BeneluxSpoor.net forum
Vraag en antwoord => Digitaal => Topic gestart door: Montanbahn op 05 January 2026, 14:43:20
-
Ik heb een vraag waar ik al een tijdje mee loop.
In mijn baan heb ik een aantal verschillende niveau's en gebruik voor elke laag een eigen booster (allemaal de YD7403 van YaMorC).
In deze baan zitten ook een aantal keerlussen (tot nu toe allemaal de Xtreme Keerlus van Rosoft). Tot zo ver geen issues.
Nu zit ik mij af te vragen of ik in een keerlus (spoorlengte van de lus is ca 7 meter) ook een losse booster kan gebruiken en wat hiervan de te verwachte effecten zijn. Ik heb namelijk een booster in gebruik voor het aansturen van alle wissels (Spoelen en MP1) en die wordt dus niet erg belast en zou eventueel ook dit stuk rails van ca 6 meter kunnen voeden.
Hieronder een weergave. Zwart is een booster, rood zou dan de andere zijn. De lengte is ruimschoots voldoende voor 1 redelijke trein
Uiteraard zijn de beide railstaven onderbroken.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus-695bbf48b0795.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus-695bbf48b0795.jpg)
Ergens denk ik dat dit niet mag maar zou eigenlijk niet weten waarom dan niet.
-
Je zou de keerlus best een eigen booster kunnen geven. Als je de keerlus maar wel laat schakelen zoals een normale keerlus.
Waarom zou je die keerlus een eigen booster willen geven?
Roelco
-
Dat vraag ik mee ook af. Waarom wil je dit? Zijn de overige boosters zo zwaar belast dat dit nodig is?
In jouw plan valt de boosterscheiding samen met de keerlusscheiding. Ik kan nog niet overzien of dit echt een probleem is. Voor de zekerheid zou je het wissel ook kunnen opnemen in het rode gebied. Dan vallen in ieder geval de scheidingen niet meer samen.
En anders zou ik zeggen: probeer het gewoon en kijk wat er gebeurt.
-
Het is niet zozeer dat de keerlus (module) een eigen booster moet, het is meer een vraag die mogelijk het gebruik van een keerlus module overbodig zou maken. Als ik het wissel zou opnemen in het rode gebied, dan moet ik dus juist wel een keerlusmodule gaan inbouwen en dat zou ik willen voorkomen.
Uiteindelijk heb ik een aantal keerlussen nog te gaan en dit zou een (goedkopere) oplossing kunnen zijn. Want ik denk zo dat ik meerdere keerlussen (hebben allemaal een soortgelijke lengte en verbinden de verschillende niveaus in de baan met elkaar) op een en dezelfde booster zou kunnen gaan aansluiten.
Kort door de bocht, ik denk dat hiermee (in deze getoonde tekening) een keerlusmodule overbodig kan zijn.
-
Dat is dus niet zo, je hebt nog altijd een keerlus module nodig. Want je keert om, en dus moet de aansluiting van de booster naar de rails omgeschakeld worden, zowel met als zonder wissel hier in. Ook bij de overgang van 1 booster naar de andere moet de aansluiting correct zijn.
Roelco
-
Het zal in mijn denkwereld zitten maar ik heb begrepen dat de polariteit van de booster bij overgang naar de 2de er niet toe doet (en hoe controleer je die anders). Omdat mijn baan uiteindelijk 5 boosters heeft, en elke booster met ten minste 2 andere is verbonden (railtechnisch gezien dan) kwam ik op dit idee.
Inmiddels heb ik al 3 boosters actief. De boosters zijn onderling niet verbonden (muv Loconet aansluiting), enige verbinding die ontstaat is bij het overrijden van een sectie (beide spoorstaven onderbroken).
-
Het zal in mijn denkwereld zitten maar ik heb begrepen dat de polariteit van de booster bij overgang naar de 2de er niet toe doet (en hoe controleer je die anders).
Verkeerde denkwereld ;D
Polariteit doet er wel degelijk toe.
