Conserveren en scannen van oud beeldmateriaal

[Dpc Fo]

Inderdaad Wim, bij het scannen hoor je de resolutie dan ook niet in dpi, maar in ppi (pixels per inch) aan te geven. Het is een van de meest verbreide misverstanden in het scangebeuren. Dpi (dots per inch) is een maatstaf voor het afdrukken (output) van foto's, niet voor het scannen (input).

Zoals je terecht zegt kun je beter in pixels tellen bij het scannen. Hoe meer pixels (picture elements), hoe meer detail. Met de lage prijzen van harde schijven e.d. en de grafische rekenkracht van moderne computers moet de hoeveelheid pixels en dus bestandsgrootte per foto geen bezwaar meer zijn. Veel scanprogramma's vragen hoeveel dpi het uiteindelijke digitale bestand moet hebben. Tenzij eigenlijk ppi (pixels) worden bedoeld, maakt het geen fluit uit voor de kwaliteit of bestandsgrootte van de scan of je nu voor 60 dpi of 600 dpi kiest. Dit is slechts een indicatie voor de printer die zo'n bestand gaat afdrukken en pas dan ga je verschil in de kwaliteit van de afdruk merken.

Het meest beeldende voorbeeld waarmee het verschil tussen ppi en dpi wordt aangegeven is dat het mogelijk is om een bestand van 1 pixel (en dat heb je als je een vierkante inch heel grof met 1 ppi scant) in een resolutie van 100 dpi af te drukken, waarbij dan in totaal 100x100 = 10000 dots worden gebruikt. Je kunt die pixel ook met 1 dpi afdrukken, maar dan heb je gewoon 1 dikke inktvlek  .

[timtrein]

Ik ben recent weer begonnen met het scannen van de diacollectie, nu met een Reflecta proScan 10T, levert mooie bestanden in tiff van 35 mb per dia op. Ik zal wel een keer wat voorbeelden posten.

[GerardvV]

Nog steeds met een Minolta Dual IV uit 2004, ben er nog steeds tevreden mee ondanks dat het ding wat traag is.
Met Tiff kom je op 40 mb met een uitvoerformaat A4.
Op ong. 3800x2700 op jpg neemt een bestand ong 6,5 mb in beslag.
Ben wel benieuwd wat modernere scanners presteren en hoe snel ze zijn, bijvoorbeeld de hierboven genoemde Reflecta.

[Klaas Zondervan]

... levert mooie bestanden in tiff van 35 mb per dia op.

35 millibit? Dat zijn wel hele kleine bestanden.

[GerardvV]

Ooo, kan ik er daarom zoveel kwijt op mijn Commodore 64 cassettes 
Mb natuurlijk, hè die hoofdletters ook.

[Klaas Zondervan]

Ja, die hoofdletters maken in de techniek een wereld van verschil. Maak er daarom maar MB van.

[Willem1951]

Nog meer verwarring: kleine letters of hoofdletters.
Links: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bit_(eenheid)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Byte#Herkomst_van_het_woord_byte
Groeten.
Wim van der Ent

[GerardvV]

Ja, die hoofdletters maken in de techniek een wereld van verschil. Maak er daarom maar MB van.

In de echte techniek gaat het gebruik van hoofdletters en kleine letters altijd wel goed bij mij maar in de minne techniek van elektronica en bits dus niet. 

[Willem1951]

Behalve de pixelgrootte en bitdiepte van het te produceren bestand, kan je bij het instellen van de scanner ook nog
tegen het verschijnsel "kleurruimte" aanlopen. Heel kort gezegd is dit bedoeld om verschillende uitvoerapparaten,
zoals beeldschermen en tv's, de gewenste kleuren min of meer op dezelfde manier te laten weergeven.
Je hebt meestal de keuze uit sRGB en AdobeRGB. Voor internetgebruik, printerafdrukcentrales is het beste de instelling
sRGB te kiezen. Mocht je bij je scanner deze instelmogelijkheid niet hebben, dan kan je ervan uitgaan dat er met
de sRGB kleurruimte wordt gewerkt. Bij digitale camera's moet je soms ook die keuze maken.

