BeneluxSpoor.net forum
Vraag en antwoord => Modeltreinproblemen en -vragen => Topic gestart door: Ferdinand Bogman op 10 January 2026, 22:48:37
-
Het jaar 2025 was voor mij een beetje het "Jaar Van De Gebarsten Tandwielen". Ik kocht allemaal materieel met een of meer gebarsten kunststof tandwielen op de as van een wielstel:
- een Liliput NS 3500. Voor een vervangend tandwiel heb ik meegedaan met de gezamenlijke inkoopactie (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=114052.msg3222523726#msg3222523726) bij K.K. Produkcja (https://shop.kkpmo.com/). Prima actie, maar als je het zelf moet doen zit je met de verzendkosten - en zonder staffelkorting :).
- een Roco VT 12.5. Een vervangend wielstel met tandwiel is niet meer leverbaar (eerder had ik dit al met een Roco V200).
- een Lenz BR 66 (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=105265.msg3222583378#msg3222583378). Hiervoor zijn helemaal geen onderdelen meer leverbaar :(
Voor de Roco en de Lenz heb ik bij Roco alternatieve tandwielen in bestelling maar ik weet nog niet of die gaan passen. En ik lees ook over tandwielen die bij levering al gebarsten zijn.
Het probleem is ook al heel vaak langsgekomen hier op het forum. Er schijnen mensen te zijn die de tandwielen lijmen (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=37415.msg592649#msg592649), anderen vinden dat een idioot idee (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=114052.msg3222523256#msg3222523256)... Eens kijken wat ze hier dan van vinden ;).
Het probleem is dat de as van het wielstel ter plekke wat dikker is doordat er groeven ingeslepen zijn. Daardoor is het gat in het tandwiel te klein en komt het onder spanning te staan. De simpele oplossing die nu bedacht is, is de as een beetje te verwarmen waardoor het plastic van het tandwiel, rondom de as, een beetje smelt. Door de spanning "krimpt" het tandwiel terug naar de eigenlijke diameter en de barst gaat dicht.
Het idee is uitgeprobeerd met het - toch al kapotte - tandwiel van de BR 66. Als het tandwiel op de as zit, is de barst duidelijk te zien:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2991-6962c59e99c71.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2991-6962c59e99c71.jpg)
Als het tandwiel van de as af is, neemt het tandwiel zijn oorspronkelijke vorm nog aan:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2992-6962c5a09e24f.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2992-6962c5a09e24f.jpg)
Voor het experiment is het tandwiel weer op de as geschoven en in de bankschroef geklemd:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2993-6962c368d0d3f.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2993-6962c368d0d3f.jpg)
In dit geval zijn beide wielen er afgehaald. Het is prettiger om er maar één los te halen. Dan is het goed om de as tussen het tandwiel en het wiel op een of andere manier te koelen (bijvoorbeeld met een nat stukje keukenpapier).
Als een tandwiel niet meer uit zichzelf sluit, kan het misschien nog met een pincet samengeknepen worden.
Dan wordt de soldeerbout op de kop van de as gezet:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2994-6962c36ba881a.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2994-6962c36ba881a.jpg)
Nu is het een kwestie van goed opletten wat er gebeurt. We willen natuurlijk niet dat het tandwiel helemaal wegsmelt :-\. Ook hiervoor is het misschien handig een koelmiddel bij de hand te houden, bijvoorbeeld een bakje koud water waar het geheel snel ingegooid kan worden.
Het experiment lijkt gelukt:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2995-6962c5a3d81d3.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2995-6962c5a3d81d3.jpg)
Wie ver genoeg inzoomt, ziet een smeltkraagje bij de as.
Een handmatige test met de as met tandwiel op zijn plek:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2997-6962c5a11de51.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-2997-6962c5a11de51.jpg)
Het voelt alsof de boel zonder haperen loopt. Inmiddels heeft het onderstel met motor, kardan, wormwiel en alle drijfassen ook een tijdje probleemloos gelopen.
