Google+
Doel:€250.00
Donaties:€9.65

Per saldo:€-240.35

Steun ons nu!

Laatst bijgewerkt
op 14-07-2018
Algemeen

De stichting

Recente berichten

MSC HET SPOOR - Chateau Migraine door NS264
Vandaag om 23:02:05
Oersik in schaal 1 door sdz1976
Vandaag om 22:58:49
Opdracht fotowedstrijd juli/augustus: meerdere vormen van transport door NS264
Vandaag om 22:56:32
BNLS Baanbreker - Project 083 tot 338 door 44
Vandaag om 22:51:07
Vraag over seinnummering DB door Wim Hesselink
Vandaag om 22:42:45
Mijn eerste H0 modeltreinbaan in aanbouw door Falcon10
Vandaag om 22:38:43
Modules van Kees Gorter door NS264
Vandaag om 22:19:34
Westlandbaan door Tulpendaal
Vandaag om 22:14:55
Korneschans. Een fictief Duits Nederlands grensstation. door DJV
Vandaag om 22:13:07
Problemen Zwolle - Kampen. door Arvidus
Vandaag om 22:07:22
Raadplaatje door dennie
Vandaag om 21:49:45
NS 6100 kit van de Haagse Modelbouw Club door NS8714
Vandaag om 21:41:10
Mallnitzer Tauernbahnstrecke ÖBB N Spoor door Schachbrett
Vandaag om 21:28:09
Roco 1600 HUSA: ledverlichting aanpassen door Fritsprt
Vandaag om 21:06:57
Frans diorama 1:48 door Wim Corduwener
Vandaag om 20:42:00
Schragenhave (1:45) door RobK
Vandaag om 20:32:41
Bouw van een NCS rijtuig C10c jaren dertig door Weerd
Vandaag om 20:16:38
19 Toen door thevandijks
Vandaag om 20:16:15
Baan in Los Angeles door Wim Vink
Vandaag om 20:12:29
digikeijs 4018 door Bert_Apd
Vandaag om 20:01:16
Kriegslok BR 50 door ca.gorter
Vandaag om 19:51:33
Tram pimpen. door skiptram
Vandaag om 19:50:52
"Litter Bin" voor Brits spoor en Britse modelspoorprojecten door St00mboy
Vandaag om 19:18:31
Herkent iemand deze decoder? door Pof
Vandaag om 19:07:09
Tips voor een natuurgetrouwe modelbaan door AndrevdG
Vandaag om 18:52:03
Mijn-baan, HOe. door phdirk
Vandaag om 18:44:29
Puttense treinkelder door phdirk
Vandaag om 18:40:48
  

Auteur Topic: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan  (gelezen 5769 keer)

Mcn1986

  • Offline Offline
  • Berichten: 1491
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #15 Gepost op: 05 februari 2014, 18:22:43 »
Heel vroeger werd het knipperen door kwik buisjes o.i.d. gedaan.
De enkele lamp knipperde toen sneller kijk:http://www.youtube.com/watch?v=aGl2xdq4jL0 vanaf 0:39!
De rode lampen 45x per minuut ongeveer.
Later kwamen de relais, nauwkeuriger maar ook nog verschillend van elkaar.
Hierbij knipperde ook de witte lamp om en om van de paal netjes 45x per minuut. Dat zie je in het reeds geplaatste filmpje.
Toen de 90x per minuut werd ingevoerd zie je duidelijk dat 1 van de 2 uitgangen net iets langer aanblijven.
De witte lampen zijn naar mijn idee nooit vervangen door LED's.
Op de Kijfhoek knipperen ze netjes 90x p.m.
Witte lampen zijn allemaal gloeilampen en gloeien nog na. Voor de rest zijn op 2 AKI's na alles met rode led's uitgevoerd.
De rode gloeilampen gloeien ook nog na.
Gr. Silvester

Menno

  • Offline Offline
  • Berichten: 2547
    • Mijn van-alles website
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #16 Gepost op: 05 februari 2014, 22:37:41 »
@Menno: maak je daar een foto verslag van? Lijkt me erg interessant (y).
Geen zorgen ;) Ik ben al gedeeltelijk met de tekst begonnen. Omdat ik plan het hele gebeuren ook nog in een filmpje (dat zullen wel verschillende delen worden) te gieten, vereist het wat meer voorbereiding dan ik gewend ben.

