BeneluxSpoor.net forum

Vraag en antwoord => Elektronica en analoog => Topic gestart door: Peter Spruit op 26 December 2025, 18:05:19

Titel: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter Spruit op 26 December 2025, 18:05:19
Ik ben bezig met mijn schakeltableau's  te maken.
Speciaal voor mijn schaduwstations die,  eens afgewerkt met landschap niet meer zichtbaar zijn, zoek ik een eenvoudig te realiseren oplossing om op mijn schakeltableau dmv rode leds te kunnen zien welk spoor bezet is.
Dacht hierbij aan een lichtsluis . Zodra de trein stop op de voorziene stopsectie onderbreekt hij ook de lichtstraal. 
Indien dit gebeurt is het de bedoeling dat op een of andere manier manier een aantal leds rood oplichten om aan te geven dat het spoor bezet is.
Zodra de lichtsluis weer vrij komt dienen de leds dus uit te gaan.
Is zoiets op een eenvoudig manier te doen en de hamvraag hoe?
heb zelf helaas geen kennis van ontwikkelen of uittekenen van dit soort schema's of wat ik daarvoor nodig heb of hoe te bedraden.
In totaal heb ik 4 schaduwstations van respectievelijk 3 - 4 en 2 x 5 sporen
Wie kan me hierbij verder helpen aub?   

(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/schakeltableau-Fleischmann-694ebfca7cdc4.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/schakeltableau-Fleischmann-694ebfca7cdc4.jpg)

Mvg
Peter
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 26 December 2025, 20:05:31
Ik ben momenteel bezig met zoiets te maken. Ik rijd handmatig en gebruik de led-signalen om te zien welke sporen vrij zijn en waar ik moet stoppen. Ik zal in mijn draadje (zie mijn ondertekening) een bericht maken, hoe ik daarmee vorder.
Hoe bestuur jij je treinen? En hoe heb je de stopsectie bedacht: worden de treinen ook gestopt als ze door de lichtsluis gaan?
Bedenk overigens wel, dat je ook graag wilt weten of het einde van de trein ook helemaal in het opstelspoor staat. Je zult dus ook aan het begin van elk opstelspoor een lichtsluisje willen.
Zo zijn er ongetwijfeld nog wat meer vragen. Kun je wat preciezer beschrijven hoe je de functionaliteit wilt?
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter Spruit op 26 December 2025, 23:05:34
Hallo Peter,

De treinen rijden bij mij digitaal via een Intellibox maar verder niet gestuurd door een computer.
Maw ik zet zelf de seinen op rood met stopsecties
Voor de schaduwstations dus hetzelfde principe.  Ik zie welk spoor vrij is,  zet de wissels om op mijn tableau en activeer de desbetreffende stopsectie.  Aan de hand van het oplichten van de rode leds zou ik dan moeten kunnen zien dat de trein daar stil staat . Vrijgeven doe ik dan ook weer manueel door het sein op groen te zetten. Een lichtsluis aan het begin van het opstelspoor heb ik niet echt nodig.  Deze zijn allemaal langer dan de langste treinsamenstelling die er komt te rijden.
De lichtsluis moet bij mij de trein dus ook niet laten stoppen.  Enkel de LED bezetting activeren.  Wel zou ik 2 lichtsluisjes op een 10 tal cm naast elkaar zetten zodat zeker een van de 2 detecteerd en je dus eigenlijk een breed detectieveld van zo'n 10 cm hebt. Bij uitrijden van de trein voorkom ik dan misschien ook dat de Leds anders gaan flikkeren tussen bvb goederenwagens wanneer ze tussen de koppeling iedere wel doorschijnen.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Bert V op 26 December 2025, 23:25:13
Peter, als je een lichtsluis diagonaal over je spoor zet, creëer je vanzelf een breed detectieveld en heb je van ruimte tussen wagons geen last.
Je zou ook met infrarood reflectie kunnen werken; dat kun je tussen de bielzen wegwerken en werkt ook prima.

Groeten,
Bert
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 26 December 2025, 23:27:47
@Peter: dat lijkt erg op hoe ik het doe, maar ik werk zonder stopsectie en stop handmatig m.b.v. led-indicaties. Ik zal in mijn update uitleggen, hoe ik dat doe; dat is nogal een verhaal.
Ik gebruik de z21 voor de besturing, maar dat maakt niet uit. Wel vraag ik me af, hoe jij dan met je treinen in het schaduwstation omgaat. Heb je er zicht op? Ik gebruik wat spiegeltjes om onder de baan te kunnen spieken.
Stel je stuurt een trein naar een opstelspoor en activeert de stopsectie. Gaat dat via de Intellibox of handmatig? In beide gevallen stopt de trein niet door een dcc-commando, maar doordat hij geen stroom meer krijgt. De trein stopt dus op het moment dat de laatste  as de stopsectie binnenrijdt. Dat kan lastig zijn bij treinstellen waar de motorwagen achterop rijdt. Ik denk, dat het verstandig is, dat je een schetsje maakt en alle scenario’s met jouw huidige en wellicht toekomstige materieel uittekent.
En hoe selecteer je een trein die je uit het schaduwstation laat vertrekken? Daar gebruik ik de spiegeltjes voor, of ik laat me verrassen.

