Welk relais voor ompoolsectie?

[clickmaniac]

Hallo,  ik ga de keerlussen in m'n modelbaan op de ouderwetse manier ompolen, met een relais. (toch maar wel... lang verhaal, oude discussie)
Welke moet ik hebben? DPDT, pulse ofwel latching ofwel bi-stabiel...   maar bij Conrad zijn er dan nog steeds duizenden varianten. 

Dus : welke gebruiken jullie?

[Klaas Zondervan]

In ieder geval DPDT (dubbelpolige omschakeling)
Wat voor type, dat hangt er van af hoe je dat relais gaat aansturen.

[JaJo]

https://nl.aliexpress.com/item/4000974452242.html?spm=a2g0o.productlist.0.0.70811fe7aOEmLz&algo_pvid=79938a70-1e77-4199-84ba-cd93d302f921&algo_expid=79938a70-1e77-4199-84ba-cd93d302f921-2&btsid=0b0a050116044063766343774edee4&ws_ab_test=searchweb0_0,searchweb201602_,searchweb201603_

[VvKan]

Zo'n relais zou ik niet nemen, omdat het maximale Amperage  te weinig is om onverwachte kortsluiting op te vangen. Dan gaan de contacten vastlassen.  Ik zou altijd een relais pakken dat minimaal 5 Ampere kan hebben.

[clickmaniac]

In ieder geval DPDT (dubbelpolige omschakeling)
Wat voor type, dat hangt er van af hoe je dat relais gaat aansturen.

Pertinente vraag, Klaas. Aansturen door de computer via een schakeldecoder (ik weet eigenlijk niet wat voor stroom die dan levert voor de puls) en / of handmatig (drukknopje).

Aha 5 Ampère, goed om te weten.

[Klaas Zondervan]

Je wilt met een puls aansturen. Dan moet je een bistabiel relais hebben.

[Te 2/2]

k zou altijd een relais pakken dat minimaal 5 Ampere kan hebben.

Hoeveel ampere staat er wel niet op de baan dat 5 A veilig is? 2A is bij mij royaal genoeg.

Ik neem HFD2 012-S-L2, daarvan zijn 2 versies in omloop: van 2 A en van 3 A per stroomkring.
De "S" slaat op "sensitive", dat wil zeggen dat het relais binnen 3 ms schakelt. L2 slaat op de coil (spoel), en de L slaat op Latched.

Maar als je gaat voor 5 A, kijk dan eens naar     FRT5 DC12V of 05DC (die gaat tot 5 A).

[VvKan]

Bij mij is 1 A royaal genoeg.  Maar daar had ik het niet over.  Als er om welke reden dan ook een (kortdurende) kortsluiting ontstaat in het te schakelen stuk, dan zijn die kleine relais meestal meteen kapot  dwz de interne schakelcontacten zijn aan elkaar gelast of juist verbrand.
Vandaar dat ik de veiligheid neem door relais te kiezen die een zwaardere stroom kunnen verdragen, voordat de kortsluitbeveiliging aanspringt.
Bron:  praktijkervaring.
Maar als je zeker weet dat er bij jou niets gebeurt, dan rustig zwakke relais gebruiken.  Kom je vanzelf wel achter als er toch iets gebeurd is.  En verder nog een waarschuwing:  de opgaves op die Chinese relais zijn vaak erg aan de royale kant en alleen geldig voor een dicht contact, dus niet een contact dat onder belasting schakelt.
Mijn eigen stelregel is: pak de helft van de opgegeven waarde.  En niet raar staan te kijken, dat zelfs dan na een aantal keer schakelen ONDER LAST je het weer uit kunt solderen en vervangen.  Dus nog een goeie raad:  nooit solderen, altijd voetjes gebruiken.
Bron:  praktijkervaring.

En als laatste:  prima relais voor stuurstroompjes,  bij schakelen van baanspanning altijd een zwaar relais pakken.

[clickmaniac]

jan Willem, ik vind geen 5A relais met de zoektermen die je gaf. Maar misschien is het te laat... morgen nog eens kijken. Iedereen alvast bedankt in ieder geval! Hele belangrijke informatie. Veroniek ik neem inderdaad liever een te zware dan een te lichte.

[henk]

Welke centrale en eventueel boosters heb je dan? Meer stroom kunnen doorlaten dan een centrale kan leveren, is niet nodig. Bij Conrad ‘bistabiel’ in de zoekfunctie typen en je komt een heel eind. Deze 3A bijvoorbeeld.

https://www.conrad.nl/p/hongfa-hfd2024-s-l2-d-printrelais-24-vdc-3-a-2x-wisselcontact-1-stuks-629514

Bij goede relais kennen de specificaties een behoorlijke marge. Bij sluiting moet de beveiliging van de centrale ingrijpen en snel genoeg om gevoelige elektronica te beschermen. De schakelcontacten in een relais moeten dat niet eens merken.