Ik ben eerst bezig een WIBO te completeren om te kijken of enkele ideeën die ik had wel werken en het ziet er allemaal voorspoedig uit.
Maar waarom die obsessie om de knipperfrequentie exact 45 resp. 90 keer per minuut te maken. In het echt zijn ze ook niet zo precies.
Nou ja, een obsessie wil ik het niet noemen, maar iets wat er bij in de buurt komt vind ik wel zo mooi. Het klopt dat ze in Nederland nogal van elkaar verschillen. Wat dat betreft zijn we niet zo grondig als de Amerikanen, die er zelfs speciale 'tik'-tellers voor hebben, die het aantal tikken van het lamprelais, aangestuurd door het X-pak, in een bepaalde periode telt en zo aangeeft of die de gestelde knipperfrequentie opwekt. Het zou me niets verbazen als daar aan de andere kant van de oceaan nog juridische sancties mogelijk zijn als de knipperfrequentie niet overeenkomt met een bepaalde wettelijke eis (nadat een auto onder een trein is gekomen: 'ja maar volgens mij knipperen de lampen daar te snel, ik heb recht op schadevergoeding...' afijn, u snapt het)
@Menno,
Ik ben erg tevreden met mijn 3d geprinte AKI's die hierboven ook staan. Maar bedankt voor het aanbod.
Stom, over het hoofd gezien ;)
Eigenlijk ben ik nog steeds op zoek naar een filmpje van een AKI van na de ombouw met 1 achterscherm en voor de introductie van Leds.
Astu: http://www.youtube.com/watch?v=eMZVhQfnkCI (vanaf 3:40)
Zoals ik het mij herinner gingen juist de witte lampen zo traag aan en uit en waren zeker geen flits. En dit filmpje bewijst dat ook:
http://youtu.be/zeQYYGPcQy0?t=1m55s
En daar gaan de rode lampen wel direct aan en uit. Maar bovenstaande film is van 2002 denk ik aan de titel te zien, dus dat zouden best leds kunnen zijn.
Maar vergeet niet dat het filmpje van 'kruisende wegen' overwegen bevat waar het knipperen nog met kwik-oscillators gedaan werd. Dat was een systeem met glazen buizen, gevuld met kwik en een rits electrische contacten.
Afhankelijk van de stroom zaten daar 1 of meer gloeidraden in.
Die gloeidraad stond min of meer in serie met het schakelcontact, gevormd door het kwik.
Liep er stroom door het kwik, dan ging de witte lamp aan, waardoor de gloeidraad opwarmde en het kwik naar onderen geduwd werd, na bepaalde gloeitijd resulterende in het verbreken van het elektrische contact en doven van de witte lamp. De gloeidraad koelde dan onmiddelijk af, en als het kwik weer ver genoeg steeg, werd er weer contact gemaakt: de witte lamp ging weer aan.

Kwa datum heb je dat met de titel van het andere filmpje goed: kokerrok doet alles in Amerikaanse tijdnotatie.

Misschien interessant om te weten trouwens: de LED-lampen zijn, voor zover ik weet, ingevoerd vanaf 1996. Van de hogere attentiewaarde heb ik nooit zo'n hoge dunk gehad (of die halve seconde verschil in tijd van oplichten echt zo'n verschil gemaakt heeft betwijfel ik) maar het zal 'm vooral gedaan zijn om levensduur en sparen van de contacten van de relais, die, hoewel in de jaren 80 verzwaard, het zwaar te verduren kreeg als de rode lampen goed koud waren.
Bij de invoer werd ook de kunststof lens vervangen (en ik maar denken dat dat glas was... misschien vroeger?) van de lens die je in het 'kruisende wegen' filmpje ziet naar een lens die meer rondom afboog in plaats van in een horizontaal vlak naar links en rechts, daar elke afzonderlijke LED al een beperkte openingshoek heeft.