Ik heb hier (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=97664.msg3222580022#msg3222580022) mijn systeem beschreven.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 27 December 2025, 11:37:15
Als je tenminste geen Intellibox I hebt (vanwege instabiele spanning op het spoor), zou het ABC systeem van Lenz misschien iets voor je zijn ?
Hoef je binnen jouw concept (bijna) niks zelf uit te vogelen, ook niet over lichtsluizen en led's schakelen.
Misschien jezelf hier eens in verdiepen ?   Baat het niet, schaadt het niet en weet je een hoop meer.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 27 December 2025, 11:47:41
Het. ABC-systeem regelt het stoppen. Het geeft toch geen indicaties over bezet spoor? Of heb ik iets gemist?
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Klaas Zondervan op 27 December 2025, 11:56:23
Een vraag die altijd bij mij opkomt als het over lichtsluizen gaat: waarom lichtsluizen?
Waarom geen stroomdetectie?
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 27 December 2025, 12:22:22
Klaas, ik kan alleen voor mezelf spreken. Ik vind lichtsluisjes eenvoudiger te begrijpen en de signalen ervan gemakkelijker te verwerken. Bij stroomdetectie denk ik aan het bezet melden naar een centrale en niet aan het aansturen van ledjes voor een schakelpaneel bij handmatige besturing (met de MM in mijn geval). En je moet ook voorzieningen in je materieel maken m.b.t. stroomverbruik. Maar daar weet jij ongetwijfeld veel op aan te vullen.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Eric B op 27 December 2025, 12:26:12
Als je, zoals Peter met een Arduino werkt (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=97664.msg3222580022#msg3222580022) lijkt me dat wel duidelijk, volledige scheiding van de stroomkringen, geen zagen/slijpen in de rails, makkelijk iets te verplaatsen (finetunen) en er zijn vast wel meer voordelen te bedenken.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 27 December 2025, 13:21:13
Het. ABC-systeem regelt het stoppen. Het geeft toch geen indicaties over bezet spoor? Of heb ik iets gemist?
Wat je gemist hebt (of je hebt alleen naar de zogeheten diode-methode gekeken) is, dat er naast bezetmelding ook een uitlezing van het bezet staan mogelijk is, dus ook een led (of meerdere) aangesloten kunnen worden, zodat dit kan voldoen aan je wensen voor wat betreft het zichtbaar maken van de bezetmelding.
Daarnaast geeft het ook de mogelijkheid van een beveiligde indeling in blokken met al ingebouwd de signalisering daarvan (Lenz module BM3)  of een aansturing van de beveiliging juist door het zelf te bepalen seinbeeld (rood-geel-groen keuze geeft stoppen - halve snelheid - resp. doorrijden,  Lenz module BM2).  Dit zou bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden om een trein weer te laten vertrekken.

Als je, zoals aangegeven, daarbij denkt aan het doorgeven van de bezetmelding aan de centrale, dan is dat wel mogelijk (XpressNet) maar zeker niet noodzakelijk.  Het kan prima als een stand-alone systeem functioneren, waardoor in de normale uitvoering geen terugmelding nodig is. Wil je extra dingen er bij, dan kan het soms wel gewenst zijn, maar dan komt er soms wel meer bij kijken.  Voorbeeld:  gebruik van RailCom.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 27 December 2025, 14:06:36
Hoewel ik daar zelf geen voorstander van ben toch een andere manier, wel volgens de diode-methode.

Op een baanvak heb je zowel een bezetmelder als, aan het eind, een stopstuk met diodes.  Dan neem je de nadelen en onmogelijkheden voor lief.
De bezetmelder dient zodanig te zijn, dat daar een led op aangesloten kan worden, die de bezetmelding doorgeeft.  Of beter gezegd:  weergeeft, want je hoeft verder niets terug te melden aan de centrale.
Wil je de trein weer laten vertrekken, overbrug je de diodes van het stopstuk middels een schakelaar. 

Wil je helemaal niet dat er automatisch gestopt wordt, dan alleen de bezetmelder gebruiken met led weergave van de toestand.
Dan kun je aan het eind van het baanvak nog een tweede bezetmelder plaatsen, dus dan weet dat de trein daar aangekomen is, en kun je handmatig stoppen of doorrijden.  Dat lijkt dan nog het meeste op het gebruik van lichtsluizen.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 27 December 2025, 17:53:04
Ik heb idd alleen de diode-methode uitgeprobeerd (en voor mijn toepassing verworpen). Volgens mij wil TS Peter de lichtsluisjes gebruiken voor bezetmelden d.m.v. ledjes op het schakelpaneel t.b.v. handmatige bediening. Iets soortgelijks doe ik ook. Ik weet niet welke bezetmelder jij op het laatst voor ogen hebt, maar voor mij is mijn manier een voldoende, begrijpelijke en goedkope oplossing.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bask185 op 27 December 2025, 18:05:47
Hoi Peter,

Ik heb van die kleine printjes om sharps lichtsluizen op te solderen. Die zijn ansich makkelijk te installeren.  Ze hebben 3 polige aansluiting voor VCC, signaal en GND. Daar heb je ook 3 polige dupont kabels voor.

