Google+
Doel:€250.00
Donaties:€34.30

Per saldo:€-215.70

Steun ons nu!

Laatst bijgewerkt
op 11-08-2018
Algemeen

De stichting

Recente berichten

Roco GeoLine bevalt niet. Alternatieven aanbevolen? door NS264
Vandaag om 21:18:42
19 Toen door Christoph
Vandaag om 21:16:48
BNLS Baanbreker - ProjeKct 083 tot 338 door 44
Vandaag om 21:15:24
BNLS-module: "Groeten uit Jottum" door Hendrik Jan
Vandaag om 20:57:08
Schragenhave (1:45) door Sven
Vandaag om 20:55:19
"Litter Bin" voor Brits spoor en Britse modelspoorprojecten door iarnrod
Vandaag om 20:42:11
Terug naar Toen, bij de VSM, gastlocs? door Matthijs vd Schoor
Vandaag om 20:31:14
Van Swarzach naar Swarzburg door nkob
Vandaag om 20:26:05
Onlangs gespot - gefotografeerd, de foto's door Floris
Vandaag om 20:11:52
Mijn eerste H0 modeltreinbaan in aanbouw door hannes62
Vandaag om 20:11:03
Toon hier je nieuwe (model) spooraanwinst(en)... door Rondje_HO
Vandaag om 20:09:11
Blauwe 1100 met A sein door Arnold van Heyst
Vandaag om 19:48:44
BNLS-Module: "L'Esimé" door Wim1969
Vandaag om 16:43:14
Westlandbaan door Calimero
Vandaag om 16:41:04
25 jaar geleden door martijn v m
Vandaag om 16:35:11
  

Auteur Topic: Reed relays (en Ali-lichtsluisjes)  (gelezen 6293 keer)

Te 2/2

  • Offline Offline
  • Berichten: 531
  • Metrop-Märklin
Reed relays (en Ali-lichtsluisjes)
« Gepost op: 04 mei 2018, 11:04:29 »
***edited: waarschuwing aan de lezer.
Dit draadje lijkt lukraak over van alles en nog wat te gaan.
Dat is niet zo: verschillende mensen tikken onderling verschillende onderwerpen af.
Die onderwerpen betreffen het gebruik van infrarood toepassingen op de treinbaan.

Het klinkt als het ei van Columbus voor de absolute beginner in de elektronica,
maar misschien wel een duur ei: een reed relay, aangesloen op een ali-lichtsluisje

Het reed-relais bestaat uit een reedcontact met daaromheen een spoeltje.

Die plaats je op de OUT (=uitgang) van het ali-lichtsluisje.
Als OUT signaal geeft, geleidt het spoeltje en trekt het reedcontact aan.
Het reedcontact werkt als vervangend relais met een eigen stroomkring,
en is "galvanisch" gescheiden van het lichtsluisje.
Je kunt er dus een potentiaal vrije schakeling mee maken.

Je hebt dus geen elektronische relais meer nodig en dat scheelt alvast €0,30 in de kosten als je uitgaat van de goedkoopste bij ali, of € 1,- als je koopt bij Reichelt.de, of €1,50 als je koopt bij Conrad.nl.

Dat elektronisch  relais is de duurste post in het geheel, want wat kost een NPN-transistor, een diode, en een weerstand e.d. nou helemaal? Peanuts. Die peanuts geven je wel soldeerwerk, en zijn volstrekt overbodig als je reed relays gebruikt.

Ik begon met de vragen:
Zijn er ook goedkopere reedrelays, b.v. bij ali?
Bestaan er ook NC-reedrelais (zgn. "openers")?

NO-reedrelais zijn bijna even duur als lichtsluisjes bij Ali
Er blijken (bij Reichelt) 3 soorten reed relays te koop: NO (zgn. sluiters), change-over (zgn. wisselaars) en bistabiele reed relays. Sluiters zijn het goedkoopst. NC komt daar niet voor, is welbeschouwd overbodig.