De LED-lampen trekken overigens net zoveel stroom als hun gloeilamp-voorgangers en vooral de gelijkrichter op 1 zo'n LED-print wordt, ook bij 45 knipperingen per minuut, knap heet. (arme dingen die dat in blikkerende zon in snikhete zomers ook hebben moeten verduren)
Waarschijnlijk is dat een veiligheidskwestie geweest: elke schakeling in zo'n AKI is fail-safe opgebouwd en het uitvallen van 1 element kan meteen een storingsmelding genereren. Vaak waren dergelijke storingsmeldingen gebaseerd op stroom-metingen, dus was het handig als er in dat opzicht niets wijzigde (Daarnaast was de LED-techniek ook nog niet zover dat er met minder LEDs dezelfde lichtopbrengst gehaald werd)

@mcn1986: voor zover ik weet is de witte lamp inderdaad nooit vervangen door een LED-print. Dat is waarschijnlijk gedaan omdat er het minste problemen mee waren. De witte lamp was altijd relatief warm en kon alleen na een lange inschakeling van het rode licht een forse inschakelstroom opwekken, die verdeeld werd omdat de witte lampen om- en om knipperden, waarbij de rode lampen met 4 stuks op 1 contact zaten.
Kosten-overwegingen zullen ook wel meegespeeld hebben: witte LEDs zijn heel lang erg dure dingen geweest.

Mocht iemand trouwens een adresje hebben om aan een origineel lampje te komen voor de witte lamp, dan hou ik me aanbevolen ;) (voor de duidelijkheid: geen complete overweglamp, die heb ik al, alleen het 10,2 Volt lampje van 15 Watt)
« Laatst bewerkt op: 05 februari 2014, 22:42:17 door Menno »

Automatic-rock

  • Offline Offline
  • Berichten: 1049
  • Impressionistisch Modelbouwer
    • Modelspoor op Automatic-rock.nl
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #17 Gepost op: 06 februari 2014, 14:45:12 »
Dat is nog eens grondige achtergrond informatie. Bedankt beide  (y)
Maar ik kan dus concluderen dat het vrijwel uitgesloten is dat op een bepaald moment de witte lamp 45x knipperde en de rode 90?
Dat meende ik me echt te herinneren, maargoed, het is wel 20 jaar geleden en zo betrouwbaar is mijn geheugen helaas niet  :-[

Ik heb 'even' een print getekend om verder te experimenteren:


Hij is enkelzijdig en daarom nogal groot uitgevallen (formaat eurokaart). Maar als dit allemaal werkt zit ik er over te denken om misschien een aantal stuks dubbelzijdig in china te laten maken. Dan heb ik een paar mooie printen voor mezelf en de rest raak ik vast wel kwijt.
Maar eerst maar eens deze maken met de lamineerapparaat-methode en dan etsen. Gelukkig komt mijn vrouw pas laat thuis  8)
Vriendelijke groet, Benno

Mijn Brabantse H0 baan in opbouw:Westerweel 1985-1995
Ouderwets leuke & handige modelspoorideeën op: automatic-rock.nl

willem22

  • Offline Offline
  • Berichten: 1553
    • willem22
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #18 Gepost op: 06 februari 2014, 14:56:17 »
Ik volg dit met veel belangstelling.
Maar een vraag is het ook mogelijk een print te maken voor alleen het geluid.
Heb al een bestaande elektronica gemaakt voor de led verlichting maar nog geen bel geluid.

wil.

Klaas Zondervan

  • Offline Offline
  • Berichten: 15596
    • Pagina van klaas
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #19 Gepost op: 06 februari 2014, 15:05:31 »
Benno, ze hebben mij altijd verteld dat de print een stuk eenvoudiger wordt als je een microcontroller gebruikt.
Maar als ik jouw layout vergelijk met mijn hardware print, dan zie ik weinig verschil in drukte. ;)

Take it slow, the pace is not what matters, it's the direction that you go. (J.R. Cash)