Even kort door de bocht komt er een plus en een min draad uit je booster (ja ik weet dat het een soort blokgolf is maar dat maakt voor het verhaal niet uit). Als je de boosters willekeurig aansluit kan je dus situaties krijgen dat de plus van de min aan de ander komt te zitten. Je begrijpt het waarschijnlijk al, dat geeft kortsluiting. Daarom moet je alles gelijk gepoold aansluiten.
Dat is ook de reden dat je bij een keerlus een keerlusschakeling moet gebruiken. Daar heb je ook dat plus/min aansluitprobleem.
En je moet elke keerlus een eigen keerlusschakeling geven. Eentje voor allemaal gaat niet werken.
Stel er rijdt een trein een keerlus in, dat wordt de polariteit snel omgeschakeld. Maar dat zou dan in alle keerlussen tegelijk gebeuren. Rijdt daar toevallig ook een trein dan wil die ook de polariteit weer laten omschakelen. Zie je de problemen al voor je?
-
Helder, maar hoe controleer ik dat gelijkgepoold dan?
-
Uitproberen
-
Dat gelijk polen begint al bij het aansluiten. De spooraansluitingen van de Yamorc boosters zijn gemerkt met J en K (volgens de gewoonte van Lenz) Alle J's aan dezelfde kant van het spoor, en alle K's aan de andere kant.
En je kunt het ook meten, met de multimeter op stand wisselspanning. Meetpennen op dezelfde kant van het spoor, aan weerszijden van de boosterscheiding. Als de meter duidelijk meer dan 0 volt aanwijst, dan zit het verkeerd.
-
In dit simpele keerlus voorbeeld heb je helemaal geen keerlus module nodig.
Laat gewoon de hele keerlus meepolen met het wissel.
- Als het wissel al vorzien is van polarisatie ben je klaar met een paar extra draden.
- Zo niet, pak een dubbel bistabiel relais en laat dat meeschakelen met het wissel.
Je rijd dan altijd een correct geploriseerde keerlus in, en als je er aan de andere kant weer uit wil moet je het wissel toch omzetten (is keerlus polariseren).
De enige uitzondering is natuurlijk als je het wissel openrijdt....
-
In dit simpele keerlus voorbeeld heb je helemaal geen keerlus module nodig.
Je rijd dan altijd een correct geploriseerde keerlus in, en als je er aan de andere kant weer uit wil moet je het wissel toch omzetten (is keerlus polariseren).
De enige uitzondering is natuurlijk als je het wissel openrijdt....
Dus heb je alsnog een keerlus module, ok, in dit geval een simpele die je zelf maakt door middel van het wissel, of een extra relais, maar is nog altijd een keerlus module. (tenzij je onder module alleen iets wilt verstaan wat geleverd wordt door een ander
En die kun je bij heel veel keerlussen toepassen, eventueel met een "dummy"wissel die je schakelt als je in de keerlus sectie bent. Moet je het alleen wel zo regelen dat de trein niet afremt om eerst je wisselstraat te zetten. En dat je die ook schakelt voor je er van een kant inrijd. En dat staat bij deze opstelling vanzelf goed door de koppeling met het echte wissel.
Roelco
-
De keerlus mee laten schakelen met het wissel klinkt leuk. Maar iets of iemand moet wel tegen het wissel vertellen dat hij om moet. Hoe gaat dat dan in zijn werk?
-
In dit simpele keerlus voorbeeld heb je helemaal geen keerlus module nodig.
Laat gewoon de hele keerlus meepolen met het wissel.
- Als het wissel al vorzien is van polarisatie ben je klaar met een paar extra draden.
- Zo niet, pak een dubbel bistabiel relais en laat dat meeschakelen met het wissel.
De tekening is inderdaad heel simpel, de reden dat ik naar een andere oplossing kijk dan die van een keerlusmodule, is gebasseerd op de aanwezigheid van een schaduwstation met een aantal sporen in deze keerlus. Het rode stuk bestaat in werkelijkheid uit een aantal sporen met wissels ect daarin. Voor de vraagstelling maakt dat volgens mij niets uit, het kunnen gebruiken van een booster zou dit heel veel eenvoudiger maken, maar blijkt, gezien jullie opmerkingen, niet mogelijk.