Omdat de spanning uit het tandwiel is verdwenen zou het niet opnieuw kunnen barsten. Natuurlijk moet een duurtest nog aantonen dat dit een blijvend werkende aandrijving oplevert.
Ik ben benieuwd of er forumleden zijn die dit aandurven; ik lees hier graag commentaar en ervaringen. Dat zal ik in ieder geval zelf plaatsen als ik het weer ga doen.
-
als t om een geribbelde as gaat lijkt t me een prima oplossing, simpel en lomp genoeg dak t zelf had kunnen verzinnen, complimenten!
-
Netjes uitgevoerd zo!
Er zitten dus 1 of meer groeven in deze as? Dus daar is het plastic ook ingesmolten en het tandwiel blijft daarom goed zitten?
Als er nu geen groeven op zitten en je doet deze actie, is er dan de kans dat het tandwiel alsnog vroeg of laat los gaat zitten op de as?
Koen
-
Een interessant onderzoek Ferdinand, het wachten is nu natuurlijk op een langdurige praktijktest onder verschillende en wisselende belastingen ;D
Vooralsnog ziet het er prima uit zo te zien en te lezen.
Voor het koelen zou ook koudespray kunnen worden overwogen, zowel de technische variant, o.a. gebruikt voor het opsporen van breuken in printsporen, als de (para}medische-, bekend van het voetbalveld zullen in deze beiden voldoen.
Ik blijf waarnemen :)
-
Bedankt voor de complimenten, Floris! Het verbaast me zelf ook een beetje hoe goed dit simpele idee uitpakt. Ik ben benieuwd of het met kleinere tandwielen ook goed lukt.
Op de foto’s is het niet te zien, Koen. Maar inderdaad: de as heeft, op de plek waar het tandwiel zit, groeven om het tandwiel grip te geven. Dat lijkt me onmisbaar, of zijn er ook gevallen waar dat niet zo is?
Waar je natuurlijk op moet letten, voordat je begint te solderen, is dat het tandwiel op de juiste positie op de as zit.
Ik ben benieuwd hoe je het gebruik van die koudespray voor je ziet, Eric. Kun je het zo aanbrengen dat alleen het onderste deel van de as - en een eventueel aanwezig wiel - gekoeld wordt? Of maak je dan een stuk keukenpapier nat met die koudespray?
-
Als je voor de technische variant gaat zit daar een buisje bij, net als bij WD40 bijvoorbeeld, waarmee je heel lokaal een beetje kan sprayen, met directe afkoeling (door snelle verdamping van het middel) als gevolg.
Spuitbus in de ene- en soldeerbout in de andere hand :)
-
Mooi opgelost (y) (y).
-
Een zeer mooi experiment Ferdinand (y)
Ik neem aan dat je met de soldeerbout de as warm maakt en dat daardoor het tandwiel aan elkaar smelt, of begrijp ik het niet goed
-
Dag Ferdinand
Alhoewel ik zelf nog geen last heb van gescheurde tandwielen, heb ik toch wel een paar vraagjes. Hoe heb je de wielen van de as gehaald en hoe heb je ze bij het terug plaatsen weer gequarted gekregen.
Groet Meino
-
Zelf nog nooit last gehad van gebarsten tandwielen, maar als het ooit gebeurt dan is dit een interessante manier van repareren. Als het niet lukt is er nog niks verloren.
ik vraag me wel af, sluit de barst zich vanzelf, of moet je een beetje helpen door het tandwiel samen te knijpen?
-
Het is niet zo dat de barst aan elkaar smelt, Carl. De binnenkant van het tandwiel (in het gat waar de as in zit), smelt. Door de spanning in het wiel probeert het zijn eigenlijke ronde vorm weer aan te nemen en komen de twee uiteinden van de barst naar elkaar toe.
Hierboven schrijf ik dat je eventueel met een pincet het tandwiel kunt dichtknijpen tijdens het solderen. Het stomme is, Klaas, dat ik niet meer weet of ik dat nu zelf ook gedaan heb ;) .