Menno

  • Offline Offline
  • Berichten: 2547
    • Mijn van-alles website
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #20 Gepost op: 06 februari 2014, 16:55:42 »
Maar ik kan dus concluderen dat het vrijwel uitgesloten is dat op een bepaald moment de witte lamp 45x knipperde en de rode 90?
Dat meende ik me echt te herinneren, maargoed, het is wel 20 jaar geleden en zo betrouwbaar is mijn geheugen helaas niet  :-[
Dat durf ik niet te beweren ;) Daarvoor heb ik de AKI's niet bewust genoeg meegemaakt. Pas toen ik me een beetje bewust werd van die dingen verdwenen ze in rap tempo...
Ik heb 'even' een print getekend om verder te experimenteren:
[...]plaatje van de print[...]
Hij is enkelzijdig en daarom nogal groot uitgevallen (formaat eurokaart). Maar als dit allemaal werkt zit ik er over te denken om misschien een aantal stuks dubbelzijdig in china te laten maken.
Er vallen me een paar dingen op (misschien dat de print nog niet klaar is?)
Allereerst de wirwar van sporen. Ik heb altijd geleerd sporen in hoeken van 45 graden te laten buigen.
In jouw tekening zie ik werkelijk elke hoek wel een keertje voor komen ;)

Het controleren op 'onhebbelijkheden' is wat lastig zonder schema ;)

Tipje: ik weet niet wat T1 is, maar draai die, als het kan eens 90 graden naar rechts: het scheelt een aantal bochtjes...
Volgens mij kan het gebeuren rond R15 en R13 (gok, ik kan de nummers niet goed lezen) simpeler als je ze van plaats wisselt.
Kijk eens naar R1: als je die op de plaats van de draadbrug zet, ben je meteen een draadbrug kwijt.

Kort gezegd: ik denk dat dit compacter kan, maar zeker netter ;)
« Laatst bewerkt op: 06 februari 2014, 16:59:33 door Menno »

Automatic-rock

  • Offline Offline
  • Berichten: 1049
  • Impressionistisch Modelbouwer
    • Modelspoor op Automatic-rock.nl
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #21 Gepost op: 07 februari 2014, 13:15:27 »
@Willem22
Je kan ook alleen het geluid gebruiken hoor, je hoeft de lampjes of ledjes niet aan te sluiten. Er zit op de print nu ook stroomdetectie om de boel in te schakelen, maar het kan ook via een externe schakelaar of relaiscontact. Zo gebruik ik het nu ook tijdens het testen.
Als je alleen de onderdelen monteerd die nodig zijn voor het geluid dan heeft Klaas ook zijn zin met een print met weinig onderdelen ;)

@Menno
Het schema is nog niet definitief, en daarmee de print dus ook niet. Maar hoeken alleen in 45 graden heb ik mij nooit aan gehouden trouwens. Behalve op printen met zo weinig onderdelen dat je het een beetje moet spreiden om het iets te laten lijken  :D. Ik geeft er altijd de voorkeur aan de bovenkant zo netjes mogelijk te maken (bij definitieve versies ;)), hoe de sporen dan lopen komt bij mij op de 2e plaats. Maar dat is een persoonlijke keuze.
Maar inderdaad, je hebt gelijk dat er wel een aantal verbeterpunten zijn. Maar ik ga dit eerst opbouwen zodat ik het tijdelijk in mijn baan kan inbouwen om de werking met stroomdetectie en mijn AKI's goed kan testen
Vriendelijke groet, Benno

Mijn Brabantse H0 baan in opbouw:Westerweel 1985-1995
Ouderwets leuke & handige modelspoorideeën op: automatic-rock.nl

Automatic-rock

  • Offline Offline
  • Berichten: 1049
  • Impressionistisch Modelbouwer
    • Modelspoor op Automatic-rock.nl
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #22 Gepost op: 13 februari 2014, 09:27:34 »
Een korte update met goed en slecht nieuws :)

Het goede nieuws is dat de print werkt. Het slechte nieuws is dat het geluid veel meer ruis bevat...