(https://train-science.com/wp-content/uploads/2024/07/ir_sluice.png?w=1024)

Die sensors hebben een spanning tussen de 5V en 12V nodig. Ze kunnen direct een ledje schakelen, dat is allemaal geen probleem. De sensors schakelen open collector naar GND toe en dat doen ze continu totdat er een trein in die sluis staat, dan zijn ze 'floating'.

Je kan ze zo aansluiten op een led. De sensor sluit de led kort, als er trein komt doet die dat niet en dan gaat de led aan. Dit is bare minimum, maar het kan mooier met een transitor er tussen.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-69500bd79d97a.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-69500bd79d97a.png)

Wat makkelijk is, is afhankelijk van je aantal sporen en de afstand van spoor tot paneel. Hebben we het over veel spoor + redelijke afstand. Dan kan je overwegen een setje arduino's te gebruiken.

Met name een arduino nano en een base shield zijn erg makkelijk om aan te sluiten op die lichtsluizen. Dat is bijna 100% plug en play. Programmeren doen we voor je.

De lichtsluis arduino kan dan informatie versturen naar een 2e arduino die de ledjes in je schakelpaneel bedient. Dan hoef je tussen de arduino's maar iets van 4 aders te trekken.
(https://fluxworkshop.com/cdn/shop/products/b07b6174-f2c1-4d69-aa1f-b3b50fbdb4c3_2048x.jpg?v=1611599228)

En anders dan moet je tussen sporen en paneel iets meer aders trekken. 1x VCC, 1x GND en 1 ader per sensor.

De rest van dit bericht, beantwoordt niet je vraag maar het is een aanvulling op wat de andere Peter zei.  :P. Misschien dat je het leuk vind?
Citaat
In beide gevallen stopt de trein niet door een dcc-commando, maar doordat hij geen stroom meer krijgt. De trein stopt dus op het moment dat de laatste  as de stopsectie binnenrijdt.
Omtrent het automatisch ook uitzetten van een trein. Daar heb ik een interessante oplossing voor gemaakt. Die moet ik nog testen. Het is van origine een draadloze keerlus module. Hij bestaat uit een soldeerbiels waarop die sluis gesoldeerd wordt, en een printje met een een relais.

Als je de juiste soldeerpads soldeert, schakelt hij een spoor AAN als er een trein door de sluis rijdt. Is de trein uit de sluis, dan valt het spoor af. Dat lost dit probleem op wat peter benoemt.
Citaat
Dat kan lastig zijn bij treinstellen waar de motorwagen achterop rijdt

Als je trein weer spanning nodig heeft, kan je de sensor bypassen met een extra schakelaar of met een DCC decoder. Ik heb voor mijn eigen DCC decoder daar een preset voor dat hij een puls geeft als je hem schakelt. Die kan je instellen op 15s of 30s ofzo, dan heeft de trein genoeg tijd om weg te rijden. Er zitten zelfs ABC diodes op die je ook met een soldeer pad kan activeren.
(https://i.imgur.com/hak1TNd.jpeg)

Mvg,

Bas
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 27 December 2025, 19:55:34
Ik weet niet welke bezetmelder jij op het laatst voor ogen hebt
Ik gebruik zelf uitsluitend de Lenz bezetmelder, behalve wanneer ik andere eigenschappen zoals Railcom wil gebruiken. Dan kom ik uit op de BiDiB modules van Fichtelbahn of de Hermes van Tams.

Maar ik neem aan, dat andere merken net zo goed gebruikt zouden kunnen worden, als je er maar een led mee aan/uit kunt schakelen op de bezetmelding.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 27 December 2025, 20:04:14
Maarten, is de Lenz bezetmelder niet een relatief dure oplossing voor het alleen laten oplichten van een ledje?
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Tjalling op 27 December 2025, 20:15:54
Bas heeft in het eerste deel van zijn post het antwoord op de vraag van de topic starter gegeven. Het enige dat nog ontbreekt is hulp bij het maken van zo'n schakeling. Of waar je die kunt kopen.

Een alternatief zou kunnen zijn om de Okkie van Nico Teerling te gebruiken. Dan heb je stroom detectie, die een oen hoog of laag zet. Blijft hetzelfde probleem als bij de opmerkingen van Bas: hoe maak je de schakeling?

Groet,
Tjalling
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 27 December 2025, 20:42:26
Maarten, is de Lenz bezetmelder niet een relatief dure oplossing voor het alleen laten oplichten van een ledje?
Zeker, omdat je er maar een heel beperkt gebruik van maakt.  Voor mij geldt dat niet, ik gebruik bezetmeldingen ook echt als bezetmeldingen, maar dan wel stand-alone, dus buiten de centrale en/of programma om.
Omdat ik geen andere pure bezetmelders van andere merken ken weet ik daar de prijzen niet van, maar je zou eens wat kunnen rondneuzen.  Dan kom je vast wel iets goedkopers tegen, als je tenminste die weg wil inslaan.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 27 December 2025, 20:46:35
Bas noemde ook de optie van arduino's om de leds aan te sturen. TS heeft 17 opstelsporen. Dus als ik goed geteld heb, kun je met één arduino volstaan als je, zoals ik doe, WS2812-ledjes gebruikt. In de situatie van TS maak je een serie van 17 en heb je maar 1 pin-out nodig. NB: elk ledje in de serie is apart adresseerbaar. Het zijn ook niet louter ledjes, maar hele kleine printjes.

