smalspoor in Groningen ?

[eemstede]

Beste forumleden,
van de week kwam ik deze stellage tegen in een sloot tussen het Groningse Onderdendam en Bedum. Er ligt nog smalspoor op. Verder was er in het (wei-)landschap niets te zien.
Is dit een aanvoerspoor van landbouwprodukten geweest of van veen ?
Wie weet hier meer van ?


Gr Frank.

[Jes]

Dag Frank, even googelen leidt naar deze site.

Het was een overlaadplaats van klei op schepen, die het naar de steenfabrieken voerden.


Interessant bouwwerk trouwens!

[eemstede]

ha Jes,
bedankt voor je snelle reactie.
Weet je toevallig ook nog hoe lang dat gefunctioneerd heeft ? Of waar ik verder kan zoeken ?

Gr Frank.

[MR]

In de beeldbank Groningen staat een recente foto met extra informatie: Het zou van de van de steenfabriek Ringoven in Winsum zijn geweest: Klik.

Interessant is de anonieme reactie daaronder die dat ontkent. Ringoven heeft nooit bestaan. Dat is een onderdeel van een steenfabriek. Het gaat hier om Allershof, waarvan de fabriekspijp nog staat op de plek waar de Oude Ae in het Winsumerdiep uitkomt. Zie ook deze luchtfoto, waarbij links Ringoven zou zijn, maar dat wordt in het anonieme commentaar in twijfel getrokken, rechts is zonder meer Allershof.

Op Flickr wordt de verlading in de Oude Ae door Rick Mulder aan Allershof toegeschreven: Klik.

Op www.industriespoor.nl duikt de naam de naam Allershof ook weer op: klik. Die advertentie op site meldt een Henschel locomotief en 20 kipkarren  voor 70 cm smalspoor dat volgens de tekst op industriespoor.nl niet op het fabrieksterrein lag. Zou dat voor het spoor naar en op die steiger in de Oude Ae zijn geweest?
 

[eemstede]

Goede morgen MR,
bedankt voor je uitgebreide reactie met boeiende links.; uit de advertentie zou je kunnen afleiden, dat er tot 1967 anderhalve km spoor gelegen heeft, al is niet helemaal duidelijk of het op die plek is geweest.
De schoorsteen heb ik in de verte ook zien staan.
Due steiger blijft fascinerend.


Gr Frank.

[Gert Arkema]

Ik snap niet dat er door MR ingegaan wordt op één van de steenfabrieken aan het Winsumerdiep, want het gaat immers om de lossteiger aan de Oude Ae westzuidwestelijk van Onderwierum. Daartussen zit al gauw ( maps) 2 kilometer afstand.
De gewonnen klei werd via deze lossteiger in een schip gekiept en dit schip kon in principe naar elke baksteenfabriek varen. Het is onwaarschijnlijk dat deze lossteiger toebehoorde aan de fabriek aan de zuidzijde van het Winsumerdiep, want het aanleggen van een spoorlijn van deze fabriek naar de kleiwinning aan deze kant van de Oude Ae is een stuk gemakkelijker en goedkoper dan de omslachtige ( dus dure) overslag op een schip.

[Speedy]

Hallo allemaal,

Een ringoven is een ontwikkeling in de wereld van het stenen en pannen bakken. Je had bijvoorbeeld ook tunnelovens. Als je meer wil weten over wat dat nu precies inhoud moet je maar eens op de volgende site kijken: www.tichelwoark.nl
Alle zaken die je waarschijnlijk zoekt op de locatie in Groningen kom je hier tegen in woord en beeld. Erg mooie en interessante site.

Groeten,

Robert Jan

[MR]

Ik snap niet dat er door MR ingegaan wordt op één van de steenfabrieken aan het Winsumerdiep, want het gaat immers om de lossteiger aan de Oude Ae westzuidwestelijk van Onderwierum. Daartussen zit al gauw ( maps) 2 kilometer afstand.
De gewonnen klei werd via deze lossteiger in een schip gekiept en dit schip kon in principe naar elke baksteenfabriek varen. Het is onwaarschijnlijk dat deze lossteiger toebehoorde aan de fabriek aan de zuidzijde van het Winsumerdiep, want het aanleggen van een spoorlijn van deze fabriek naar de kleiwinning aan deze kant van de Oude Ae is een stuk gemakkelijker en goedkoper dan de omslachtige ( dus dure) overslag op een schip.

Hé Gert,
Het is geen geschiedkundige verhandeling, maar het resultaat van wat gegoogle. Dat valt niet tegen en toch smaakt het naar meer. Allershof (of beter gezegd, wat er van over is) is hier op Google maps te vinden, als we daar de foto's gaar bekijken  dan zien we de schoorsteen. Ook in Streetview mooi te zien.  Hier een google map met een foto van de verlading naar in de Oude Ae.