Voor het loshalen van de wielen heb ik geen speciaal gereedschap, Meino. Daarmee is het een beetje een gok. Eerder heb ik de as uit het wiel getikt (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=105265.msg3222398625#msg3222398625), maar dat kan bij deze wielstellen niet. Ik heb een tangetje om de as te gehouden (niet klemmend), tegen de binnenkant van het wiel. Daarna heb ik de as met de hand van het wiel getrokken. Ik heb daarbij niet gedraaid, omdat ik ervan uitging dat op de as-uiteinden dezelfde ribbels zitten als in het midden, waar het tandwiel zit. Op de foto's is te zien dat dat het geval is.
Dan moeten in de gaten in de wielen gleufjes zitten (gemaakt of gesleten door de druk). Daarvan heb ik gebruik gemaakt om de wielen weer in de juiste stand, gekwarteerd erop te zetten. Daarbij heb ik de goede stand afgekeken van de andere drijfwielen. Haal ze dus nooit allemaal tegelijk los en/of maak foto's, zodat je kunt zien hoe het hoort te zitten.
Om te voorkomen dat ik een zwabberwiel (https://www.schaatsen.nl/nieuws/beorn-nijenhuis-deed-onderzoek-naar-de-zwabbervoet/) kreeg, leek het me het beste de wielen weer terug op de as te tikken zoveel mogelijk in het midden. Het wiel plaatst zich dan zoveel mogelijk zelf goed op de as. Dat is gelukt deze keer!
-
Bedankt Ferdinand. Dat geeft wat moed om het toch ook eens te doen. Dat is nu niet nodig, maar ik zit wel eens naar andere stoomloks te kijken, maar het probleem van kwartering heeft me tot nu toe bij het meeste tegengehouden. Dit i.v.m. RP25 wielen.
Groet Meino
-
Hierboven schrijf ik dat je eventueel met een pincet het tandwiel kunt dichtknijpen tijdens het solderen. Het stomme is, Klaas, dat ik niet meer weet of ik dat nu zelf ook gedaan heb ;) .
Dan ben ik niet de enige. Ik doe ook wel eens iets waarvan ik achteraf niet meer kan reconstrueren hoe ik het heb gedaan. In ieder geval kan het volgens mij geen kwaad om een beetje te helpen.
-
Goed idee Ferdinand en het werkt ook nog. (y)
Ga je het tandwiel nog van een laagje ( super ) lijm voorzien, of laat je het zo ?
Ik denk dat als je het tandwiel gaat belasten deze toch weer op de scheur uit elkaar gaat staan en zo de grip
op de as t.z.t. gaat verliezen.
Succes er mee.
Kees.
-
Voorlopig laat ik het zo, Kees. Het tandwiel zit vastgesmolten aan de as. Ik schat in dat de krachten op het tandwiel niet zo groot zijn dat die de barst weer kunnen opentrekken.
-
Wellicht had je met een klem op de tanden om de spleet te dempen nog met een fijne soldeerbout de zijkanten van het tandwiel nog kunnen versmelten ("lassen"). De spanning vanuit het asgat is er al van af.
Zelf heb ik ooit gespleten tandwielen bij de eerste Roco Sik en bij de Lenz BR 66 gehad.
Rob
-
Je ziet in de 1:1-wereld wel dat barsten worden uitgeboord, dus een gaatje boren op de plek waar de barst op dat moment eindigt, om zo te voorkomen dat een barst zich verder uitbreidt. Zou dat hier ook een optie zijn, als aanvullende maatregel?
-
Lijkt me niet meestal zijn de tandwieltjes al overdwars gescheurd. Uitboren heeft dan verder weinig zin
-
De ultieme test is een noodstop, die gaat natuurlijk een keer komen. Mijn voorspelling is dat het wiel dan weer uitbreekt.
Gr, Ben.
-
Je ziet in de 1:1-wereld wel dat barsten worden uitgeboord, dus een gaatje boren op de plek waar de barst op dat moment eindigt, om zo te voorkomen dat een barst zich verder uitbreidt. Zou dat hier ook een optie zijn, als aanvullende maatregel?