Voorbeeldje van een stukje serie, voor- en achterkant van de componenten:
(https://210322.peterklaus.nl/BNLS-uploads/Bouw/schaduwstation/Voorbeeld%20WS2812%20in%20serie%20%5B6217%5D.png) (https://210322.peterklaus.nl/BNLS-uploads/Bouw/schaduwstation/Voorbeeld%20WS2812%20in%20serie%20%5B6217%5D.png)
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 27 December 2025, 20:51:22
Zeker, omdat je er maar een heel beperkt gebruik van maakt.  Voor mij geldt dat niet, ik gebruik bezetmeldingen ook echt als bezetmeldingen, maar dan wel stand-alone, dus buiten de centrale en/of programma om.
Omdat ik geen andere pure bezetmelders van andere merken ken weet ik daar de prijzen niet van, maar je zou eens wat kunnen rondneuzen.  Dan kom je vast wel iets goedkopers tegen, als je tenminste die weg wil inslaan.

Met mijn oplossing ben ik voor al mijn opstelsporen klaar voor een prijs die minder is dan één bezetmelder van Lenz.  :angel:
En inderdaad: met heel beperkte functionaliteit, maar dat was ook de vraag.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bask185 op 27 December 2025, 21:07:21
Er wordt gevraagd hoe je een LED aan een lichtsluis knoopt, en wat wordt er geantwoord? stroomdetectie, bezetmelders, BiDib, Lenz, ABC, XpressNet, blokken, RailCom, programma, cuckoo  ??? Anderen worden ook in die onzin van je mee gebait. En een draadje wat uit niet meer dan 5~10 posts had kunnen bestaan, gaat zo op weg naar 5 pagina's met allemaal nonsens. Dit is gewoon van de wal de sloot in helpen.

Citaat
hoe maak je de schakeling?
Het schema zoals ik heb aangeleverd is volledig. Dat linker gedeelte zit eigenlijk in die licht sluis print. Ik heb er nog 2 liggen, die mag Peter hebben van (die sensors niet, want die zijn €2,50~€3,00 per stuk ofzo..  ::) ) maar ik heb gerber online staan waarmee je ze ook zelf bij de printen boer kan bestellen (https://github.com/Open-Source-Model-Railway-Electronics/docs/blob/master/Ordering_bare_PCB/Ordering_bare_PCB-EN.md). Dus ja verder is het een kwestie van een led en weerstand en een voeding aan knopen. Dat is alles.
(https://i.imgur.com/O6G9CCi.jpegi)

Die neopixels zijn bedradingstechnisch makkelijk, maar idd er komt een arduino bij kijken. Die heeft genoeg pinnen voor de 17 melders en die neopixel leds. Ik zou die arduino onder de baan bij de sensoren in de buurt plaatsen. En dan heb je slechts een 3 aderig kabeltje nodig die naar je paneel gaat die alle leds laat oplichten.
En.. bijkomend voordeel: het zijn RGB leds, dus blauw licht voor vrij spoor, rood voor bezet spoor... het kan allemaal.

Mvg,

Bas
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Klaas Zondervan op 27 December 2025, 21:16:46
Er wordt gevraagd hoe je een LED aan een lichtsluis knoopt, en wat wordt er geantwoord? stroomdetectie, bezetmelders, BiDib, Lenz, ABC, XpressNet, blokken, RailCom, programma, cuckoo  ??? Anderen worden ook in die onzin van je mee gebait.
Dank je.
Ik noemde de oplossing met stroomdetectie omdat die in mijn visie eenvoudiger is dan een lichtsluis. Enige probleem daarbij is dat commerciële stroomdetectors met een aan/uit uitgang nauwelijks nog bestaan. Het wordt dus zelfbouw.
Misschien redeneer ik dan wel te veel uit mijn eigen positie, want een stroomdetector soldeer ik bij wijze van spreken met mijn ogen dicht in elkaar.
Maar goed, de TS hoeft niet op mijn voorstel in te gaan.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: henk op 27 December 2025, 21:24:59
En uit het antwoord van Peter blijkt dat hij bij stroomdetectie gelijk denkt aan terugmelden aan centrales. Er zijn melders op basis van stroomdetectie, maar die detectie is feitelijk maar een handvol componenten. Een detectieschakeling die een ledje aanstuurt is supersimpel.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bask185 op 27 December 2025, 21:27:42
Stroomdetectie was ook nog enigszins het enige zinnige in dat rijtje aan moeilijke woorden :P. Maar hoe BiDib en Railcom dat ledje laten oplichten.. ;D

Citaat
die in mijn visie eenvoudiger is dan een lichtsluis
Mijn Point of View:
- Het is meer elektronica,
- er komen zaagsnedes bij kijken
- de positie is iets minder absoluut dan een sluis (vanwege 'waar zit de stroomafname op je trein' )
- en je moet nog ook nog een diode brug op de aansluitende sporen aansluiten. -> nog meer zaagsnedes.

Citaat
Het wordt dus zelfbouw.
Die okkies bestaan tegenwoordig ook in SMD uitvoering, dus dat valt nog wel mee. Je moet alleen wel zelf de screw terminals en connectoren er op solderen als ik me goed herinner.

En uiteraard heb ik ook nog een losse enkele stroomdetectie printjes liggen  ::) suprise  ;D

Ik zou overigens zelf voor LDRs gaan om de prijs te drukken, zelfde idee als een IR lichtsluis. Maar je hebt iets van verlichting nodig in je schaduw station.

