150 VA Trafo

[Klaas Zondervan]

Deze hele discussie komt me bekend voor. 

[henk]

@Henk,

Het bovenstaande is de reden dat ik niet zo'n fan ben van hele zware boosters. Wisselaansluitdraden van 0,14 mm2 smelten beslist door bij 6A. Veel decoders hebben tegenwoordig ook een aparte voedingsmogelijkheid. Als je die niet hebt is een aparte wisselbooster ook een goede oplossing. Een Littfinski booster kost als bouwpakket maar € 45,-

Waarom zou er 6A door de aansluitdraden van wissels gaan lopen?

[Wim Ros]

Het bovenstaande is de reden dat ik niet zo'n fan ben van hele zware boosters. Wisselaansluitdraden van 0,14 mm2 smelten beslist door bij 6A. Veel decoders hebben tegenwoordig ook een aparte voedingsmogelijkheid. Als je die niet hebt is een aparte wisselbooster ook een goede oplossing. Een Littfinski booster kost als bouwpakket maar € 45,-

Ik denk niet dat er 6A of 9A door de draadjes van een wissel gaat lopen.
Daar loopt hooguit 500mA.

Dus als je begrijpt hoe het natuurkundig werkt, kun je de juiste maatregelen nemen. En anders doe je maar wat.

Mvg
Wim.

[Steen]

[Daar loopt hooguit 500mA.]

Ook als er een kortsluiting optreedt??

[Kassenbarg]

Als er kortsluiting optreedt zal er net zoveel stroom doorlopen totdat (hopelijk) de beveiliging van de trafo ingrijpt. Bij genoemde trafo zal die waarschijnlijk pas vanaf ongeveer 9 ampère ingrijpen. Toch?

[Klaas Zondervan]

De overbelastingsbeveiliging van deze trafo (de 5201, denk ik) zal inderdaad pas ingrijpen vanaf de nominale stroom, dat is dus ruim 9A. Zoals gebruikelijk bij dit soort trafo's is dat zeer waarschijnlijk een bi-metaalbeveiliging, en die heeft toch wel zo'n 5 à 10 seconden nodig om aan te spreken. Als die stroom door van die apenhaar draadjes loopt, dan zijn die draadjes waarschijnlijk sneller.
Maar ja, dan moet die stroom daar wel lopen, en dat is natuurlijk de grote vraag. Hoe slordig moet je bedrading liggen, wil de kortsluitstroom uitgerekend door de aansluitdraden van een wisselaandrijving lopen?

[henk]

Dat kan eigenlijk alleen maar als er kortsluiting in de wisselaandrijving ontstaat. Die kans is heel klein (ik heb het nog nooit meegemaakt) en het betekent dat er iets grondig mis is met de aandrijving. Een doorgebrand draadje is dan niet het grootste probleem.
 

[Hans Keulen]

Ik denk niet dat er 6A of 9A door de draadjes van een wissel gaat lopen.
Daar loopt hooguit 500mA.

Dus als je begrijpt hoe het natuurkundig werkt, kun je de juiste maatregelen nemen. En anders doe je maar wat.

Mvg
Wim.

Wim,

Op een hele hoop terreinen ben je ongetwijfeld mijn meerdere, maar laat ik nou net voor dat vak ooit doorgeleerd hebben.

Zonder gekheid. Er zal inderdaad niet meer dan zeg 500 mA door de wisselaandrijving lopen als de eindafschakeling niet werkt omdat de stroom dan door de wisselspoel loopt. Maar wat als de kortsluiting nu bij het aansluitpunt plaats vindt ? Voor de goede orde: die 0,14 mm2 is niet de doorsnede van de wikkeldraad van de aandrijving maar van de aansluitdraad naar de decoder.

Vergeet niet dat het grootste risico van kortsluiting, ook op een modelbaan, oververhitting en brand is. Daarom is het ook op een modelbaan m.i. goed om bij dit soort zaken de belastbaarheid van je bedrading in de gaten te houden. Vertrouwen op de 9A beveiliging is net zo iets als de stoppen in je huis vervangen door zilverpapier en vertrouwen op de hoofdzekering.

Maar goed, in de natuurkunde bewijs je dit soort dingen met een experiment.
In de navolgende fotoserie heb ik een stukje typisch wisselaansluitdraad (geel 0,14 mm2) gesoldeerd aan bruine draad (0,75 mm2) en die aangesloten op een standaard Uhlenbrock trafo van (maar) 4,3 A en de camera er voor om een en ander met 5-6 beeldjes per seconde op de gevoelige plaat vast te leggen.

