Smalspoor in Oekraïne en in model (H0e)

[Simon Stenneberg]

Door een topic op bimmelbahn-forum.de en wat rondneuzen via google ontdekte ik dat Oekraïne een enorm groot aantal smalspoorlijnen kent. Als smalspoorliefhebber intrigeert dat me natuurlijk.

In februari 2019 bracht NVBS-redacteur Paul van Baarle een bezoek aan Oekraïne. Dat op smalspoorgebied hier nog heel wat te is zien, blijkt uit het verslag van zijn belevenissen: https://nvbs-actueel.com/2019-04-april/smalspoor-in-oekraine/

'Nieuwe' smalspoorloc voor Oekraïne
Wat de impact van de oorlog op het smalspoor is, zal de tijd leren, maar dat er nog wat gebeurt blijkt uit het topic dat ik tegenkwam op https://bimmelbahn-forum.de/forum/index.php?thread/22532-est-lv-lt-ua-spendenaktion-f%C3%BCr-eine-esu2a-f%C3%BCr-die-ukraine/&postID=194645&highlight=ukrain#post194645.

Het topic gaat over een crowdfunding om een locomotief van Letland over te brengen naar Oekraïne. Hieronder een vertaalpoging:

Een groep spoorwegvrienden uit de Baltische staten, geleid door het Balozi turfspoormuseum in Letland, heeft zich tot taak gesteld om in samenwerking met het stadsbestuur van de Oekraïense stad Haivoron een typische Sovjet 750 mm smalspoorlocomotief van het type ESU2a aan te schaffen en naar de stad in centraal Oekraïne over te brengen. Daar bevindt zich niet alleen het startpunt van de enige openbare smalspoorlijn die momenteel in Oekraïne in gebruik is, maar wordt ook voortvarend gewerkt aan de oprichting van een spoorwegmuseum en zal de locomotief dan ook deel uitmaken van de inventaris.

Maar natuurlijk zijn er momenteel heel andere problemen ter plaatse, omdat Haivoron niet alleen interne Oekraïense vluchtelingen kortstondige accommodatie biedt, maar ongeveer 3.000 vluchtelingen hebben besloten om langdurig te blijven. Op de moeilijke momenten nam de stad tot 5.000 vluchtelingen op. Elektriciteitsvoorziening is essentieel voor het functioneren van vluchtelingenopvangcentra, vooral voor het bereiden van maaltijden. Watertekorten ontstaan tijdens stroomuitval. Het ziekenhuis bedient zowel vluchtelingen als lokale bewoners en de bezettingsgraad is aanzienlijk gestegen. Het ziekenhuis heeft nu nog maar een kleine generator voor de meest kritieke apparatuur. De dringende behoefte aan een stabiele stroomvoorziening in de stad kan worden opgelost met de ESU2a's 50kW nominaal locomotief generatorset!

De locomotief zelf is de ESU2a-181, die in 1977 is gebouwd en daarmee een van de oudste nog bestaande locomotieven van dit type. Het type was niet alleen puur als locomotief ontworpen, maar deed met zijn grote ingebouwde elektromotor ook dienst als mobiele generator om een grote verscheidenheid aan materieel aan te drijven, zoals rupskranen. Deze universele toepasbaarheid is precies wat nodig is in de huidige situatie ter plaatse. De altijd goed onderhouden locomotief was tot voor kort in gebruik bij de turffabriek Ežerėlis in Litouwen en is, na de opheffing en ontmanteling van de turfspoorlijn, tot op de dag van vandaag de laatste locomotief die daar op het voormalige fabrieksterrein staat.

Voor meer informatie over deze crowdfunding: https://www.ziedot.lv/en/locomotive-esu2a-for-ukraine-4552

In model (H0e)
Het toeval wil dat ik op Ebay een bouwkitje van deze locomotief tegenkwam. Het is gemaakt door K-Model uit Kiev. Deze heb ik gekocht en gebouwd/geschilderd naar voorbeeld van de bovenstaande ESU2a-181.
Hoewel het losse draaistelletjes heeft waarvoor keurig metalen wielen en schroefjes zijn bijgeleverd, is het model mooi gedetailleerd maar daardoor vrij fragiel en heb ik het (voorlopig) als stand-model gebouwd.
Voor de oplettende kijker: ja, ik heb helaas een fout gemaakt. Ik was wat te enthousiast met het aanbrengen van de draaistellen en details aan de onderzijde dat ik helemaal vergeten ben glas aan te brengen in ramen van de cabine. Wordt een herstelklusje voor later.

[Huib]

Als je klaar bent met Oekraïne, kun je ook nog in Estland gaan kijken ;-)

Grtz! Huib