Mvg,

Bas
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Klaas Zondervan op 27 December 2025, 21:45:56
Mijn Point of View:
- Het is meer elektronica,
- er komen zaagsnedes bij kijken
- de positie is iets minder absoluut dan een sluis (vanwege 'waar zit de stroomafname op je trein' )
- en je moet nog ook nog een diode brug op de aansluitende sporen aansluiten. -> nog meer zaagsnedes.
Of het meer elektronica is vraag ik me af. Ik ga mee met Henk dat er niet zo veel nodig is om een led te laten oplichten.
Zaagsnedes is inderdaad een minpunt, maar niet onoverkomelijk.
In plaats van een diodeschakeling kun je op de aansluitende secties ook stroomdetectors zetten. Krijg je vast een vooraankondiging.
Hoe absoluut de positie moet zijn hangt van de situatie af. Bij veel treinen is dat al de eerste as. Alleen bij stoomlocs kun je twee voorloopassen hebben die geen stroom afnemen.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Eric B op 27 December 2025, 21:57:19
Citaat
Ik zou overigens zelf voor LDRs gaan om de prijs te drukken
Weet je het zeker Bas? Goedkoop is veelal duurkoop.
Zeker op slecht bereikbare plaatsen zou ik lekker voor led/fotodiode koppels gaan, die hebben bij dit soort toepassingen vrijwel het 'eeuwige leven' waar je met LDR's moet hopen dat ze het überhaupt 10 jaar volhouden ...
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Frank 123 op 27 December 2025, 22:09:35
Positie van eerste gedetecteerde as van je loc ( ten opzichte van voorkant of achterkant van de loc) kun je bij de goede besturings programma’s (zoals iTtrain) per loc aangeven. Dan weet iTrain exact waar de voorkant ( of achterkant) van de loc is op moment van activatie.

Dus daarin biedt een lichtsluis geen voordeel.

Zaagsnede in je rails zie ik ook geen probleem in. Lichtsluis op zichtbare deel van de baan onzichtbaar wegwerken lijkt me een grotere uitdaging.

Maar zo zie ik het  ;D
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: henk op 27 December 2025, 22:17:56
Het gaat om aanwezigheidsmelding in een schaduwstation op een handbestuurde digitale baan. Komt geen Itrain aan te pas.
In een schaduwstation zal de exacte positie van de kop van een trein wel niet op een mm of zelfs cm meer of minder kijken. Als je dat van te voren plant kan je ook gewoon twee geïsoleerde raillassen in één spoorstaaf plaatsen. Aan mijn huidige baan is geen zaagsnede te pas gekomen. Als dat in een schaduwstation al een probleem zou zijn.

Maar Bas heeft gelijk. Topicstarter heeft het over een lichtsluis. Het plaatsen daarvan is juist in een schaduwstation ook geen punt. Maar persoonlijk vind ik een lichtsluis nou weer nogal ingewikkeld om een ledje te laten branden.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Eric B op 27 December 2025, 22:27:00
En om eenvoudig ...
Inmiddels wordt er 'met een kanon op een mug geschoten'.  :)
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bert55 op 27 December 2025, 22:30:52
Mee eens. Er zijn veel leuke oplossingen te bedenken, simpel, een IR sluis voor weinig € van bijvoorbeeld tante Ali met een led er op aangesloten. Klaar.

Indien TS dit uitgewerkt wil hebben lees ik dat wel.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Bert V op 27 December 2025, 23:09:41
Mee eens. Er zijn veel leuke oplossingen te bedenken, simpel, een IR sluis voor weinig € van bijvoorbeeld tante Ali met een led er op aangesloten. Klaar.

En precies dat had ik in reactie #3 al geopperd...... ;D ;D

Groeten,
(andere) Bert
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Reinout van Rees op 28 December 2025, 14:39:36
Huishoudelijke mededeling: ik heb even wat wild knipperende ledjes/reacties losgesoldeerd, "vreeeheede op aaaaarde" neuriënd.

Reinout-als-moderator
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bert55 op 28 December 2025, 15:18:27
 (y)
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter Spruit op 28 December 2025, 19:13:08
Wow... wat een reacties .... en inderdaad op veel punten heel goed bedoeld en meer dan waarschijnlijk ook effectief werkend maar niet wat ik zoek of vroeg.
Om even kort te schetsen, ik heb totaal geen kennis van electronica of alles wat daarmee gepaard gaat, noch met programmeren en dergelijke. Termen als okkies - OEN hoog en laag , arduino processors etc zijn voor velen vermoedelijk gesneden koek maar voor mij gewoon chinees.   

Wat ik zoek is inderdaad wat Peter J K  en Bert55 ook al samenvatten, gewoon een eenvoudige ofwel lichtsluis of zoals Bert als alternatief aanhaalde een IR sluis  met een led aangesloten.

Ik wil dus gewoon handmatig rijden, waarbij ik mijn stopsecties handmatig activeer en dan gewoon wil zien wanneer er een trein op gestopt staat, dat deze sectie ook effectief  bvb rood oplicht als zijnde bezet en eventueel -zoals ik ook al ergens las - evt blauw oplicht indien vrij maar zefls dat laatste is geen must. 
 
