Conserveren en scannen van oud beeldmateriaal

[MarcNL]

Als ze echt niet om aan te zien zijn, post ik ze hier niet.

Zo'n fotobewerkingsprogramma is leuk, maar wat niet meer in het plaatje zit, kun je er ook niet meer uit halen.
Zo'n programma geeft ook maar een interpretatie, maar het is nooit het echte. (Al kan het optisch wel een verbetering geven.)
Dit komt vnl. omdat een verkleuring van een afdruk nooit egaal is. Een programma "ziet" dat niet.


Omdat ik zelf 28 jaar bij een fotografisch bedrijf heb gewerkt, weet ik wat dat betreft echt wel waar ik over praat.
In de jaren '80 liet ik op Agfa papier afdrukken. Inmiddels weet ik dat dat niet de beste keuze was.
Later ben ik overgestapt op Kodak, en weer later bewust op Fuji.
Vanaf ca. 1995 nog uitsluitend Fuji, omdat de kleurechtheid van dat papier bewezen ca. 70 jaar is. Van Kodak slechts max. 10 jaar.

[RetroJack]

Dit is natuurlijk ook alleen maar bedoeld voor afdrukken of andere vormen van presentatie.
Bewerkingen laten altijd oorspronkelijke informatie verdwijnen.
Dus de "raw scans" zijn idd het belangrijkst.

[MarcNL]

Deze foto's waren ook nog eens afdrukt op zijdeglans papier.
Voor de scherpte is dat niet slim.
Maar daar kwam ik pas achter toen ik in een fabriek ging werken waar zulk papier gemaakt wordt...

[RetroJack]

@MarcNL,
Ik ben wel geschrokken van jouw verhaal mbt. de houdbaarheid 
Hoe zit het met de negatieven?

[Hans Reints]

Deze foto's waren ook nog eens afdrukt op zijdeglans papier.
Voor de scherpte is dat niet slim.
Maar daar kwam ik pas achter toen ik in een fabriek ging werken waar zulk papier gemaakt wordt...

Door scha en schande en vallen en opstaan zijn we (haast) allemaal wijs geworden.

[MarcNL]

Nou ja.
Ik heb als beginnend ingenieur indertijd 7 maanden in ons moederbedrijf mogen werken, waarvan 2 weken in het research laboratorium.
Dat kun je geen "schade en schande" of "vallen en opstaan" noemen. Eerder een traktatie...

Een kijkje in de keuken, in het Mekka van de fotografie.
En in 1989 was aldaar de digitale fotografie al volop in ontwikkeling, als zijnde de toekomst.
Alle trucjes die we nu op onze laptop of GSM doen, was daar in het lab al mogelijk.

[MarcNL]

@MarcNL,
Ik ben wel geschrokken van jouw verhaal mbt. de houdbaarheid 
Hoe zit het met de negatieven?

een paar tips waarmee je als amateur al een heel eind komt:

Hangt erg van het merk af, en of ze van lang geleden zijn of recenter.
In principe is de houdbaarheid bij alle fabrikanten in de loop der jaren wel verbeterd.
Sinds ca. 1995 is er weinig meer aan verbeterd, dat waren de laatste generaties negatieffilm (en fotopapier), die nu ook nog op de markt zijn.
Daar zit geen technische ontwikkeling meer in.

Negatieven bewaar je het best in speciale negatieven albums (bv. van Hama, die zijn denk ik nog wel te koop). Dat is speciaal papier (zuur- en chloorvrij).
De albums met negatieven rechtop staand in de kast zetten, niet te vast ingeklemd.

Op kamertemperatuur is OK, onder ca. 60% vochtigheid.
Anders kan de bovenste gelatine laag van het negatief gaan plakken aan het papier.

Foto's verkleuren vnl. door UV licht.
Fuji heeft hier bewezen het minst last van. (Hun kennis op het gebied van UV-remmers gebruiken ze nu voor dure cosmetica, bv. tegen zonnebrand en huidveroudering. In NL nog niet uitgebreid op de markt, maar dat terzijde.)
Foto's ook het best in een album bewaren, zelfde als negatieven.

Foto's alleen inplakken met speciale fotolijm, of speciale plakkertjes.
Geen bisonkit etc. Dat is echt funest voor je foto's.