In het schaduwstation zitten overigens s88 optocopler bezetmelders verwerkt. Een en ander is getekend maar ik zou willen beginnen met bouwen.
De detectie maakt in theorie mogelijk dat de computer (gebruik Traincontroler Gold, versie 11) weet waar zich een trein bevind en zou dan de schakeling van wissels op zich moeten nemen. Wissles hebben allemaal geëlectriviseerde puntstukken en worden (logisch dus) niet opengereden. Zijn allemaal van Peco.
Kan dit dan wel met een keerlusmodule?
-
Als het echt alleen maar een paar parallelle sporen zijn waar per spoor maar 1 trein past zou je met een keerlusmodule toekunnen. Er kan dan altijd maar een trein tegelijk het schaduwstation in- of uitrijden.
Elk spoor kan je dan aan het begin voorzien van een detectie stukje wat de keerlusmodule activeert.
Idem aan het einde van de blokken bij het uitrijden.
Kan je een tekening maken met het echte plan. En met lengte van de sporen.
Misschien is er dan nog een andere oplossing mogelijk. Bijvoorbeeld aan het einde van de opstelsporen eerst een extra wissel wat naar een enkelspoor gaat en dan pas naar de wissel om te keerlus uit te rijden. Dat extra spoor kan je dan gebruiken om daar de keerlusschakeling in te plaatsen.
Ik heb zelf ook twee 5-sporige schaduwstations. En in het toeleidende spoor ik de keerlusschakeling ingebouwd.
Update:
Hier een stukje uit mijn baanplan.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus-695e3d1c3b1b1.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus-695e3d1c3b1b1.jpg)
Blok 100 t/m 109 zijn de keerlus met schaduwstation.
Rechtsonder komt het samen in het station.
Blok 107 is volledig geïsoleerd en voorzien van de keerlusschakeling
Misschien is zoiets bij jou ook mogelijk
-
het kunnen gebruiken van een booster zou dit heel veel eenvoudiger maken, maar blijkt, gezien jullie opmerkingen, niet mogelijk.
Ik zie niet direct in waarom dit niet mogelijk zou zijn. Zie hieronder.
De informatie die je geeft is niet voldoende om de zaak te kunnen beoordelen. Zie hier 2 bedachte mogelijkheden, waarover eerst duidelijkheid gegeven dient te worden.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus-695bbf48b0795bew-695e47027d09d.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus-695bbf48b0795bew-695e47027d09d.jpg)(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus2-695bbf48b0795bew-695e470bce090.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/keerlus2-695bbf48b0795bew-695e470bce090.jpg)
Belangrijk is namelijk te weten of er überhaupt ruimte is voor een keerlusmodule (om te kunnen schakelen) er van uitgaande, dat je tegelijkertijd zou willen inrijden en uitrijden. Of is dat niet aan de orde ? En is het één- of tweerichting verkeer ?
Tegelijkertijd in- en uitrijden is bij gebruik van 1 module sowieso niet mogelijk. Het linker schema is daarmee dus complex, het rechter schema is heel makkelijk en daar zou ook prima een booster gebruikt kunnen worden. Daar zou ook maar 1 van de 2 "verlengde" zwarte sporen voor nodig zijn, allebei is waarschijnlijk nog makkelijker.
Dus graag eerst wat extra info.
Kan dit dan wel met een keerlusmodule?
Afhankelijk van de info en wat je eigenlijk wil is het antwoord: ja, waarom niet of nee ;D
-
Het is de linker situatie. De ruimte tussen het "vork wissel" en de eerste van de sporenharp is ca 75cm (aan het andere einde - dus onderzijde tekening - is het ca 50cm) en met een treinlengte van maximaal 3,5 meter, is dat niet voldoende.
Ik ben aan het kijken of ik nog iets kan verschuiven maar dat levert nog steeds geen ruime 3,5 meter op
-
Ik zie niet direct in waarom dit niet mogelijk zou zijn. Zie hieronder.