[clickmaniac]

Hi Henk, De boosters kunnen tot 5 Ampère. Dus deze is te licht. Of: deze is misschien te licht. Of: deze is prima. Aaargggh! Toch niet zo simpel als het lijkt.
En trouwens, je zegt het zelf al: goede relais kennen een ruime marge. Maar kan je een goede en een goedkoop flutding van elkaar onderscheiden?
Affijn ik neem het op met de man van iTrain die e.e.a komt installeren. Benieuwd hoe hij erover denkt. Tot zover heel veel dank iedereen!
 

[Te 2/2]

Zoals ik al schreef, ik beperk me al jaren tot 2A, en dat gaat (analoog) goed
(het is allemaal niet zo spannend, ook niet met veel treinen).
 
Ik switch bij het ompolen niet alleen van pool maar ook van trafo (en mede daardoor blijft het verbruikt vermogen - en amperage-  per stroomkring laag). De kans op kortsluiting tussen trafo's is nihil, door scheiding en blokbesturing.

Jij rijdt digitaal, dus hoef je minder te scheiden. Bij het zelfde aantal treinen (16) heb je meer vermogen op de baan staan, dus zwaardere voedingen, boosters, dikkere kabels. En wellicht meer kans op kortsluiting. 

Wie rond scharrelt bij Ebay kan verrassende zaken tegen komen, zoals  Schrack-RP430F12-Relais-12V-DC, 100 stuks voor EUR 85,00, en goed tot 12A ....

Het grappige is dat als je zoekt (bij diverse elektronicaboeren zoals Conrad, Reidhelt, e.d.) op bistabil en < 6A, je bijna niets vindt wat > 3A schakelt, en toch DPDT is.

Bistabiele relais in de tussen range tussen 3A en 6 A zijn bijna allemaal SPDT, en daar heb je weinig aan. Maar als zo'n DPDT latched  relais ook best veel meer mag schakelen, dan ligt er ineens een wereld open aan oudere relais die nog leverbaar zijn voor te geef prijzen.

Zo schakel ik zelf m'n wissels om met relais die belastbare stroomkringen hebben tot ruim 40 ampere.
Absolute overkill (ik had liever 4 lichte stroomkringen gewild in plaats van 1 zware), maar die bistabiele relais kostten destijds omgerekend €0,50, en 4 ma schakelen ze ook gewoon (ze doen niet moeilijk).

[clickmaniac]

Kijk dat ziet er tenminste degelijk uit. En geen geld inderdaad.
Je zou met de schakeldecoder in plaats van één DPDT relais toch ook twee SPDT kunnen aansturen? Gewoon twee draadjes in één uitgang?

[Te 2/2]

Je zou met de schakeldecoder in plaats van één DPDT relais toch ook twee SPDT kunnen aansturen?

Bij relais-gebruik tel je het minimaal aantal benodigde stroomkringen dat je gescheiden moet schakelen. Ompolen (keerlus, kopspoor, pendeltrein, 2-rail/3-rail mixen) is typerend iets voor 2 stroomkringen (voor elke spoorstaaf 1 stroomkring).

De puristen onder ons voelen zich bezwaard met die oplossing. Stel de ene weigert en de andere niet, dan lopen de polen uit balans (allebei min of allebei plus), en hoe herstel je volledig geautomatiseerd die ontstane situatie dan nog?

Als je de relais-techniek zo wantrouwt, dan zou je overal sensoren moeten leggen om relais-falen te traceren. En als je dat wilt, dan kan dat bij ompolen natuurlijk, met 2 dioden, een 1,5 K Ω weerstand en een ledje (eventueel x2). Gaat het ledje uit, dan heeft een van de twee SPDT-relais gefaald.

Als een DPDT relais weigert, dan blijven de polen tegenpolen, en rijdt de trein door tot hij kortsluiting maakt, of een stootblok ramt. Ik heb relais-falen trouwens nog nooit meegemaakt.

Toen ik QPDT relais (latched en non-latched) kon scoren heb ik de kans niet laten lopen.
Omdat sommige oplossingen begrijpelijker zijn met 4 in plaats van met 2 stroomkringen.
Als je er langer over nadenkt, dan zijn dat situaties die je goedkoper met DPDT-relais en vier dioden kunt bedraden. Zoals wisselpolarisatie voor zowel 2-rail als 3-rail voertuigen.
Omdat het minimaal aantal benodigde stroomkringen dan toch nog steeds 2 is (en geen 4).
Sindsdien gebruik ik ze alleen voor situaties die echt 4 gescheiden stroomkringen vergen.

[clickmaniac]

Jan Willem, Ik zie je bericht nu pas maar bedankt! Ik had ook al zo'n vermoeden, hoewel niet zo welbespraakt onder woorden gebracht zoals jij dat doet ;-) De keuze is uiteindelijk gevallen op deze knakker: https://preview.tinyurl.com/y3r9854w.