nog wat aandacht.

Magneet onder de baan
Merk op: ik ben nog aan het bouwen:
- voorlopig houdt ik met tape de bedrading op z'n plek.
- nog niet alle magneten zijn geplaatst.



Kenmerken van dit systeem:
- de magneet onder de baan bedient beide koppelingen enkele centimeters van elkaar; ze gaan dus niet gelijktijdig omhoog.
- de Universal-koppelingen hebben een lipje om het voor-ontkoppelen mogelijk te maken. Dat lipje scharniert niet altijd soepel genoeg. Volgens mij komt dat door product toleranties.
- handmatig ontkoppelen met het 'ontkoppel-lepeltje' kan nog steeds.

Eigenlijk gaat het best goed!

[Juroen]

Huidige stand van zaken

De rails ligt, de servos voor de wissels werken. Enkele servos voor de ontkoppelmagneten werken, de andere sluit ik binnenkort aan. Ontkoppelmagneten plaatsen. Aan beide einden heb ik met tape stootjukken gemaakt zodat ik m'n materieel niet de afgrond in laat rijden.

Er is een tijdelijk rudimentair bedieningstableau beschikbaar. Dat moet ik nog netjes maken.
De voeding van de rail onder de baan ligt netjes, de overige bedrading moet ik netjes afronden.





Nu eerst de laatste servos voor het ontkoppelen aansluiten en daarna proefrijden.

Onderaanzicht:


Groet Juroen

[g-j]

Hallo Juroen, wat een indrukwekkend en zeer georganiseerd begin van je rangeerbaan! Ik ben benieuwd naar het vervolg.

Groet, Gert-Jan

[Daan Neijenhuis]

Interessant onderwerp voor zowel het ontkoppelen als ook de aansturing. 
Heb je misschien een link naar de sketches voor de servo's en de schakelaars?

m.vr.gr.
Daan

[Reinout van Rees]

Eh, wow! Leuk draadje, zo. Vooral omdat je nogal wat zaken anders doet dan "gebruikelijk": je zet mij gelijk weer aan het denken.

Magneetbediende roco universal koppelingen.... Nog nóóit gezien! Hoe ben je op dat idee gekomen? Leuke combi van roco koppelingen en het kadee-magneet-idee. Benieuwd hoe het in de praktijk werkt. Dus als je na al het bouwwerk nog een keer een eenvoudig videootje online zou kunnen zetten...

Ik heb zelf kort met kadee koppelingen met magneten geëxperimenteerd en had daarbij één onoplosbaar probleem: de wielen/assen van de wagons werden ook aangetrokken, wat tot rare bewegingen leidde. Nou had ik permanente magneten in mijn opstelling en die van jou zijn wegklapbaar. Dat zal een heleboel schelen. Merk jij hier iets van?

Na het (met pijn) verwerpen van de kadee-oplossing ben ik overgegaan op roco universal. Koppelt bijna net zo licht en is ook als kortkoppeling bruikbaar, dus kan ik (universeel ) de universal voor al m'n materieel gebruiken, zowel reizigers- als goederenmaterieel.

Jouw magneetoplossing doet me toch een beetje richting ontkoppelrails denken... Vandaar mijn interesse.

Nog een vraag: waarom heb je je rails op sommige punten ook nog eens met een drupje secondenlijm vastgezet?

Reinout

[phdirk]

Hallo Juroen,

Ik vind het een hele leuke baan, met mooie en interessante oplossingen. Je zou voor de ondertafelmagneten eventueel ook nog electromagneten kunnen gebruiken, die je bekrachtigt op het moment dat er ontkoppeld moet worden. Die kun je dan vast monteren.

[Reinout van Rees]

Reinout-als-moderator: ik heb dit draadje, zoals je vroeg, verplaatst naar "banen en diorama's", daar is het inderdaad beter op z'n plek.

Reinout-als-geïnteresseerde: nog een vraagje over die koppelingen. Op het fotootje zitten die twee koppelingen op een rood hulpstukje geklemd. Dat ken ik niet. Is dat een speciaal hulpstukje dat je hebt laten 3d-printen ofzo?

Reinout

[Juroen]

Dank voor de reacties!

Heb je misschien een link naar de sketches voor de servo's en de schakelaars?

Ik vond de sketch ergens in dit draadje:https://forum.arduino.cc/index.php?topic=315457.0.
In dat draadje worden meerdere versies van de sketch besproken. Ik weet niet meer welke ik heb gebruikt.

Groet Juroen

[Juroen]

Ik heb zelf kort met kadee koppelingen met magneten geëxperimenteerd en had daarbij één onoplosbaar probleem: de wielen/assen van de wagons werden ook aangetrokken, wat tot rare bewegingen leidde. Nou had ik permanente magneten in mijn opstelling en die van jou zijn wegklapbaar. Dat zal een heleboel schelen. Merk jij hier iets van?

Nog een vraag: waarom heb je je rails op sommige punten ook nog eens met een drupje secondenlijm vastgezet?

Ja ik merk ook dat de wagens soms met een schokje bewegen. Ik weet nog niet of dat komt door het magnetisme tussen de twee magneten (baan-wagen) of dat de assen ook bijdragen. Vermoedelijk helpt t als ik een kleinere magneet onder de baan zet.

De rails ligt met een paar druppels secondelijm vast om een en ander te fixeren voor het lijmen met boekbinderslijm.

De rode blokjes zijn van fischertechnik; een andere bouw-hobby van me. Er bestaat een FT-community waar mensen nogal indrukwekkende bouwwerken tonen.

Groet Juroen.

[Daan Neijenhuis]

...Ik vond de sketch ergens in dit draadje:https://forum.arduino.cc/index.php?topic=315457.0.
In dat draadje worden meerdere versies van de sketch besproken. Ik weet niet meer welke ik heb gebruikt.

T O P