Gewoon heel simpel ouderwets.

Peter J K haalde terecht aan hoe ik dit zou gaan doen met treinstellen die geduwd worden en waar de lok vanachter zit? 
Hier zou ik ook gewoon opteren om de stopsectie  in bvb 1 spoor vanachter te plaatsen en deze sporen in het schaduwstation zuiver voor te behouden voor geduwde combinaties
Alternatief is eventueel gewoon 2 stopsecties te voorzien afzonderlijk van elkaar.

Ik kan zelf aardig goed solderen en mits een duidelijke uitleg of schema op dummy niveau of eens bij iemand langs te kunnen komen die me een voorbeeld kan laten zien en laten maken, komen ik hopelijk alweer een heel stuk verder.   

Mvg
Peter
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bert55 op 28 December 2025, 19:26:30
Goede  keuze  :D

Ik gebruike deze sensoren:
Ik heb dit zojuist gevonden op AliExpress: €1,14 | 1-100pcs IR Infrarood Obstakel vermijden Sensor Module voor Arduino Diy Smart Car Robot Reflecterende Optische 3PIN
https://a.aliexpress.com/_EyonfEG

In aantallen kost het erg weinig. Standaard werken ze op reflectie. Gevoeligheid instelbaar.
Als alternatief kun je 1 van de 2 leds eruit solderen en die met uiteraard 2 draden eraan gesoldeerd tegenover weer ergens monteren zodat ze elkaar zien.

Je kunt ook 2 printjes tegenoverelkaar zetten en 1 als “zender” gebruiken en de andere als ontvanger.


Is dit wat je bedoeld?


In stap 2 dan aansluiten indicatieled.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 28 December 2025, 21:50:36
waarbij ik mijn stopsecties handmatig activeer en dan gewoon wil zien wanneer er een trein op gestopt staat,
 
Gewoon heel simpel ouderwets.

Peter J K haalde terecht aan hoe ik dit zou gaan doen met treinstellen die geduwd worden en waar de lok vanachter zit? 

Tot nu toe lees ik niet wat dat handmatig activeren betekent en daaruit trek ik de voorlopige conclusie dat je dat inderdaad heel ouderwets doet door de spanning te onderbreken.  Klopt dat ?

En als het antwoord ja is, houd je er dan rekening mee, soortgelijk als de opmerking van Peter J K, dat een wagon met verlichting of anderszins doorverbonden wielen voor/achter mogelijk de isolatie overbrugt en de lok dus niet stopt ?  Of heb je niet van die wagons ?
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter Spruit op 29 December 2025, 07:16:14
Dat klopt inderdaad. Zoals op mijn eerste post op de foto te zien is gebeurt de onderbreking simpel met een schakelaar. De stop setie is ongeveer 40 cm en zou dus ruim voldoende moeten zijn.
Doorverbonden loks of assen heb ik niet.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Eric B op 29 December 2025, 07:23:54
En als je die wel zou hebben ...
Wat is dan het bezwaar om het hele opstelspoor als stopsectie te benoemen en dus in z'n geheel af te schakelen.
Als je met lichtsluizen de positie detecteert heeft dat m.i. geen enkel bezwaar.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Bert V op 29 December 2025, 08:31:22
Eens met wat Eric zegt, het is geen probleem om het hele opstelspoor af te schakelen. Bijkomend voordeel: mocht je per ongeluk vergeten de wissel om te zetten en een nieuwe trein rijdt daardoor het bezette opstelspoor op valt deze direct stil (als de loc voorop gaat uiteraard) en knalt die niet achterop de stilstaande trein.

Groeten,
Bert
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: maartenvdb op 29 December 2025, 10:59:18
om het hele opstelspoor als stopsectie te benoemen en dus in z'n geheel af te schakelen.

nieuwe trein rijdt daardoor het bezette opstelspoor op valt deze direct stil (als de loc voorop gaat uiteraard)

In theorie mee eens, maar.....   hetzelfde probleem.
Dankzij de fysieke of elektronische vliegwielwerking zal een trein juist niet meteen stoppen, waardoor je net als bij een korter stopstuk het risico loopt, dat de trein niet meteen stopt (overbrugging isolatie), maar waarschijnlijk met horten en stoten verder zal rijden.  Of die uiteindelijk wel stopt hangt af van de verhouding tussen de maximale lengte van de trein, stroomdoorvoerende wagons en de totale lengte van het baanvak. En nog wat andere factoren zoals beginsnelheid en afremcurve (al dan niet door de decoder).

Dan komt er in het algemeen nog iets bij kijken. Vele loc's hebben tegenwoordig een aandrijving middels cardan, worm en wormwiel. Ik ben tot nu tot uitsluitend zelfremmende  eenheden tegengekomen, dus als de spanning wegvalt staat het ook meteen stil.  Daarom zit er meestal een vliegwiel in, om de ergste klap op te vangen, dus rijdt de loc iets door.   Als er dan ook nog een of andere vorm van condensatorwerking bij zit, dan is doorrijden juist ook bedoeld, dus ..... (zie boven).