Na 2 seconden:


Na 3 seconden:


Na 4 seconden de eerste rookontwikkeling. Let ook op het scherpstelgedrag van de  digitale camera !:


Na 5 seconden:


Na 6 seconden:


Na 6,2 seconden:


Na 6,4 seconden de ultieme flash !:


na 6,6 seconden bewegingsonscherpte omdat de inmiddels doorgesmolten draad uit elkaar beweegt.



Als je hetzelfde experiment met een iets dikkere draad (0,25 mm2) doet spreekt na ca. 8 seconden (conform de voorspelling van Klaas) de veiligheid van de trafo aan.

Voor alle duidelijkheid: Dit was MAAR een 4,3 A trafo. Wat als er brandbare scenery onder die draad had gelegen ?


Hans

[henk]

Gaat dat bij een 3A trafo/booster niet evengoed fout Hans?

We kunnen er voornamelijk van leren dat de wisseldraden beter iets dikker kunnen worden uitgevoerd voor het wel zeer onwaarschijnlijke geval dat er ergens in die bedrading kortsluiting ontstaat en om een of andere reden de decoder geen puls afgeeft maar een langer durend signaal.

[Hans Keulen]

Henk,

Als de wisseldecoder een schakeldecoder is beslist niet.

Maar het gaat me ook niet zozeer om de analyse wat misschien eerder stuk zou zijn maar dat een afzekering afgestemd op de bedrading ook op een modelbaan geen kwaad kan. Zeker niet als je met hoogvermogen trafo's werkt.

Ik deed dit experiment met een 70VA trafo.  Gerrit heeft het over een trafo van 150 VA. Ruim twee keer zo groot dus.

De beste oplossing om dit soort problemen te voorkomen is een normale (glas)zekering van b.v. 3 A  in het circuit opnemen. Die gaat er nl. geheid binnen een seconde aan.

Hans

[henk]

Aan deze kant 300 VA. 
Inderdaad met op 3A afgezekerde circuits. 
We zijn toch niet gek.

Mooie fotoserie Hans.

[Wim Ros]

Beste Hans, lees eens goed wat ik schrijf. Daar staat als je weet wat je aan hetdoen bent neem dan de juiste maatregelen. Dat wil dus zeggen gebruik draad die dik genoeg is om de stroom te kunnen voeren.
En daar gaat het helemaal over.

Het wissel is een ander verhaal. als de eindafschakeling niet werkt zal hij bij het gebruik van een normale trafo van ongeveer 1A ook doorbranden, en op den duur een sluiting veroorzaken, daar hoef je geen trafo met meer vermogen voor te gebruiken.

Dus moraal van het verhaal, gebruik de juiste spullen.

Ook bij het verdelen in groepen, als de voedingsdraad vanaf de trafo naar de verdeling te dun is kan deze te heet worden bij totale belasting dus maximaal vermogen.
En daar gaat het volgens mij in dit verhaal om.

Mvg
Wim.

[MRP_Peter]

Precies Wim, sluit ik me bij aan 

Denk maar aan het principe van een boom, die is onderaan bij het begin ook dik en eindigt met dunne uiteinden, het is weliswaar even een extreem voorbeeld maar in de electro werkt het net zo qua ' uitbomen ' van je bedradingen.
Immers, vele kleine stroompjes maken bij samenkomst een hele grote.
Vandaar dus dat je vanaf je trafo met dikke draden begint naar je uitsplitsingen waarna je voor hetgeen je voeden wilt een andere(vaak dunnere) draad-dikte kan nemen.

Zeker overigens de diverse delen van je bedrading af met een juiste waarde zekering, afgestemd op je bedrading, anders heeft het bij kortsluitingen nog geen zin omdat ook een hoge stroom door een dun draadje kan lopen en nare gevolgen heeft.

Met vriendelijke groet,

Peter.

[Klaas Zondervan]

Hans,

leuke demonstratie met die smeltende draad. Maar los van dat effect moet je je wel afvragen hoe groot de kans is dat een draad naar een wisselaandrijving in zo'n situatie terecht komt.

Een andere vraag is waarom er nog zo veel van dat 0,14 mm2 spul wordt gebruikt. Zelf werk ik bij voorkeur met monstagesnoer van minstens 0,5 mm2, en dat is niet eens altijd vanwege de te verwachten stromen, maar omdat een wat dikkere draad gewoon lekkerder werkt bij de montage. Dat dunne apenhaar is bijna niet te hanteren.

[Hans Keulen]

Klaas,

Natuurlijk is die kans niet zo groot. Maar dat is feitelijk dezelfde redenering als in een huisinstallatie de met 1,5/2,5 mm2 bedrade groepen niet apart afzekeren met 16A maar vertrouwen op de hoofdzekering van 35 A of 50 A.

En eigenlijk is dat het punt dat iedereen hier probeert te maken. Wim, Henk, jij ik. Het gaat om de relatie bedradingsdikte en afzekering.

Hans