Nog wat tips, die mogelijk ook in de handleiding van het apparaat staan:
Na het inschakelen van het apparaat niet direct gaan scannen, maar een tijdje wachten tot het ding op bedrijfstemperatuur is gekomen.
Zorg dat de glasplaat, waarop je de foto legt, stofvrij is. Hetzelfde geldt voor de te scannen foto.
Leg de foto zo recht mogelijk en maak na de prescan de uitsnede van het te scannen gebied zo secuur mogelijk. De software van de scanner houdt dan
geen rekening met bijvoorbeeld de zwarte of witte randen rond de foto.
Als je van foto's nog de negatieven hebt, dan altijd de negatieven scannen. Een foto is al een kopie met afwijkingen van het origineel.

Met vriendelijke groeten.
Wim van der Ent
 

[Willem1951]

Nu heb ik alleen ervaring met het digitaliseren van dia's, maar ik heb nog nooit zo uit de diascanner
direct een mooi plaatje gekregen. Een voorbeeld:


Een Kodachrome dia uit de jaren 70, die ik ooit heb kunnen overnemen. Het originele Tiff-bestand is 5342 bij 3592 pixels groot.
Ik ben zo niet tevreden: vooral de groene kleurzweem stoort me.
Ga je het beeld op 100 % bekijken dan blijken er overal stofjes ed. te zitten.

 
Wil je het plaatje verbeteren, dan ontkom je er niet aan om met beeldbewerkingssoftware te gaan werken.
Betaald of gratis, er is een ruime keus. Zoek maar eens op internet naar recensies.
Al die programma's hebben wel een eigenschap: het kost tijd en moeite om er goed mee te werken en om alle
mogelijkheden te kunnen gebruiken.

Maar op scanners zitten vaak allerlei instellingen om het beeld tijdens het scannen al te manipuleren.
Zeker, maar dan moet je wel weten wat je doet. Verhoog je bijv. het contrast, dan loop je het gevaar dat de
heldere delen details gaan verliezen. Mijn advies is dan ook zo neutraal mogelijk te scannen en pas later op een
groot beeldscherm het plaatje te gaan bewerken.

De enige instelling op de scanner, waar ik standaard wel gebruik van maak, is de kras en stofverwijderaar.
Helaas werkt deze techniek in mijn scanner niet op zwart/wit en Kodachrome dia's (door de zilverdeeltjes in de film).
Wel even checken of je scan bij gebruik van deze instelling niet minder scherp wordt.

Met vriendelijke groeten.
Wim van der Ent
 

[MarcNL]

Die kleurzweem is wel iets wat je kunt verwachten op een dia uit die periode.

Ook die stofjes zijn een probleem.
Meestal deeltjes die je met het blote oog nauwelijks ziet, en die in de loop der tijd aan de gelatine laag van de dia zijn gaan kleven.
Je kunt ze er met een speciaal kwastje ook niet af blazen.

TIP:
Met de mond blazen NOOIT doen, het vocht van je adem kan de gelatine-laag beinvloeden.

VRAAG:
Weet je hoe die dia wordt weergegeven met een projector en een goed scherm?
Heb je dan ook die kleurzweem?
Dan kun je controleren wat je scanner voor invloed heeft.

[RetroJack]

Willem1951 schreef: "...maar ik heb nog nooit zo uit de diascanner
direct een mooi plaatje gekregen..."

Dat geeft ook niet Willem; het is wel je "raw" met de meeste info.
Simpelweg AutoLevel maakt de kleuren al mooier.
Wil je het nog beter dan ga je handmatig te werk.
En die stofjes zou ik niet automatisch laten aanpassen, dat geeft vast ongewenste neveneffecten.

[Willem1951]

@MarcNL: Het ligt aan de dia. Ik heb de dia nog even opgezocht en tegen het licht gehouden.
In vergelijking met een andere dia zie ik dan al een groene zweem.
De dia zat in een overgenomen verzameling, waarvan ik weet dat ie niet optimaal bewaard werd
(in een schuurtje).
@NS1220: ik ben zelf geen voorstander van "AutoLevel" en andere automatische ingrepen voor wat
betreft de kleuren en het contrast. Het is wel zondermeer sneller dan handmatig het beeld aanpassen.
Bij Kodachrome dia's moet ik de stofjes handmatig wegklonen (een tijdrovend en saai klusje).
Gelukkig heb ik niet veel Kodachrome dia's.
Met vriendelijke groeten.
Wim van der Ent

[RetroJack]

ik ben zelf geen voorstander van "AutoLevel" en andere automatische ingrepen voor wat
betreft de kleuren en het contrast...

Ik doe zoiets doorgaans ook zelf maar wilde snel even iets proberen.
En voor een programma stofjes kan wegklonen zijn we wel even verder.
"Was dat nou een vlekje of een vogeltje in de lucht"