Bij loc's zonder vliegwiel, of een te klein vliegwiel, krijgt de aandrijving door het wegvallen van de motorkracht en de zelfremmende werking een behoorlijke klap te verwerken.  Dat kan de oorzaak zijn van het loslaten van aandrijfdelen, zoals de worm op de as, of het breken van de cardanas.   Dat zal niet de eerste keer gebeuren, maar is uiteindelijk kat in het bakkie.    Dat maakt deze methode van stoppen niet zo geschikt voor deze aandrijvingen.
Heb je daarentegen de aloude rondmotoren van Fleischmann of Lima:  ga gerust je gang.  Daar zitten alleen rechte tandwielen in.  Nog nooit problemen mee gehad, temeer daar de rondmotor in zichzelf al een (kleine) vliegwielwerking heeft.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter Spruit op 29 December 2025, 15:22:35
Denk dat we weer afwijken van mijn eigenlijke vraag.
Ik wil gewoon gewoon een reeks ledjes laten oplichten als de lichtsluis onderbroken wordt.
Vraag bljjft hoe ? En met wat te verwezelijken en indien mogelijk eenvoudig visueel schema / tekening of wat hulp hoe dit te maken.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bask185 op 29 December 2025, 16:21:09
Citaat
Vraag bljjft hoe ? En met wat te verwezelijken en indien mogelijk eenvoudig visueel schema / tekening of wat hulp hoe dit te maken
Die vragen had ik al lang beantwoord, maar
Citaat
Denk dat we weer afwijken van mijn eigenlijke vraag
Ja dat klopt, daar zijn sommigen bijzonder goed in  :(.  En dan snap ik heel goed dat je sommige dingen mist...

https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=117226.msg3222580131#msg3222580131 (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=117226.msg3222580131#msg3222580131)

Dat linker deel van dat schema, dat is die lichtsluis print. Het rechte deel is hoe je leds en een voeding er aan koppelt.

Je kan natuurlijk ook meerdere leds aansluiten.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-695299d9853bc.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-695299d9853bc.png)

Het begint bij de spullen in huis te halen, je kan ff op alie een weerstanden kit en led kit kopen. En als je nog niet hebt: een 5V of 12V voeding.
Als je wilt kan ik je een lichtsluis bezorgen, kan je kijken of die bevalt.

In jouw geval zou ik zo'n kale gaten printplaat kopen, en daar van die male headers op solderen (Dan kan je de lichtsluis print met die 3P kabel er in pluggen), en de 5V-12V voeding kan je aansluiten met of een soldering of een screw terminal. En dan kan je de weerstanden ook op de print solderen en je leds kan je met draadje op de print solderen. Of evt kan dat ook via een screw terminal.

(https://encrypted-tbn0.gstatic.com/shopping?q=tbn:ANd9GcSFX0oRLzyBcZ-viJFu6EF95RUPB3511j4QJxIROIj-27rkU8RY5EzIzaEFvW3-JpQ_TdWRetz4mlLrxTAhrhzANWCCEPTWR5ZOZpSpqi1KjdQx976DgTDbbg)

Ik zou 2.54mm pitch screw terminals gebruiken
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-69529c5d69866.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-69529c5d69866.png)

Voor de beeldvorming, dan moet je zoiets als dit in elkaar solderen op die gaten print. Links plug je met kabels die lichtsluizen in, rechts sluit je leds op aan
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-69529db1e409e.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/afbeelding-69529db1e409e.png)

Mvg,

Bas

Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter J K op 29 December 2025, 16:23:44
We mogen er inderdaad van uit gaan, dat je de wijze van besturing, stoppen e.d. geheel naar eigen wensen hebt ingericht en getest. Dus terug naar de vraag. Ik heb hier een eenvoudig schema, gebaseerd op hoe ik het zelf doe, maar aangepast aan jouw situatie.

(https://210322.peterklaus.nl/BNLS-uploads/Bouw/schaduwstation/Schema%20voor%20Peter%20Spruit%20%5B6221%5D.png) (https://210322.peterklaus.nl/BNLS-uploads/Bouw/schaduwstation/Schema%20voor%20Peter%20Spruit%20%5B6221%5D.png)

Ik heb opstelspoor 1 als situatie genomen. Je kunt dit per opstelspoor kopiëren. Uitleg:
S = stopsectie
sensor A = detectie of een trein zich in de stopsectie bevindt
sensor B = detectie of die trein niet te ver is doorgeschoten (niet jouw vraag, maar ik zou dat voor de veiligheid wel doen. Je hebt er dadelijk immers geen zicht meer op en nu is dat gemakkelijk te realiseren.
A = arduino. Je kunt dit zien als een stekkerdoosje, waar de signalen van de sensor ingaan en de signalen voor de ledjes uitkomen. Ik kan je mijn programmaatje, aangepast voor jouw situatie, geven, zodat je niets hoeft te programmeren. (Wel solderen  ;))
1 = led op jouw schakelbord die bij spoor 1 hoort. Eronder staat een voorstel voor de informatie die je ermee kunt tonen; dat kun je naar eigen wens aanpassen.

