boekbespreking: Treinen van België; de jaren 50

[Sicco Dierdorp]

Twee jaar geleden werd de liefhebber van de Belgische spoorwegen onverwacht verrast door het verschijnen van een prachtig fotoboek over Belgische stoomlocomotieven: Stomend België. Dit boek was samengesteld en uitgegeven voor de bekende spoorwegfotograaf Thierry Nicolas. Het boek was een opvallende en welkome toevoeging aan de bibliotheek door de reeks van schitterende foto's van stoomlocomotieven door heel België, meer dan de locomotieven alléén. Nieuwe uitgaven werden beloofd.

Inmiddels is het zover. Nicolas Collection presenteerde onlangs het vervolgdeel: treinen in België, de jaren vijftig. 160 bladzijden met ruim 160 foto's (waarvan 11 in kleur) op liggend A4-formaat, elke foto voorzien van een informatieve tekst. Het boek is, op z'n zachtst gezegd, een absolute revolutie. Als liefhebber van fotografie verzamel ik zo nu en dan ook fotoboeken van bekende fotografen, waarbij je minutenlang, soms wel ene kwartier naar één foto kunt kijken. Ik kan me niet herinneren dat gevoel ooit bij een spoorwegboek te hebben gehad. Dit zonder wat af te doen aan alle fraaie fotoboeken die, ook in België door het TSP, worden uitgegeven, maar dit boek is buitencategorie. Het boek is uitgegeven in een Nederlandstalige en Franstalige variant en kost 37 euro.



Wat vooral opvalt is de sublieme kwaliteit van de foto's. Er is duidelijk een enorm strenge selectie uitgevoerd, waarbij geen enkele concessie gedaan is aan de afdrukkwaliteit. Zelfs op A4-formaat zijn alle foto's haarscherp tot het kleinste detail. En als je je dan bedenkt dat we het hier hebben over foto's uit de jaren vijftig, dan is dat alleen al fantastisch. De tweede positieve verrassing is de variatie. Hoewel het boek is samengesteld uit foto's van Waalse spoorwegliefhebbers is heel het land bezocht: van Vlaanderen via Brussel naar de Ardennen en van grote stations in de steden tot de regionale lijnen en knooppunten. Maar wat het meest verbaast is de enorme sfeer die van de meeste foto's af knalt. Er is zoveel te zien rond de getoonde treinen dat een beeld schept van de tijd en een toentertijd groots (spoor)land.

Het boek begint met foto's aan de Belgische kust, waar enkele foto's van de autoslaaptrein je meteen de sfeer van de vijftiger jaren brengt. Wat volgt is een reeks van foto's met de verder zo weinig gefotografeerde dieselmotorwagens van de NMBS in ooit grootste station als Sint Niklaas (nog op straatniveau) en Moerbeke. Bij Antwerpen Centraal is gekozen voor een foto waar het water je in de mond van loopt: een Beneluxstel naast een stel dieselmotorwagens in een verder lege kathedraal. Landen, ook al zo'n station met een rijk spoorverleden waar tegenwoordig bijna niets meer van resteert, is erg goed vertegenwoordigt. Het volgende deel laat de hoofstad Brussel zien. Internationale treinen, binnenlandse sneltreinen en regionale sneltreinen, getrokken door stoom- en de eerste (diesel)elektrische tractie. Een indrukwekkend voorbeeld is een foto van drie treinen met locs type 29 naast elkaar vertrekgereed in Brussel Leopoldswijk, nu een vervallen station waar vrijwel geen trein meer stopt. Vervolgens gaat de reis naar Wallonië, in die tijd nog net één van de rijkste regio's ter wereld dankzij de nijverheid. Ook hier weer talloze foto's van stations in hun glorietijd waar het nauwelijks nog mogelijk is wat van nu te herkennen. We zien onder meer de opvallende dieselmotorwagens type 601 van begin jaren dertig, waarvan er amper foto's gepubliceerd zijn. Maar ook platen van motorwagens in plaatsen als Thuilles, Ramillies en Florennes, allemaal ooit grote spoorwegknooppunten waar tegenwoordig geen meter spoor meer te vinden is, spreken tot de verbeelding. In Liège Guillemins zien we een type 64 met een internationale trein met NS stalen D achter de loc. Het voorlaatste deel gaat over de Ardennen en de Gaume. Het zware ertsverkeer is goed vertegenwoordigd, met grote stoomlocomotieven en de nieuwe diesels type 201 (later reeks 59), maar waar ook weer aandacht is voor het regionale reizigersverkeer met de vele fraaie motorwagens die de NMBS toen nog had. Als afsluiter nog enkele plaatjes van Belgische treinen in Luxemburg en Frankrijk.

Al met al is dit boek een absolute aanrader voor de liefhebber van de spoorwegen in de jaren van modernisering na WOII en voor de liefhebber van Belgische spoorwegen als geheel. Zelfs voor iemand als ik, wiens interesse eigenlijk wat later begint, is dit boek een absolute aanwinst in zijn toch al omvangrijke boekenverzameling. Ik kijk dan ook al reikhalzend uit naar de aangekondigde vervolgboeken over de jaren zestig, zeventig en tachtig.

Tegelijk met dit boek start Nicolas Collection ook een reeks boeken die één specifieke reeks NMBS materieel beschrijft aan de hand van dezelfde soort sfeerrijke platen. Het plan is jaarlijks tien van dit soort (softcover) boeken uit te geven en de nu verschenen delen beschrijven respectievelijk de Pacific stoomlocomotieven, de dieselmotorstellen reeks 40 en de elektrische locomotieven reeks 29.

[Gert1]

Nou Sicco, als ik je enthousiaste verslag lees, dan lijkt het er warempel op dat dhr. Nicolas stiekem een tijdmachine heeft uitgevonden en met een moderne digitale camera België in de jaren '50 als eerste reisdoel had. 

mvg,
Gert

[Sicco Dierdorp]

Een hele goede digitale camera dan 

[5166]

Hmm, ken de man niet, maar als ik je mag geloven, dan moet ik snel eens kennis maken met zijn boeken!

Groeten, Edwin

[AB 7216]

Zaterdag bij de MSM stand op Eurospoor de drie nieuwe boeken van de Nicolas collection  aangeschaft.



Helaas wat minder foto's uit de jaren 50, het merendeel is jaren 70 en 80.
Maar het blijven prachtige foto's, waarbij ook de omgeving mooi in beeld wordt gebracht.


Groeten Arjen

[JAB van Ree]

Die van de reeks 101 lijkt mij interessant. Alleen maar foto's of ook achtergrond info , omlopen ed?

[AB 7216]

Het zijn alleen maar fotoboeken.
Wel met een omschrijving van de foto, maar geen inzetgegevens enz.

Groeten Arjen