Er stonden daar langs het Winsumerdiep meer steenfabrieken. Zou het een andere kunnen zijn geweest? Misschien. Ringoven, zoals de toelichting op Beeldbank Groningen lijkt fout te zijn. Andere teksten op internet wijzen op Allershof, maar laten na om dat te staven met bronnen of oude foto's waarop die steiger in bedrijf is. Dat zal inderdaad gegaan zijn op de manier zoals jij dat beschrijft. Misschien zijn die foto's er wel. (zoals deze van Steenfabriek Boerdam bij Middelstum. Op de site van de Groninger Archieven vond ik gisteravond laat nog dat van het bedrijf waar Allershof deel van uitmaakte inderdaad fotodocumentatie van de productie beschikbaar is. Maar dat staat dus niet on line.     

[MR]

Volgens een andere site is die bewuste steenfabriek niet Allertshof maar Steenfabriek de Griffioen Klik

De geschiedenis van de Groningse steenindustrie is maar slecht gedocumenteerd op internet. Ik zou graag zien dat die net zo goed was als van de Nederlandse zuivelindustrie.

[MR]

Aha, In dit artikel een foto van smalspoor in de buurt van Baksteenfabriek Griffioen: Klik

[Gert Arkema]

Dat valt niet tegen en toch smaakt het naar meer.

Daar heb je dan wel weer gelijk in. Het gaat mij erom dat de lossteiger waarschijnlijk het uiteinde was van een simpel gebeuren; een kleiveld, een aantal kiplorries, een dieselloc en een heleboel ( wekelijks) verplaatst spoor. Zodra het kleiveld 'leeg' was (*) werd alles opgeladen om ergens anders dienst te doen. Daarom is het des te merkwaardiger dat er een lossteiger gebouwd is, immers een kleiveld ontginnen gebeurde met zo weinig mogelijk materieel (alles kost immers geld) en nog veel minder kunstwerken ( de lossteiger). Het moet wel een erg uitgebreid veld geweest zijn om de eenmalige investering van een lossteiger te rechtvaardigen.

... deze van Steenfabriek Boerdam bij Middelstum.

Mooi! Waarschijnlijk overslag van rail op wegtransport. Zo zie je dus hoe simpel je zo'n ding kunt maken. Paar houten palen en een paar schoren en men laat er rustig een dieselloc op rijden. De metselwerk 'pijlers' kosten natuurlijk niks, het was immers een baksteenfabriek.

En dat in tegenstelling tot de getoonde betonnen lossteiger, die kost flink geld. Als ik de foto´s zie is het een ter plaatse gestort betonnen dek op prefab palen ( heipalen? Na de oorlog veelvuldig toegepast) .

(*) EDIT: de hoeveelheid klei die van een veld gehaald werd was uiteraard relatief gering; het door MR aangehaalde artikel spreekt van 2 a 3 'steken'( ca 30 cm, dus max 90 cm, nog geen kuub per vierkante meter) en dat is relatief weinig. Maar dat kon niet anders; wilde men in Groningen stenen van eigen klei bakken, dan kon er maar een dun laagje Groningen afgeschraapt worden om niet onder water te verdwijnen  .

[Sven]

Daar je dit in het draadje "Wat zijn we aan het (ver)bouwen?" hebt geplaatst, kan ik dan aannemen dat je dit gaat bouwen?...

[skiptram]

Wordt het daarom niet eens tijd dat er een apart tram/smalspoor hoofdstuk komt binnen dit forum met wat sub onderwerpen???
In de hoop dat dit door de moderatoren wordt overwogen,
Paul

[Deka]

Dat is er al langer. Zoekt en gij zult vinden, leest en gij wordt wijzer.
Dick

[MR]

Op mijn fietstochten door het Groningerland kwam ik dit tegen:

Feldbahn rails as a fence wire pole by m66roepers, on Flickr

Aan het einde van Bolhuislaan, bij de kruising met het fietspad Meelenbrij langs de Oosterwijtwerdermaar. De paaltjes staan langs een oprit van een huis. Later sprak ik de eigenaar en die vertelde mij dat de spoorstaafjes eens deelden uitmaakten van het veldspoor van de Steenfabriek Ekema (of Tjamsweer zoals Jan Hylkema het in boekje Versteende tichelwerken. Tichelwerken in beeld gebracht, uitgegeven door steenfabriek Hylkema in 2001 ISBN 9072672461, nr. 2 in het boekje). De steenfabriek stond op de kruising van Damsterdiep en Oosterwijtwerdermaar.

Er staan meer van dit soort paaltjes in Groningen. Veelal heeft er inderdaad smalspoor in de directe omgeving gelegen.

Groet,

Marco