(Bovenstaande geldt voor echt fotopapier, niet voor inktjet-papier waar veel gooi- en smijtzaken tegenwoordig op afdrukken. Dat is echt maar enkele jaren houdbaar.)


zwart-wit:
Zwart-wit negatieven en foto's hebben veel minder last van veroudering.
Dit komt vnl. door het essentiele verschil, dat bij zwart-wit het zilver in negatief en foto achterblijft (de donkere delen).
Bij "kleur" wordt alle zilver er bij het ontwikkelen uitgewassen. Wat overblijft zijn kleurkoppelaars die het beeld weergeven.


Voor mensen die nog foto's maken op negatieffilm:
Na belichten van de film nooit te lang wachten met ontwikkelen.
Het plaatje in een on-ontwikkelde film ("latent image" voor ingewijden) vervaagt relatief snel qua scherpte en kleurscheiding.


weetje:
Wat maar weinig mensen zullen weten is dat wanneer je tegenwoordig een fotonegatief wilt laten afdrukken, dit in de centrale eerst wordt ingescand naar een digitaal bestand, wat dan weer naar de afdrukmachine met fotopapier gaat.
Dus niet meer met licht direct door het negatief op het papier.

[RetroJack]

Hmm..., toch maar gauw beginnen met digitaliseren dus 

[MarcNL]

Ook van digitaal met je wel een backup bewaren.
Een harddisk of USB-stick kan ook zomaar de geest geven, al is dat wel minder dan pakweg 10 jaar geleden.

Analoge fotografie is een ding waarvan de kennis snel achter de horizon verdwijnt.
In de praktijk was dit een combinatie van technieken die ook nu nog steeds "high-tech" zijn.

[MR]

Zelfs van je CD's met foto's is niet zeker dat je ze over 10 jaar nog kan inlezen omdat je mogelijk geen DVD/CD speler in computer hebt. En je USB-stick kan niet meer passen in de je computer met USB 3.0 poorten. Ik ben teruggegaan naar analoog. De negatieven gaan in een map in een donkere kast en de foto's plak in. Ook nog eens lekker tastbaar en een negatief is het resultaat van de inwerking van het licht op de film  en niet van een of ander digitaal proces in de computer of de camera.   

[RetroJack]

Ook van digitaal moet je wel een backup bewaren.

Yup, een extra externe HD is een must.

Zelfs van je CD's met foto's is niet zeker dat je ze over 10 jaar nog kan inlezen

Die zijn zeker niet betrouwbaar op termijn.

[borotof]

Ook nog eens lekker tastbaar en een negatief is het resultaat van de inwerking van het licht op de film  en niet van een of ander digitaal proces in de computer of de camera.

Tsja, een chemisch proces of een een elektronisch proces. Het blijven interpretaties van de werkelijkheid, waarbij de digitale weg veel beter beheersbaar is.

[ronald1956]

Nou lees ik hier steeds negatieven , maar hoe zit het met dia`s , is dat vergelijkbaar ?

[MarcNL]

Dan toch nog maar even door over analoge fotografie.

Ja, dia's zijn eigenlijk hetzelfde als negatieven:

- De drager is hetzelfde (meestal TAC-, soms PET folie).
- De emulsies bestaan ook uit gelatine en kleurkoppelaars.
- Bij kleurendia's is alle zilver eruit, bij zwart-wit niet.

Dia's hebben het voordeel dat ze gemiddeld beter beschermd zijn dan negatieven:
elk in een apart raampje, en de raampjes netjes in een magazijn met wat ruimte ertussen.

Bewaren bij normale huiscondities is OK.

Maar zeker bij oudere dia's zie je de kleuren vaak verbleken, of 1 kleur gaat overheersen.
Dat verschilt ook per merk, en oudere dia's hebben er meer last van.


Net als voor negatieffilm en fotopapier is ook de technische ontwikkeling van diafilm gestopt ca. midden jaren '90.


Overigens goed om te weten dat ook "film" zoals vroeger in bioscopen werd gebruikt, gewoon hetzelfde materiaal als dia-film. Maar dan eventueel op een andere breedte, met een andere perforatie of wat dan ook.
Dus ook de ouderwetse Super-8, etc.
Wat voor dia's geldt, geldt dus ook voor de conventionele films.

[RetroJack]

Hier zit een apart topic in: Conserveren en scannen van oud beeldmateriaal.