Gereedschapje voor het kwarteren van (stoomlok)wielen

[MOVisser]

Ja, en dan krijg je ze zeker niet meer met je vingers in positie gedraaid/verdraaid. Verdraaid!

Ronald Visser

[Tomasso]

Tsja, ik vind het niet wat. Het blijft dan op het oog kwarteren, waarbij de kans op onderlinge verschillen groot blijft. Desalniettemin is het aardig bedacht...

Verstuurd vanaf mijn SM-T815 met Tapatalk

[Peter Kleton]

Maar als alle krukken aan een zijde van de lok in dezelfde positie staan ,maakt het helemaal niet uit of de krukken  geen hoek van 90 gr maken -ALS - er tandwielen tussen alle wielassen zitten. 

Ja ,Klaas ,heel lang geleden had ik Marklin treinen, o.a. een BR 44 met veel tandwielen ,van daar .
Groeten ,Peter

[ingenium]

Ja, maar bij de tool voorgesteld op drehscheibe, is het niet mogelijk alle assen gelijk op te spannen om ze gelijk te maken, ongeacht of je ze op 88gr of 92gr zet. Het blijft Eye-balling. Ik zou ten alle tijde een tool willen waarbij je elke as gelijk krijgt. Zoals met de tool die ik bv. voorstel (ja door Hobo John in het draadje dat ik voorstel bedoel ik). Die heeft een fysieke aanslag voor beide zijden.

[Silvolde]

Het is allemaal nog te doen als de assen individueel gekwarterd kunnen worden, dat wil zeggen dat ze na het kwarteren weer zo in het frame geplaatst kunnen worden. Zijn één of meer assen voorzien van tandwielen zoals bij tenderlocs voorkomt dan kan de tandwielpositie - naar eigen ervaring - ook nog voor de nodige problemen zorgen als de loc in eerste instantie de proef doorstaat maar na montage van de koppelstangen 'waggelt' of nog erger. Dan rest niets anders dan de assen eerst op de tandwielen uit te lijnen en vervolgens de wielen te kwarteren. En bekijk hierbij nu eens een 5-assige rangeerloc waarbij alle assen door tussentandwielen gekoppeld zijn. Dit geeft dan zowel speling tussen de tandwielen als in de openingen in de koppelstangen. Voeg daarbij dan nog de 'speling' in de aslagering en het feest is compleet.
Mijn slechtste ervaring gaat naar de 5-assige DB smalspoorloc serie BR 99 64-71 van kleinspoorfabrikant Merker & Fischer. De totale speling in het frame leverde uiteindelijk een statisch model op..Dat het ook anders kan bewijst Bemo met haar model van hetzelfde loctype.

Lastiger wordt het als de wielen pas gemonteerd worden als de assen - al dan niet voorzien van een tandwiel - eerst in de lagers van het frame worden geplaatst. Voor wielsets met een naaf isolatie zoals bij voorbeeld bij de BR 094 stoomloc van Fleischmann kunnen de assen na tandwiel uitlijning in het frame aangebracht worden waarna de geïsoleerde wielen (optisch) gekwarterd gemonteerd worden. Als hulpstuk kan hier een strip met nauwkeurig op afstand geboorde gaten dienen die met paspennen, -stiften of -schroeven (afhankelijk van de bevestiging in de spaakwielen) op de wielen bevestigd wordt. Als de geïsoleerde wielen en de koppelstangen gemonteerd zijn kan een 'losse' test (zonder verdere aandrijving) op een stukje rails uitwijzen of de inspanning geslaagd is geweest.
   
Naast een aandrijving met tussentandwielen tussen de drijfwielen komen varianten met aandrijving op één as - meestal de aandrijfas - alsmede een (directe) aandrijving op meerdere assen voor. Een uitleg van de laatste variant volgt later.
Bij een aandrijving op één as worden de andere assen door koppelstangen meegenomen. Vanzelfsprekend moeten de koppelstangen voor een waggelvrije loop zodanig geconstrueerd zijn dat zij zowel qua sterkte als nauwkeurigheid voldoen, zeker als de assen afgeveerd zijn.  Bij een star, niet afgeveerd onderstel gaat dit ten koste van de rij eigenschappen; onder andere de eerste versie van de NS 6300 van DJH gaf hierbij aanleiding voor een aanpassing. Bij deze constructies moesten de veelal geëtste koppelstangen versterkt worden.     

Om tandwiel toleranties e.d. te vermijden passen kleinserie fabrikanten zoals Gerard en M&F een wormwielaandrijving op meerdere assen toe. Zo worden bij het h0 model van de naoorlogse DB BR 082 vijfassige stoomloc twee assen met een wormwiel aangedreven. Om de dubbele wrijving van de wormwiel toepassing te compenseren is de motor van een vliegwiel voorzien. Gerard maakte het nog bonter met een viervoudige wormwieloverbrenging op de ÖBB 399 smalspoor loc.

Voor dit laatste model is niet alleen een krachtige motor - een Faulhaber klokankermotor - voorgeschreven maar zal een vliegwiel zeker nodig zijn om dynamisch
rijden mogelijk te maken. Het kwarteren voor het laatste model is echter niet zo moeilijk....

Groet, Rob

[Sven]

Ik kwartier de wielen nu al een paar jaar op het oog. Gewoon aan de wielen draaien met de vingers, gaat prima. Ik heb ook een speciaal gereedschapje gemaakt om beter grip op de wielen te krijgen, maar vaak gaat het al met de vingers. Het zou mooi zijn als er een gereedschap bestond die het allemaal meteen perfect africhtte, maar dat is natuurlijk lastig te maken, omdat de meeste mensen niet elke keer dezelfde soort en dezelfde diameter wielen te draaien hebben.

[Noordernet]

Sommige fabrikanten (Fleischmann, Roco, enz.) hebben ribbeltjes op de assen van hun materieel. Het wordt dan lastig om wielen nog een beetje fijngevoelig te verdraaien.
Je kunt dit soms oplossen door de geribbelde assen te vervangen door gladde assen. Dat, gevoegd bij wat speeksel, maakt dat je best goed kunt kwarteren.

Wolter

[ingenium]

Meestel is de verdeling van de ribbeltjes dan zo, dat je een 90gr verdraaiing kan maken door de wielen er juist op te steken. Indien niet juist, eraf halen en opnieuw opsteken, maar dan beter.