De barst begint bij de as, omdat de persing te zwaar is. Het effect merk je pas als de barst al helemaal tot de rand is gekomen. En dan valt er niks meer te boren.
-
De ultieme test is een noodstop, die gaat natuurlijk een keer komen. Mijn voorspelling is dat het wiel dan weer uitbreekt.
Het is een tandwiel met 21 tanden, dus 20/21ste kans dat het goed gaat :).
Dit tandwiel heeft nog een flinke diameter. Ook bij deze al denk ik dat het boren van een gaatje, als je het al op tijd ontdekt, net zo ingewikkeld, of nog ingewikkelder is dan de methode met de soldeerbout.
Nog wat gedachten over de methode, naar aanleiding van de reacties:
- Ik denk dat ik het tandwiel niet heb samengeknepen tijdens het verwarmen. Ik was bang dat ik dan een “zwabber-tandwiel” zou krijgen, doordat ik de pincet niet perfect stil kon houden.
- Ik zou geen lijm in de barst willen, want die moet bij voorkeur weer perfect sluiten.
-
Daarnaast zijn tandwielen vaak van nylon of Delrin (POM), die beiden nauwelijks tot niet te verlijmen zijn.
-
Wat bij kunststof nog weleens wordt gedaan is een stukje metaal draad insmelten. Mogelijk is dat een oplossing.
-
k zou t gewoon eens aankijken. We hebben t niet over een breedbandwalserij maar over een modeltreintje, goeie kans dat dit als de spanning eraf is prima houdt. Tis zoals klaas zegt, de boel barst omdat t asgat te krap is waardoor er teveel spanning op t materiaal staat, das een veelvoud van de kracht die je erop zet met de motor.
-
Het is het proberen zeker waard ;)
-
Zolang het werkt, fijn, maar ik denk dat er ook veel geluk in mee speelt dat het net met dat tandwiel lukt. Plus, een traditionele motor trekt gewoon door een kapot tandwiel heen, dus het zal niet altijd opvallen dat het niet helemaal perfect is. Maar zoals Kees al schrijft, als je het tandwiel echt gaat belasten valt het weer uit elkaar. Ik kan me voorstellen dat je er vast veel plezier aan beleeft om dit zelf voor elkaar te krijgen. Ik zou zelf een tandwieltje in Polen bestellen (het gaat niet om de prijs van het product, maar de prijs voor de oplossing), zodat je werk uiteindelijk niet voor niets is geweest.
Je kunt ook de as vervangen door een as zonder die ribbeltjes. Niet dat dat nou dé oplossing is, maar voor wat je wilt bereiken (spanning van het tandwiel af), kan het ook. Blijft een feit dat het tandwiel niet perfect rond is en kan hakkelen bij de scheur.
-
Net als Floris denk ik dat de krachten niet zo groot worden dat het tandwiel weer uit elkaar getrokken wordt. Het is een inschatting, en ik ga er geen ingewikkelde sterkteberekeningen op loslaten (dat kan ik ook helemaal niet :)).
Het plaatsen van een as zonder ribbels lijkt mij alleen zinvol als het tandwiel nog niet gebarsten is. En je weet niet van te voren welke dat gaat doen. Ga je dan preventief assen vervangen? In dat geval zou ik zeggen: houd overal even de soldeerbout tegen :).
Natuurlijk is een nieuw tandwiel beter (er staan ook drie tandwielen in bestelling). De crux zit hem in het begrip “perfect”. In de praktijk zit aan alles een tolerantie. Hoe groot mag de afwijking zijn zonder dat het gevolgen heeft? Ik verwacht ook dan vooral snellere slijtage van dit tandwiel en het aanliggende, door een iets grotere ruimte tussen de twee tanden.
En ja: het geeft voldoening het te repareren in plaats van te vervangen! Voor mij een belangrijk onderdeel van de hobby. Dit klusje is nooit voor niets geweest.
