Schaal, spoorwijdte en -breedte, de overeenkomsten en verschillen.

[Reinout van Rees]

Inderdaad, hup Bert.

Is de reserve-Bert ook goed?

Reinout-als-moderator

[Piet Groot]

Schaal en spoorwijdte zie ik als twee totaal verschillende grootheden die niets met elkaar te maken hebben.

Piet

[Eric B]

En toch zijn ze dat dus wel Piet, NEM 010 is daar héél duidelijk over ...

Citaat uit de Nederlandse vertaling van NEM 010.
Bron

Voor hen die 00 missen ...

Oorsprong en bron idem.

[Bahn-AG]

Schaal en spoorwijdte zie ik als twee totaal verschillende grootheden die niets met elkaar te maken hebben.

Piet

Hallo

Dat is ook zo. Bijv H0, H0e of HOm zijn alledreie dezelfde schaal met ieder een eigen spoorbreedte.

Echter: De aanduidingen H0, N of TT etc. geven zowel de schaal, als ook de spoorbreedte weer.

Bart

[Carel Ruysink]

Carben. Het ging over schalen en de benamingen. In h0 gebruikte Fleischmann 1/82. Veel fabrikante lengtescalen van 1/92 of 1/100. Rails van code 100 is 2,54 ook vreemde schaal. Veel compromissen binnen een afgesproken schaal.
Toch is er niks mis met de afgesproken nomenclatuur.

Carel

[sncf231e]

NEM staat voor Normen Europäischer Modellbahnen; ook al vóór de Brexit deden de Engelsen hier niet aan mee. Zolang je niets doet met Amerikaanse (NMRA normen) of Engelse (BRMS) modeltreinen (of van nog andere ook Europese landen)  dan kom je met NEM wel ergens. NEM heeft 19 leden en er zijn 51 landen in Europa.
Spoor 0 is trouwens in sommige NEM landen (Frankrijk) net als in Engeland nog steeds 1:43.5 en in de USA 1:48. N is in Engeland 1:148. Leuk weetje: de N is de beginletter van Nine, Neuf, Neun, Negen... en heeft duidelijk iets te maken met de 9 mm spoorwijdte in vele talen (en niets met 1:160).
 
En voor diegene die interesse hebben in geschiedenis: De eerste notie van schaal bij modeltreinen kwam pas honderd jaar geleden terwijl de spoorwijdtes 0, 1, 2 en 3 al in de negentiger jaren van de 19e eeuw geïntroduceerd zijn (dat is 130 jaar geleden).
Groet
Fred
 

[FritsT]

Ik maak gewoon treintjes in handig formaat.

[Klaas Zondervan]

Historisch gezien heb je (gedeeltelijk) gelijk. De eerste poging tot normalisatie kwam in 1890 toen Märklin 3 spoorwijdten voorstelde, spoor 1, spoor 2 en en spoor 3. Die aanduidingen sloegen toen inderdaad op de spoorwijdte/breedte, maar de fabrikanten bouwden toen modellen voor die sporen zonder zich om de schaal te bekommeren.
Al snel kwam men er achter dat dat niet handig was en werden de spooraanduidingen gekoppeld aan een schaalverhouding, waarbij men er vanuit ging dat de spoorwijdte normaalspoor voorstelde. Dat was volgens mij al in 1900. Sindsdien staan de aanduidingen 1, 0, H0, TT, N, enz. voor de schaalverhouding.

Schaal N is inderdaad zo genoemd omdat de normaalspoorwijdte voor die schaal 9 mm is. Het woord voor negen begint in heel veel talen met een N, vandaar de keuze. Maar N betekent in de eerste plaats 1:160, en geen 9 mm.

[René 4312]

René zet tafel klaar met chips en cola.

Te koop, heel mooi rijtuig, h0
verzenden, afhalen, alles is mogelijk

Vraag:
Is'tie 1:87 of 1:100 ?

René duikt onder de zojuist klaargezette tafel 

[Eric B]

Verkeerde vraagstelling ...

Vraag: Is het een schaalmodel of speelgoed?

Duikt naast René onder tafel 

[Bahn-AG]

Maar N betekent in de eerste plaats 1:160, en geen 9 mm.

Daar zijn we dan maar mooi klaar mee
Als ik dus een spaans, russisch of iers model in schaal N (of wat dan ook) produceer heb je als consument dus niet de garantie dat het ook op je spoor past.
Op zich wel gek als je ziet dat er genoeg Spaans of Russisch materiaal in schaal 1:87 te koop is dat op 16.5mm spoorbreedte rijdt. Oftewel: de aanduidingen H0 etc. zijn wel degelijk aan een vaste spoorbreedte (hier 16.5mm) gekoppeld.

Bart

[sncf231e]

Historisch gezien heb je (gedeeltelijk) gelijk.

Klaas,
Ik weet hoeveel moeite het je kost om, ook als is het gedeeltelijk, mij gelijk te geven: Dank je!

Al snel kwam men er achter dat dat niet handig was en werden de spooraanduidingen gekoppeld aan een schaalverhouding, waarbij men er vanuit ging dat de spoorwijdte normaalspoor voorstelde. Dat was volgens mij al in 1900. Sindsdien staan de aanduidingen 1, 0, H0, TT, N, enz. voor de schaalverhouding.

Ook in de twintiger jaren van de vorige eeuw werd 1, 0, H0... (N was er nog niet) als spoorwijdte aanduiding gezien, zoals je in deze tabellen kan zien:

1928:


1924:

Maar N betekent in de eerste plaats 1:160, en geen 9 mm.

De jongens van het Litterbin draadje voelen zich nu erg te kort gedaan; die dachten dat N 1:148 was.

Groet
Fred

[St00mboy]

 

Leen.

[Marc tramt]

Om van de Japanners nog maar te zwijgen; 1:150.

[Klaas Zondervan]

Op zich wel gek als je ziet dat er genoeg Spaans of Russisch materiaal in schaal 1:87 te koop is dat op 16.5mm spoorbreedte rijdt. Oftewel: de aanduidingen H0 etc. zijn wel degelijk aan een vaste spoorbreedte (hier 16.5mm) gekoppeld.

Inderdaad, dat Russisch of Spaans materieel in H0 zou dan op een andere spoorwijdte gebouwd moeten worden. Maar de fabrikanten hebben voor het gemak maar 16,5 mm spoorwijdte genomen omdat dat railmaterieel in ruime mate op de markt voorhanden is.

Zelfde afwijking heb je bij 00, schaalverhouding 1:76, maar een spoorwijdte van 16,5 mm, wat gezien de schaal niet correct is. Er zijn dan ook Engelse modelspoorders die een meer passende spoorwijdte kiezen.
Volgens de schaal van 1:76 is dat 18,88 mm, aangeduid als EEM (eighteen point eight millimeters}
Anderen kozen voor 18 mm omdat ze een rond even getal handiger vonden. Aanduiding: EM.

Door allerlei verschillende inzichten zijn er dus ook allerlei variaties ontstaan.