Belangrijk is namelijk te weten of er überhaupt ruimte is voor een keerlusmodule (om te kunnen schakelen) er van uitgaande, dat je tegelijkertijd zou willen inrijden en uitrijden. Of is dat niet aan de orde ? En is het één- of tweerichting verkeer ?
Je spreekt jezelf hier tegen. Je zegt boven eerst:
"Ik zie niet direct in waarom dit niet mogelijk zou zijn"
Dus volgens jouw moet het mogelijk zijn om dit te doen met een booster, en dus zonder keerlusmodule.
En vervolgens geef je aan dat je moet weten of er ruimte is voor een keerlusmodule om te kunnen schakelen. Of te wel, het is toch niet mogelijk zonder keerlusmodule.
En dat is wat hier ook steeds wordt aangegeven.
Ja de vragen kunnen van belang zijn betreffende waar je de keerlus wilt hebben, of moet hebben.
Maar hoe je het ook doet, er moet iets van een keerlus module in. (en ja, afhankelijk van de info zou dat ook nog altijd kunnen via een relais, of een paar relais )
Groet,
Roelco
-
Oh, ja Het is in principe bedoeld voor 2 richtingen. Dit als aanvulling op de vraag van Maarten. Wissels worden allemaal geschakeld met een MP1. Dit ook vanwege de Electrofrog functionaliteit.
-
Aangezien je de linker overzicht hebt, maar computer gestuurd rijdt kun je overwegen de "keerlusmodule" uit te rusten als 1 relais per spoor.
De computer kan dan dat relais sturen als onderdeel van de wisselstraat het spoor op of af.
Maar aangezien je bij deze opstelling eigenlijk nooit een trein van beide kanten kunt hebben, kan dit ook met 1 "keerlusmodule" / relais.
Die je mee laat schakelen met het eerste wissel om de richting te bepalen. Als dit wissel vrij is kan hij vervolgens om geschakeld worden zodat er een trein aan de andere kant kan vertrekken, of eventueel vanaf die kant binnen kan komen.
Kan een goedkopere oplossing zijn dan een keerlusmodule. Zeker als je nog ergens een vrije uitgang hebt om dit relais te sturen.
Moet je alleen een relais hebben.
Roelco
-
Ik ga wel wat spelen met een relais en bezetmeld module. Het resultaat deel ik later dan in mijn eigen bouwdraadje.
Allen bedankt voor het meedenken.
-
Je spreekt jezelf hier tegen. Je zegt boven eerst:
"Ik zie niet direct in waarom dit niet mogelijk zou zijn"
Dus volgens jouw moet het mogelijk zijn om dit te doen met een booster, en dus zonder keerlusmodule.
Nou , dat denk ik niet. Het citaat boven mijn opmerking geeft duidelijk aan, dat ik het heb over het al dan niet gebruik van een booster. Daar wordt met geen woord gerept over een keerlusmodule.
Dus: dat "Dus volgens jou (zonder w)" beweer ik helemaal nergens, maar dat maak jij er van door 2 onafhankelijke uitspraken van mij samen te voegen in 1 citaat. Sterker nog, mijn vraag daarna gaat er juist om of er een keerlusmodule ingezet kan worden ja of nee.
Uit het antwoord van Montanbahn herleid ik, dat het gebruik van een booster op dit gedeelte wel degelijk mogelijk is, maar dat een keerlusmodule niet kan als het gaat om een uitvoering met detectie secties (te korte baanvakken), maar wel zou kunnen met een Lenz LK200. Maar of dat gewenst is ?
De keuze voor een relais (bi-stabiel, voor voldoende Ampere, ik gebruik die voor 5A) lijkt mij hier een meer aangewezen weg. Die kun je meeschakelen met de bediening van de wissel, omdat er toch maar 1 treinbeweging tezelfdertijd kan plaatsvinden (op de wissel).