Mijn testopstelling had een hele lichte ruis dat pas storend werd als je het geluid heel hard zet. Dat weet ik eigenlijk aan de testopstelling met alle losse draadjes etc. Ik had verwacht dat het met de print wel weg zo zijn. Maar het is zelfs erger geworden. Ik heb  deze week nog weinig tijd gehad om de oorzaak te achterhalen, ik hoop vandaag wat tijd te hebben, en hopelijk het met wat condensatortjes op te kunnen lossen. Ik hou jullie op de hoogte :)

Vriendelijke groet,
Benno
Vriendelijke groet, Benno

Mijn Brabantse H0 baan in opbouw:Westerweel 1985-1995
Ouderwets leuke & handige modelspoorideeën op: automatic-rock.nl

willem22

  • Offline Offline
  • Berichten: 1553
    • willem22
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #23 Gepost op: 12 maart 2014, 19:14:54 »
Ik blijf het volgen.
Suc6. met het oplossen van de (witte ruis).

wil.

Menno

  • Offline Offline
  • Berichten: 2547
    • Mijn van-alles website
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #24 Gepost op: 13 maart 2014, 01:09:44 »
Een korte update met goed en slecht nieuws :)

Het goede nieuws is dat de print werkt. Het slechte nieuws is dat het geluid veel meer ruis bevat...

Mijn testopstelling had een hele lichte ruis dat pas storend werd als je het geluid heel hard zet. Dat weet ik eigenlijk aan de testopstelling met alle losse draadjes etc. Ik had verwacht dat het met de print wel weg zo zijn. Maar het is zelfs erger geworden. Ik heb  deze week nog weinig tijd gehad om de oorzaak te achterhalen, ik hoop vandaag wat tijd te hebben, en hopelijk het met wat condensatortjes op te kunnen lossen. Ik hou jullie op de hoogte :)
Zit de versterker ook op de print? (Zit er überhaupt een versterker op de print?)

Zo ja, dan kan dat het probleem wel eens zijn. Je print zit vol met sporen die overal en nergens heen gaan en dat is met versterkers vaak vragen om moeilijkheden. Met versterkers (en sowieso zaken waar audio aan te pas komt) komt er vaak meer kijken bij het ontwerpen van een print, daar voedingsmassa en audio-massa liever zo goed mogelijk van elkaar gescheiden blijven, om storing te voorkomen.

Overigens kan ik me niet herinneren ooit een schema gezien te hebben: dat maakt eventueel storingzoeken wel wat makkelijker ;)

Automatic-rock

  • Offline Offline
  • Berichten: 1049
  • Impressionistisch Modelbouwer
    • Modelspoor op Automatic-rock.nl
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #25 Gepost op: 14 maart 2014, 18:02:32 »
Ojee, alweer een maand geleden sinds de laatste update  :-[

Na de tegenvallende testprint ben ik mij wat gaan verdiepen in ground planes & powerplanes vs star ground (in het engels ja, dat levert wat meer bruikbare google resultaten op ;)).
Wat nu het beste is heb ik geen duidelijkheid over kunnen krijgen, maar ik heb toen een nieuwe testprint gemaakt met alle massa naar 1 centraal punt (star ground) en de signaal en spanningssporen zo breed mogelijk gemaakt.
Dat leverde een stuk beter resultaat op, de ruis was vrijwel weg. Alleen via de koptelefoon was het nog duidelijk te horen.

Vervolgens heb ik nog wat verder geëxperimenteerd en gesleuteld aan het schema (vandaar dat ik nog geen schema geplaatst heb, het is nog work in progress).
Het resultaat van de experimenten was dat ik het anders ben gaan doen. Ik heb de DAC eruit gegooid en de PIC ingewisseld voor een ander type, namelijk de 18F25K22. Deze draait nu op 64Mhz en heeft 5 pwm uitgangen. 2 Uitgangen voor de witte lampen, 2 voor de rode, en de 5 pwm uitgang gebruik ik nu voor het geluid. Ik heb er een bandfilter achtergezet met een audio-opamp en ik ben nu tevreden over het geluid en het ruisniveau :)

Het schema is nu klaar, alleen de software nog niet. Ik hoop zondag tijd te hebben om een schema ed te plaatsen, en misschien ook een filmpje erbij. :)

@Menno,
Ik geloof dat jij opmerkte dat bij moderne led overwegen de ene rode lamp langzamer knippert dan de andere. Dat vond ik eigenlijk ook wel leuk om als optie erbij te hebben. Ik moet alleen nog even uitzoeken of als ene lamp dan 90x per minuut knippert de andere dan meer of minder knippert.