-
Als het in de praktijk blijkt te werken is de theorie waarom dat zo is van ondergeschikt belang.
De theorie: Alles werkt en iedereen weet waarom.
De praktijk: Niets werkt en niemand weet waarom.
Hier gaan theorie en praktijk samen: Alles werkt, maar niemand weet waarom.
;D
-
Dat kan ik alleen maar onderschrijven. Datzelfde zei men ook toen ik de 12 Volt Chinese klokankermotortjes introduceerde in de modelspoorwereld. Op papier zou het niet werken. Niet krachtig genoeg, niet duurzaam genoeg. Nu is het massaal geaccepteerd en in gebruik, ook door fabrikanten van modeltreinen.
Ik zeg alleen maar dat Ferdinand nu wat geluk kan hebben gehad.
-
Zolang het werkt, fijn, maar ik denk dat er ook veel geluk in mee speelt dat het net met dat tandwiel lukt. Plus, een traditionele motor trekt gewoon door een kapot tandwiel heen, dus het zal niet altijd opvallen dat het niet helemaal perfect is. Maar zoals Kees al schrijft, als je het tandwiel echt gaat belasten valt het weer uit elkaar. Ik kan me voorstellen dat je er vast veel plezier aan beleeft om dit zelf voor elkaar te krijgen. Ik zou zelf een tandwieltje in Polen bestellen (het gaat niet om de prijs van het product, maar de prijs voor de oplossing), zodat je werk uiteindelijk niet voor niets is geweest.
Je kunt ook de as vervangen door een as zonder die ribbeltjes. Niet dat dat nou dé oplossing is, maar voor wat je wilt bereiken (spanning van het tandwiel af), kan het ook. Blijft een feit dat het tandwiel niet perfect rond is en kan hakkelen bij de scheur.
Dat laatste gaat dus precies niet werken, tenzij je vantevoren weet dat een tandwiel zal gaan breken maar ja, die luxe heb je meestal niet. Is een tandwiel eenmaal gebarsten dan zul je t met lijm (lastig, want vaak van dat glibberige onlijmbare plastic) of door de vorm (ribbels of platte kant aan de as oid) op de as moeten vasthouden want klemmen gaat niet meer.
-
Een andere oplossing voor tandwielen die je niet meer kunt klemmen: lijmen op een gladde as werkt nauwelijks. Maar dat is te ondervangen door een groefje in de as te vijlen en dat te vullen met secondenlijm bij het plaatsen van het tandwiel, dat kan wel een hoop hebben. Ik heb dat meermalen succesvol toegepast zo.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/AS-6967875001633.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/AS-6967875001633.png)
-
Het probleem is ook al heel vaak langsgekomen hier op het forum. Er schijnen mensen te zijn die de tandwielen lijmen (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=37415.msg592649#msg592649), anderen vinden dat een idioot idee (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=114052.msg3222523256#msg3222523256)... Eens kijken wat ze hier dan van vinden ;).
Ik heb mijn gelijmde tandwielen maar eens nagekeken en ze zitten nog steeds knetter vast op de as en zijn niet meer gebroken.
Er zijn van de 6 assen 2 gerepareerd en de andere zijn nog steeds ok, omdat ik nog 2 reserve assen heb heb ik ze toch maar omgewisseld.
Stephan.
-
Je kunt ook nog een replica van het tandwiel zelf maken met Blue Stuff en UV kunsthars. Je zou dat nieuwe tandwiel iets breder kunnen maken voor meer stevigheid. Als je ABS like resin neemt, zou het sterk genoeg moeten worden.
-
Zo'n 10 jaar geleden had ik een defect tandwiel van een ADE DHG 500.
Helaas was de firma gesloten/failliet.
Toen heb ik in Polen een tandwiel op maat besteld: https://shop.kkpmo.com (https://shop.kkpmo.com)
Ik was slechts ongeveer € 10,- inclusief verzending kwijt voor een messing exemplaar. (Andere materialen kunnen ook).
De prijzen zijn nauwelijks gestegen, zie ik net. Dus dat is ook een degelijk alternatief.