-
Maarten,
Dat klopt, jij zegt dat niet, maar die opmerking van Montanbahn die je overneemt komt daar wel op neer aangezien hij eerder al dit aangaf:
Het is niet zozeer dat de keerlus (module) een eigen booster moet, het is meer een vraag die mogelijk het gebruik van een keerlus module overbodig zou maken. Als ik het wissel zou opnemen in het rode gebied, dan moet ik dus juist wel een keerlusmodule gaan inbouwen en dat zou ik willen voorkomen.
Uiteindelijk heb ik een aantal keerlussen nog te gaan en dit zou een (goedkopere) oplossing kunnen zijn. Want ik denk zo dat ik meerdere keerlussen (hebben allemaal een soortgelijke lengte en verbinden de verschillende niveaus in de baan met elkaar) op een en dezelfde booster zou kunnen gaan aansluiten.
Kort door de bocht, ik denk dat hiermee (in deze getoonde tekening) een keerlusmodule overbodig kan zijn.
Dat is vervolgens ontkent en aangegeven dat een keerlusmodule wel degelijk nodig was. Daarop was uiteindelijk zijn conclusie:
het kunnen gebruiken van een booster zou dit heel veel eenvoudiger maken, maar blijkt, gezien jullie opmerkingen, niet mogelijk.
En door dan te beweren dat bovenstaande wel zou kunnen maak je het dus verwarrend. Je moet bij deze opmerking wel de geschiedenis er voor mee nemen zodat je de ware betekenis van deze opmerking: "gebruik van booster zonder keerlusmodule" meeneemt bij je reactie.
Dus nogmaals, het gaat hem niet om het gebruik van een booster op dit gedeelte, Maar:
"om het gebruik van een booster op dit gedeelte ter vervanging van de keerlusmodule"
En dat werkt niet, zoals je zelf ook al aangeeft omdat je de booster steeds in combinatie met een keerlusmodule noemt, en dat is nou net wat hij niet wil.
Dus wel handig het totaal te lezen, en niet kleine stukjes te citeren zonder de volledige vraag mee te nemen. Dat zorgt voor verwarring.
Groet,
Roelco
-
Dat lees ik dan heel anders, namelijk dat hij wel degelijk een booster wil gebruiken voor IN de keerlus, onafhankelijk van het omschakelen van de polariteit. Daar had hij nog steeds geen duidelijk antwoord op, althans, zijn conclusie was dat dat niet kon.
Dus in mijn ogen was het probleem al eerder in 2 delen gesplitst. Booster was geconcludeerd nee, maar is wel degelijk toepasbaar, en de door hem aangegeven keerlusmodule is niet bruikbaar.
Om de terminologie zuiver te houden gebruik ik de term keerlusmodule alleen voor kant en klaar aangeboden modules, een relais is in mijn ogen géén keerlusmodule. Dat is een relais wat de polariteit omschakelt, aangestuurd door .... ? (nader te bepalen). Een schakeling die een elektronische of fysieke polariteitswisseling aanstuurt, dat totaal is voor mij een module.
-
dan heb je de eerste reactie niet gelezen want daar wordt al aangegeven dat een booster best kan, maar dan wel in combinatie met een schakeling voor de keerlus, of te wel, een keerlusmodule:
Je zou de keerlus best een eigen booster kunnen geven. Als je de keerlus maar wel laat schakelen zoals een normale keerlus.
Waarom zou je die keerlus een eigen booster willen geven?
Roelco
En daar reageert hij op:
Het is niet zozeer dat de keerlus (module) een eigen booster moet, het is meer een vraag die mogelijk het gebruik van een keerlus module overbodig zou maken.
Kort door de bocht, ik denk dat hiermee (in deze getoonde tekening) een keerlusmodule overbodig kan zijn.
Maar goed, hij gaat nu testen met die relais
(En voor mij is een keerlusmodule elke oplossing die de polariteit omschakelt aangestuurd door...?(nader te bepalen), dus een kant en klaar aangeboden module, maar ook een relais aangestuurd door iets )
Maar dat is net hoe je het persoonlijk ziet, al kan dat wel spraakverwarring geven.
Roelco
-
Afgezien wat ik er zelf van vind:
de encyclopedie heeft het in een lijstje 29 keer over een "keerlusmodule", waarvan één aangeduid met:
Keerlusmodule met relais (zelfbouw).
