Märklin 3003 (BR 24) 3-rail gelijkstroom

[janpvdaa]

Hallo,
Een kennis bracht mij een oude Märklin lok, met het verzoek na te kijken of er nog "leven" in zit.
Ik sloot de lok dus direkt aan op wisselstroom en..................geen reactie, alleen een licht gebrom. Dus conclusie: lok "overleden".
Ik besloot toch eens te bezien of hij wellicht op gelijkstroom zou werken, en -jawel- het motortje begon te draaien dat het een lieve lust was. Zowel voor- als achteruit.
Ik heb nog nooit gehoord van 3-rail systemen op gelijkstroom, of is dit wellicht een omgbouwd exemplaar. Weet iemand er iets meer van
Ben benieuwd,
Groet, Jan van der Aa

[Sander]

Jan,

Trix Express zie deze link.

Toevallig dat ik dit weekend ook een aantal van dit soort dingen op de beurs in Houten tegenkwam dat ik eerst dacht: he? Maar na zoeken vond ik toch een antwoord.

mvg,
 Sander

[Klaas Zondervan]

Sander, ik zie niet wat jouw link er mee te maken heeft.
Als het een Märklin loc is die op Märklin rails op gelijkstroom rijdt, dan is hij omgebouwd. Het omschakelrelais is vervangen door 2 diodes. Heeft weinig met Trix te maken.

[janpvdaa]

Hallo Klaas,
Mijn eerste gedachte (omgebouwd) was dus kennelijk juist.
Kan zo'n omgebouwde lok dan ook weer eenvoudig worden teruggebouwd naar wisselstroom ??

Groet, Jan

[Wim Ros]

Maak er eerst eens een foto van hoe hij er nu van binnen uitziet.
Voordat we allerlei adviezen gaan geven die helemaal niet van toepassing zijn.

Mvg
Wim

[Jan-Peter]

Hallo Jan,

Als er verder niets aan de 3003 is veranderd (flensbreedte, geleidende assen, etc) is de terug bouw redelijk simpel.
Dan zijn er twee mogelijkheden:

Zet na een schoonmaak beurt er een decoder in. Dan heb je twee vliegen in een klap: terug naar AC maar ook Digitaal mogelijk. Richt prijs is dan 30 Euro (Decoder+Hamo magneet; blijft ie stiekem toch DC ).

Tweede mogelijkheid koop een mechnische\electronisch omschakelaar (of als onderdeel bij marklin, of een van de andere 'leveranciers', of een tweede-handje van een ombouw marklinist ), en zet die terug. Hier varierende kosten, van nagenoeg niets tot een euro of 20.

Aan de hand van het schema van een standaard locomotief uit het onderhoud boek van Marklin (de oude versie was bij marklin te downloaden) is het niet bijzonder moeilijk om het te doen. De Br24 wordt zelfs als voorbeeld besproken (of was dat nou de Br38??).


Zie daar genoeg aanleiding om zelf verder te vissen, mocht ik de link nog tegenkomen zal ik die hier wel plaatsen (mits van correcte bron  )

Vriendelijke groeten,
Jan-Peter

[janpvdaa]

Zeer bedankt allemaal voor de reacties tot nu toe.
Wim, die foto zal ik maken, maar ik ben vanaf morgen 6 dagen weg voor een korte vakantie, dus dat komt dan pas als ik terug ben.
Groetjes, Jan van der Aa

[janpvdaa]

Hallo Wim,
Toch nog snel even een paar foto's van het binnenste kunnen maken. Ik hoop dat je er wat mee kunt. Laat maar weten.
Groetjes, Jan van der Aa

[henk]

Eigenaardig. Het ompoolrelais zit er nog en ik zie verder alleen een smoorspoel en wat condensatoren voor de ontstoring.

Jan, het is normaal dat zo'n motor ook draait op gelijkstroom, ook al is er niets veranderd. Het wordt niet voor niets een 'allstrohmmotor' genoemd. Nog een aanvullende vraag. Verandert de rijrichting door ompoling (zoals bij een tweerailloc) of moet je nog altijd een overspannigspuls geven? Als het model reageert als een tweerailloc, dan moet het zijn omgebouwd.