Sowieso voorziet het schema nu in instelbare knippersnelheid (45x of 90x pm)  via dipswitches voor de rode en de witte lampen en kan een extra eindping aan of uitgezet worden.
En er zijn 4 potmeters voor het instellen van het nagloeien van de witte lampen, de rode lampen, de belsnelheid en de 4e wordt om het asymetrisch knipperen van moderne installaties in te stellen. Een hele universele print dus  ;D
Vriendelijke groet, Benno

Mijn Brabantse H0 baan in opbouw:Westerweel 1985-1995
Ouderwets leuke & handige modelspoorideeën op: automatic-rock.nl

ruudns

  • Offline Offline
  • Berichten: 4976
  • ***
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #26 Gepost op: 14 maart 2014, 18:54:12 »
 (y) dan wachten we in spanning op de eindresultaten. Dat belooft in ieder geval iets moois te worden.
Ho, NS periode III tot V. Artitec, Roco, Hamo, FM, Piko, Rivarossi en Liliput. De locs zijn inmiddels digitaal en zit er ook led verlichting in de rijtuigen. De spiraal en schaduwstations zijn van rails voorzien. Nu alles eens in Koploper zetten.

Automatic-rock

  • Offline Offline
  • Berichten: 1049
  • Impressionistisch Modelbouwer
    • Modelspoor op Automatic-rock.nl
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #27 Gepost op: 16 maart 2014, 14:47:05 »
Ik hoop het wel Ruud :)
Ik zit vandaag nog naar wat youtube video's van overwegen te kijken in slowmotion met een stopwatch bij de hand  ;D.
Bij het asymmetrisch knipperen van de rode lampen vermoed ik dat de ene lamp wat langer aan is en de andere wat korter, maar dat het totaal wel 90x knipperen per minuut blijft. Dat lijkt mij ook het meest logisch. Maar eigenlijk moet ik zelf even een filmpje maken en dan kan ik het in een videobewerkingsprogramma precies opmeten.
Dat zijn allemaal maar details natuurlijk, maar het maakt het wel extra leuk als het klopt vind ik :)

Nu meen ik ook op 1 filmpje gezien te hebben dat als de rode lampen net aangaan ze even wat sneller knipperen voor ze in hun vaste ritme van 90x per minuut komen. Kan iemand bevestigen dat dit inderdaad voorkomt?

Vriendelijke groet,
Benno

PS
Ben bezig het schema en voorlopige printontwerp online te zetten. Ik hoop dat het vandaag nog lukt, anders morgen!
Vriendelijke groet, Benno

Mijn Brabantse H0 baan in opbouw:Westerweel 1985-1995
Ouderwets leuke & handige modelspoorideeën op: automatic-rock.nl

Klaas Zondervan

  • Offline Offline
  • Berichten: 15596
    • Pagina van klaas
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #28 Gepost op: 16 maart 2014, 14:56:24 »
Bij het asymmetrisch knipperen van de rode lampen vermoed ik dat de ene lamp wat langer aan is en de andere wat korter,
Dat heb ik laatst bij een echte overweg ook geconstateerd. Ik heb het idee dat ze daar nog ouderwetse mechanische knipperrelais gebruiken met een klein verschil tussen aan en uit.
Take it slow, the pace is not what matters, it's the direction that you go. (J.R. Cash)

Spoorrelais

  • Offline Offline
  • Berichten: 499
  • Ben uitgeblust
Re: Overwegbellen, digitaal op de modelbaan
« Reactie #29 Gepost op: 16 maart 2014, 16:13:38 »
Klopt helemaal,

Alleen worden alle lampen op alle overwegen nog steeds door relais aangestuurd. Het relais krijgt een puls van een (klein) stukje elektronica. 90 pulsen per minuut. Sommig relais vallen iets trager af dan de andere. Vandaar dat kleine verschil. Vroeger toen er nog met 45 pulsen per minuut werd geknipperd had je dat veel minder.

Andre
De bouw van Berkendam is begonnen.