NB de sensor die ik gebruik is HW-600, een infrarood reflectiessensor, maar elke sensor is in principe toepasbaar. Dus kijk vooral wat jou het meest aanspreekt. De voeding heb ik apart (5 V) met een leiding onder de baan, dus er loopt alleen de signaaldraad naar de arduino.
NB2 de ledjes die ik gebruik zijn zogenaamde neopixels, WS2812, die je in serie schakelt. Je hebt dus maar één draadje vanuit de arduino nodig, als je zoals bij de sensors de ledjes apart voedt (ook 5V).
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Te 2/2 op 29 December 2025, 16:59:50
Anders dan de vorige mensen betwijfel ik of TS alles al adequaat heeft getest, aangesloten. etc.
Dat komt door zijn beginzinnen. Die wekken de indruk dat hij in het overwegingsstadium zit. Hij wikt nog.

Dacht hierbij aan een lichtsluis. Zodra de trein stop op de voorziene stopsectie onderbreekt hij ook de lichtstraal. 
Indien dit gebeurt is het de bedoeling dat op een of andere manier manier een aantal leds rood oplichten om aan te geven dat het spoor bezet is.  Zodra de lichtsluis weer vrij komt dienen de leds dus uit te gaan.
Ik volg al een tijdje dit genoeglijk kabbelende beekje tussen vragensteller en reagenten. Ik begrijp eruit dat TS analoog rijdt, en een lichtsluis op het oog heeft die werkt op basis van lichtstraal doorbreking en niet op basis van lichtstraal reflexie.

Bij reflexie is er signaal zolang de trein de straal weerkaatst (trein zit in sluis).
Bij doorbreking is er signaal als de straal niet wordt doorbroken (geen trein in de sluis).
Meestal, want alles valt uiteindelijk ook anders te realiseren ...

Op een bepaald moment stelt Bert55 voor om reflexie lichtsluizen te gebruiken. Logisch, want die zijn bij Ali nog steeds het goedkoopst (Chinees aanbod gezien van 26 ct per stuk) . Die bevestig je onder de bielzen, tussen de rails. met in principe de werking: geen trein, geen weerkaatsing, geen signaal. M.a.w. lichtsluis bezet, dan is er signaal en gaan de leds branden, lichtsluis vrij, geen signaal, leds gaan uit.
Zoek even op TRCT5000 of zoiets en je vind bij Ali of in Eindhoven wel iets van je gading.
 
Niemand vraagt aan TS: waarom denk je aan een lichtsluis op basis van straaldoorbreking? Digitaal is die vraag irrelevant, analoog ligt dat anders. Wat wil je ermee, en hoe?
En hoe zit die lichtsluis in elkaar die jij kant en klaar of in onderdelen koopt?

Een voorbeeld:
zelfbouw lichtsluis met straaldoorbreking te vinden bij floodland (https://www.floodland.nl/aim/info_lichtsluis_1.htm), compleet met schema hoe die te bouwen. Hartstikke fijn natuurlijk, en met veel tevreden gebruikers, maar wel iets duurder dan (https://magicaminiatura.com/products/lichtsluis-met-relais-printplaat-voor-zelfbouw) de reflexie lichtsluizen bij Ali.
Analoog heb je bij deze lichtsluis een (monostabiel) relais nodig met zowel NO als NC aansluiting (als je het type transistor niet wijzigt). Want alleen dan heb je signaal als de trein in de sluis staat en geen signaal als de trein de sluis heeft verlaten.

Daarop moet je ook alert zijn als je een  modelbouwled lichtsluis (https://www.modelbouwled.nl/contents/nl/d1334_Mini-Lichtsluis.html) koopt. Het zelfde principe, maar geen relais.

Digitaal dondert dat niet en kun je het relais ook weg laten. Analoog maakt het juiste relais een wereld van verschil (tenzij je, afijn, technisch gaat doen).
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Klaas Zondervan op 29 December 2025, 17:19:23
Ik begrijp eruit dat TS analoog rijdt,
Dat begrijp je niet goed. Lees reactie #2
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Blausee-Mitholz op 29 December 2025, 17:47:12
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-1054-6952aec4b6fd3.gif) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-1054-6952aec4b6fd3.gif)

Dit is het schema van hier boven van Huib Maaskant.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-1055-6952af6c28479.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-1055-6952af6c28479.jpg)
 Dit is het schema uitgebreid met een afval vertraging. Met controle led niet vertraagd
Kun je gebruiken als je dat wenst.
Korte onderbrekingen worden genegeerd relais staat dan niet te klapperen.

Mvg Johan
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bask185 op 29 December 2025, 18:20:35
Als je tussen v0 en r1 een diode zet en dan van R1 een condensatortje naar gnd dan bereik je hetzelfde en heb je die hele 555 timer niet nodig ::). De condensator ontlaadt via r1 en houdt de transistor langer open. Mijn keerlus module gebruikt dat.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: bert55 op 29 December 2025, 18:25:25
Allemaal goed bedoeld maar te complex / onnodig gezien vraagstelling TS denk ik.

Het kan simpel, ir reflector van Ali, inbouwen tussen bielzen, ledje eraan met draad ertussen, klaar en goedkoop. Maar dat had ik al geschreven.
Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Peter Spruit op 31 December 2025, 15:39:09
Iedereen nog bedankt voor de vele reacties  (y)
Ik ga alles eens even rustig nalezen en even verder op een rijtje zetten hier en kijken hoever ik dan spring ermee  ;-)

Mvg
Peter

Titel: Re: lichtsluis een bezetmelding laten geven
Bericht door: Te 2/2 op 31 December 2025, 18:38:41
Lees reactie #2
Ik zie het (alsnog)  (y)