[janpvdaa]

Hij reageert inderdaad als een twee raillok. M.a.w., als ik de knop van de trafo via de nul naar de andere kant draai, verandert de rijrichting, ongeacht aan welke kant (wiel) ik de minpool heb. En op wisselspanning doet hij, behalve wat brommen, helemaal niks.
Dus..............wie het weet mag het zeggen !!
Groet, Jan van der Aa

[henk]

Dan is het model dus omgebouwd. We zijn het haast vergeten, maar in het pré-digitale tijdperk waren er wel meer Märklin rijders die dat deden. Op die manier kon het model eenvoudig door ompoling van rijrichting veranderen in plaats van door een overspanningspuls met de toen daarbij horende bokkensprong.
Dat ombouwen kon op twee manieren. 1. Door het relais los te koppelen (en er meestal uit te halen) en in plaats daarvan twee diodes te monteren, zoals Klaas al uitlegde. 2 Door het relais los te koppelen (en er meestal uit te halen) en de veldspoel te vervangen door een permanent magneet, zodat het motortje een zuivere gelijkstroommotor werd. Märklin zet tegenwoordig zelf ook permanent magneten in locs met een dergelijke aandrijving.
Ik zie nergens diodes, maar dat wil niet zeggen dat ze er niet zijn. Het is in ieder geval terug te bouwen.

[janpvdaa]

Henk, bedankt voor je uitgebreide reactie. Ik heb er zelf geen belang bij, want ik rij N-spoor, maar als ik er een liefhebber voor vind moet ik er wel bij kunnen vertellen waarom het geen normale standaard Märklin lok is.
Groetjes, Jan van der Aa

[Ben]

Zo te zien aan de foto heeft deze lok een permanent magneet gekregen. Ik zie geen veldspoel meer. Daarmee is het een gelijkstroom motor geworden, het relais is afgekoppeld. En dus kan de rijrichting veranderd worden door ompolen van de spanning.

Gr, Ben.

[Jan-Peter]

Hallo Jan,

Zoals Ben al gezien had, heeft de lok een permanent (Hamo) magneet gekregen en is het electromagnetisch omschakel relais buiten werking gezet. (Ik zie daar nog een aanpassing, dat meld ik dan wel aan het eind van de reactie).
De meest simpelle oplossing is een decoder inbouwen, eentje die dus overweg kan met de AC omschakel puls; bv LokPilot V3.0 of V3.0 M4, of Uhlenbrock (niet mijn favoriet).
De decoder kan los gekocht worden, en dan ben je voor ong. 27 Eur klaar. De decoder zelf kan op de plaats van het omschakel relais. De bedrading van de lok staat goed beschreven handleiding.

Er is nog een alternatief door twee diodes aan het omschakelrelais te solderen en de motor op halve AC te laten rijden. De twee diodes moeten dan anti-parallel aan de twee soldeerpads rechts boven op het omschakelrelais worden gesoldeerd. De andere zijde kan aan elkaar en aan de achterste koolborstel (eerste foto rechts) worden gesoldeerd. Als resultaat rijdt de lok nu weer in AC voor de kosten van twee diodes. De platte collector motor heeft nooit uit geblonken in goede rijeigenschappen, en het wordt er hier door niet beter op. Ook zal het omschakellen niet misshien niet 100% zijn (Verlies van 0.7V over de diodes, halve puls etc). Dit lijkt mij het speel plezier niet te goede te komen.


Ook nu de andere observatie: Voor de oplettende Kijkbuiskinderen; volg voor de gein eens de draad die aan het massa punt zit (links onder de koper borstel, rechts boven het achterste wiel op de eerste plaat). Normaal loopt vanaf het omschakelrelais twee dunne lak draadjes (in te grote krimpkousjes) over de motor naar de spoel van de elektromagneet, zorgen dan dus voor een mee of tegen schakelend magneetischveld ten opzichte van de rotor (en dus bepalend voor de rijrichting). Na de spoel komen dan de twee dreaden bij elkaar op de 'rechter' koolborstel en de stroomkring is weer kompleet.

Oja de beloofde link naar het onderhoudsboek van Marklin. Heb echter geen verwijzing meer kunnen vinden op de website van Marklin.nl  Inmiddels toch gevonden via Support en brochures.

Vriendelijke groeten,
Jan-Peter

[janpvdaa]

Bedankt allemaal voor de reacties. Het is inmiddels duidelijk dat het een -voor 3-rail gelijkstroom- omgebouwde Märklin lok is.
Ik zal hem als zodanig dan ook op Markplaats zetten en zien of er een liefhebber voor te vinden is.

NB. Op de doos zit nog het prijsstickertje van de Duitse modelspoorwinkel: DM 85,--

Vriendelijke spoorgroeten,
Jan van der Aa