-
Als eerste wil ik even waarschuwen voor de reactie Nr5 van Eric B. WD40 is zeer brandbaar. Om dat te gebruiken om iets te koelen dat je met een soldeerbout verhit lijkt mij niet slim.
Verder een mooie oplossing die helder uiteen gezet is. En blijkbaar ook nog werkt.
Mocht je toch nieuwe tandwielen nodig hebben, laatst kwam ik deze site (https://www.bitsandparts.nl/Tandwielen-en-Wormwielen/c1-26-235-272) tegen. Die hebben allerlei tandwielen in kunststof en messing, voor hele schappelijke prijzen. Wie weet kun je daar wat mee als deze methode niet werkt.
-
Goed en vooral begrijpend lezen is ook een kunst ...
-
Verder een mooie oplossing die helder uiteen gezet is. En blijkbaar ook nog werkt.
Mocht je toch nieuwe tandwielen nodig hebben, laatst kwam ik deze site (https://www.bitsandparts.nl/Tandwielen-en-Wormwielen/c1-26-235-272) tegen.
Bedankt voor het compliment, Sam. Dat ”Bits and Parts” (https://www.bitsandparts.nl/Tandwielen-en-Wormwielen/) is een welkome aanvulling. Ik zie wel dat ze vooral tandwielen met moduul 0,5 aanbieden. Terwijl naar mijn ervaring M0,4 vaker voorkomt bij modeltreinen.
-
Dat laatste gaat dus precies niet werken, tenzij je vantevoren weet dat een tandwiel zal gaan breken maar ja, die luxe heb je meestal niet. Is een tandwiel eenmaal gebarsten dan zul je t met lijm (lastig, want vaak van dat glibberige onlijmbare plastic) of door de vorm (ribbels of platte kant aan de as oid) op de as moeten vasthouden want klemmen gaat niet meer.
Ik heb het verkeerd geformuleerd. "Dat kan ook", als in dat ik niet bedoelde dat het gaat werken, maar dat Ferdinand dat ook kan doen als hij zo de extra ribbeltjes wil omzeilen.
-
Wat een interessante oplossing is dit.
Het roept bij mij de vraag op of het ook zou kunnen werken bij die gebarsten cardan-as-bolletjes die ik in een paar Roco locomotieven zag.
Ik heb me nooit erg druk gemaakt om de oorzaak van het barsten (weekmakers in de smeermiddelen wellicht?) en vervangende onderdeeltjes waren goedkoop. Maar wat je zegt herken ik wel: repareren is veel leuker (als het lukt).
Overigens: bij die cardanas-bolletjes heb ik een paar keer als overbrugging van een onderdeel bestelling met superlijm (al dan niet met extra baking-sodapoeder voor nog meer lijmkracht) gewerkt, - maar uiteindelijk barstte dat dan vaak al voordat het bestelde reserve-onderdeel in huis was.
Ik vraag me af of de verhitting van zo'n klein bolletje ook al leidt tot voldoende (ont)spanning om die bolletjes weer stevig rond de as te laten geraken. Bij die bolletjes heb ik namelijk geen groeven gezien en altijd gedacht dat het de krapte van het gat was dat ervoor zorgde dat bolletje grip had op de as. Heb ik groeven over het hoofd gezien?
-
Een kapotte kardan kun je makkelijk vervangen met een siliconen slangetje. Verkrijgbaar bij ondergetekende, maar ik denk ook via SkipTram.
-
In het Wohnzimmer AW is intussen, voor de zekerheid, op de Liliput NS 3500 het bestelde vervangende messing tandwiel geplaatst (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=105265.msg3222585536#msg3222585536). De Versuchsanstalt wilde weten of het meer is dan een gelukje, dus zijn nog twee experimenten gedaan met deze methode.