Dat laatste is een complete elektronica-eenheid, die uiteindelijk een relais omschakelt. Maar wel: COMPLEET.
Om nu dus relais als terminologie voor een keerlusmodule te gaan gebruiken, inderdaad, dat werkt spraakverwarring wel heel erg in de hand.
-
Mensen, ik denk niet dat de oplossing dichterbij komt met overeenstemming over wat wel of geen keerlusmodule is. :)
Een aparte booster kan natuurlijk wel, maar is geen oplossing. Ook die booster zal de polariteit moeten omdraaien.
Van die meer uitgebreide keerlusmodules hebben nogal wat spoorlengte nodig voor al hun secties. Dat lijkt hier niet handig.
Ik zie twee mogelijkheden.
1. Een eenvoudiger keerlusmodule als de LK200 van Lenz.
2. Het relais van Jeroen geschakeld op basis van meldpunten binnen de keerlus, telkens eentje in het spoor tussen wissel en verdere vertakking. Is in twee richtingen te gebruiken. Als de trein de keerlus wil verlaten passeert het altijd een meldpunt en dat zal wissel en relais zo nodig schakelen. Als het al goed staat, gebeurt er niets. Dat gaat Montanbahn kennelijk proberen, waarbij de meldpunten via de computer werken. Gaat lukken. Nadeel is dat het alleen werkt als de computer aanstaat. Wil het ook handmatig werken, dan valt te denken aan lichtsluisjes of zoiets.
-
En op de site van Huib Maaskant staat het allemaal beschreven: https://www.floodland.nl/aim/info_keerlus_1.htm
Maar je kunt ook de YaMoRC booster toepassen (ik begrijp dat je die "over" hebt?), die kan het hele station na de wissel ompolen op basis van een DCC accessoireadres (wisseladres) aldus de handleiding: http://www.yamorc.de/downloads/YD7403.nl.pdf
-
1. Een eenvoudiger keerlusmodule als de LK200 van Lenz.
2. Het relais van Jeroen geschakeld op basis van meldpunten binnen de keerlus, telkens eentje in het spoor tussen wissel en verdere vertakking. Is in twee richtingen te gebruiken. Als de trein de keerlus wil verlaten passeert het altijd een meldpunt en dat zal wissel en relais zo nodig schakelen.
1. (y) met 2 kleine kanttekeningen: a/ het geschakelde vermogen mag niet te groot zijn en b/ het hele systeem, zoals bezetmelding, moet tegen polariteitswisseling kunnen
2. Klopt, maar de vraag blijft wie of wat er regelt of er een trein mag binnenlopen of vertrekken. Als dat al ergens geregeld wordt, dus als al ergens de wissel wordt omgezet (of reeds correct staat), dan is de actie dat een trein zich meldt overbodig. Dat kan dan ook aan de reeds plaatsgevonden instelling van de wissel plaatsvinden. Wissel om is relais om.
Dus: bepaalt een systeem de stand en vertrek of vertrekt er een trein die de stand bepaalt ? Het antwoord hierop is aan Montanbahn.
PS wat de Yamorc booster blijkbaar kan is de situatie dat wisselbediening en ompolen synchroon verlopen. Dus niks extra nodig.
PS2 @ Montanbahn , en dat neem ik je niet kwalijk, het staat dus blijkbaar in de handleiding. Niks nodig. Wist ik ook niet en mogelijk heb ik daar zelf ook iets aan bij toekomstige aankoop van boosters :D
-
Om nog even een duit in het booster zakje te doen, bij de YD7403 kun je een wissel adres instellen om de polariteit te schakelen, die kun je dus op het zelfde adres zetten als het wissel of een eigen adres maar net wat handig is voor jou toepassing :)
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Screenshot-20260107-214000-695ec4fdec6c6.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Screenshot-20260107-214000-695ec4fdec6c6.png)
Edit: had Maarten zn PS over het hoofd gezien, naja iig nog een plaatje ter aanvulling :)