Dit keer met behulp van een pincet en een "natte kraag" om het wiel te beschermen tegen oververhitting (het wiel heeft kunststof isolatie):
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V200-tandwiel-repareren-met-pincet-697e71ba80ced.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V200-tandwiel-repareren-met-pincet-697e71ba80ced.jpg)
De pincet is ingezet omdat er bij eerste verhitting niet zoveel gebeurde. Het resultaat is nog altijd niet naar tevredenheid:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V200-tandwiel-repareren-mislukt-697e71cb364b9.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V200-tandwiel-repareren-mislukt-697e71cb364b9.jpg)
Aan de linkerkant is de scheur dicht, aan de rechterkant niet. De tanden lopen niet mooi parallel. Dat komt waarschijnlijk door die kraag: aan de linkerkant wordt de as goed warm, maar aan het andere einde van het tandwiel niet.
Een proef met een ander tandwiel laat iets vergelijkbaars zien. Hier weer een barst die onzichtbaar is als het tandwiel los ligt, maar zichtbaar als het op de as zit:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V12-5-tandwiel-zichtbare-barst-697e71da57714.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V12-5-tandwiel-zichtbare-barst-697e71da57714.jpg)
Nu is ook een kraag gebruikt maar is de as bijna op zijn kop gehouden, met de soldeerbout aan de onderkant. Met als doel dat de warmte van de soldeerbout beter naar boven trekt. Ook door de lucht, zo bleek; een deel van het tandwiel is gesmolten :(.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V12-5-tandwiel-met-smeltschade-697e71fb4cb07.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V12-5-tandwiel-met-smeltschade-697e71fb4cb07.jpg)
Dat is niet de bedoeling. Terug naar het andere tandwiel: dat is omgedraaid (het kwam ook nog zonder problemen van de as) en de as is een tweede keer verhit. Waarbij is gewacht totdat de linkerkant een beetje smolt:
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V200-tandwiel-repareren-tweede-poging-697e7219d59fa.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Roco-V200-tandwiel-repareren-tweede-poging-697e7219d59fa.jpg)
Het tandwiel-deel zelf is niet aangetast. De barst is nog zichtbaar maar de tanden staan nu netjes evenwijdig. Op de rollenbank loopt de V200 in ieder geval zonder bonken.
Het lijkt dus beter te zijn om beide wielen eraf te halen, zodat de as door en door warmgestookt kan worden. Zo krijgt het tandwiel de kans om netjes om de as heen te krimpen.
-
Nu is ook een kraag gebruikt maar is de as bijna op zijn kop gehouden, met de soldeerbout aan de onderkant. Met als doel dat de warmte van de soldeerbout beter naar boven trekt. Ook door de lucht, zo bleek; een deel van het tandwiel is gesmolten :(.
Juist door de lucht. Het is een misverstand dat warmte altijd naar boven trekt.
Bij gassen en vloeistoffen wel, omdat warm gas en warme lucht lichter zijn dan de koude toestand, en dus opstijgen.
Maar bij vaste stoffen zoals metalen speelt de zwaartekracht geen rol bij het warmtetransport. De warmte gaat net zo makkelijk naar beneden of opzij als omhoog.
-
Dat stelt gerust; een goede reden om de volgende keer de soldeerbout weer bovenop te houden.
-
Als dit module 0,5 tandwielen zijn kan ik er wel een paar toesturen.
12 tanden.
Maar repareren geeft meer voldoening...... :angel:
Ronald Visser
-
Heel goed bedacht Ferdinand - ook dat je de spanning uit het materiaal haalt; feitelijk ben je aan het kunststof lassen. Nu hopen dat het op de lange duur ook houdt.
-
Dank je, Herb. Kunstlasser, altijd al willen worden :)
Ronald, bedankt voor het aanbod. Deze tandwielen zijn M0,4. Tot nu toe zie ik alleen bij Fleischmann M0,5. En het gaat me niet om deze tandwielen specifiek. De methode werkt vast ook bij andere moduul. Als ze maar gebarsten zijn ;).
Als ze het op de korte of lange duur niet houden, zal ik dat hier melden. Voorlopig ben ik even door de gebarsten tandwielen heen, gelukkig.