Dankzij de antwoorden kwam ik uit op schema's van lichtsluisjes met 1 of meer reed relais
(gebruiken op eigen risico, zolang niemand ze verbetert):

Legenda:
VCC =in(=+5 vDC aansluiting)
GND=ground(= 0vDC aansluiting)
Vo=OUT (=uitgang aansluiting)
rechthoek met schuine streep(=monostabiel relais symbool)=staat hier voor reedrelais






meerdere soorten ali-lichtsluisjes
Ali levert meerdere soorten lichtsluisjes.
Hans kwam aan met de TCRT5000.
Ik startte dit draadje met de sluis die Ben aanraadde.
Wat voor type aanduiding dat sluisje zou moeten hebben, geen idee, want de info van Ali gaat niet zover. Dus in dit draadje is dat sluisje "Ben's sluisje", om ergens naar te kunnen verwijzen. Alleen heeft Ben toevallig meerdere soorten sluisjes in gebruik. "Ben's sluisje" heeft een LM393 aan boord, dat is een chip met 2 low voltage comparators. En die zit daarop, omdat Ben's sluisje werkt met een fotodiode.

Iedere lichtsluis met een fotodiode moet ergens op de print een LM393 hebben.
Bij foto-transistors zitten die meestal al in de behuizing, maar niet altijd.
 
Lichtsluis TCRT5000 werkt niet met een fotodiode maar met een fototransistor zonder voltage comparators. Dus die LM393 moet ook op de print van de TCRT5000-lichtsluis zitten.
 
Op Ali-lichtsluisjes zitten zender (infrarood-led) en ontvanger (foto-diode), met allebei 2 pinnen (pootjes), voorgemonteerd. De allergoedkoopste fotodiodes hebben 2 pootjes, tsop-fototransistors hebben er meestal 3, en de IS471F-transistor heeft er vier. 
Of goedkoop ook kwalitatief minder is, is nog maar de vraag.

Er is verschil tussen een ontvanger-diode (2 pootjes) en een ontvanger-transistor (3 of 4 pootjes). Dat verschil zit in de inhoud van de ontvanger. Bij een transistor zitten de voltage comparators meestal in de transistor-behuizing. Bij diode-ontvangers niet, en daarom zitten de comparators erbuiten op de print. Dat valt af te leiden uit de application notes die vaak los van de datasheet te vinden zijn.

application notes en datasheets
In de ''application notes" van de Vishay TCRT5000 staat hoe je de TCRT5000 wel, en vooral hoe je 'm niet moet gebruiken. Maar er staan ook schakelingsvoorbeelden in en als je die zou nabouwen, dan heb je zoiets als het ali-lichtsluisje met de naam TCRT5000 zelf gebouwd.

Het nut van "application notes" (aantekeningen bij  toepassingen) wordt vaak onderschat, maar voor beginners zoals ik zijn ze van grote waarde. Ze leggen uit wat er fout kan gaan, en onder welke omstandigheden, en hoe je dat voorkomt.

Soms zitten de application notes in de datasheet, zoals bij de Vishay TSOP 4838 receiver.
En dan zie je b.v. zo'n plaatje:

En dat zegt dan meteen heel veel over de in de transistor ingebouwde elektronica en over het gebruik ervan, en ook daar kun je een reed relais op OUT zetten. Vishay raadt aan om tussen +5 vDC en GND een condenstor en weerstand te zetten, voor een storingsvrijer gebruik. Dat is typerend zo'n "application note" waar je wat aan hebt.

sluisje strict of vrij gebruiken
Op een ander forum kwam ik de tip tegen om zender en ontvanger eraf te knippen, en dan naast de rails te gebruiken, maar het fotovoorbeeld van Ben geeft aan dat dit niet persé zo hoeft.

Als je prefab Ali-sluisjes koopt, dan ben je geneigd ze net zo te gebruiken als ze geleverd worden. Als je ze zelf bouwt, dan blijken er legio verschillende fotodiodes en fototransistors te bestaan (met allerlei verschillende specs, waaronder zichthoek en golflengte), en legio zenders.

Bij een buurforum kwam ik de tip tegen om bij een ali-sluisje over 8 sporen een zwaardere zender in te zetten bij een en het zelfde sluisje.
Oftewel: nee, ook als je prefab een sluisje koopt, ben je niet noodzakelijk verplicht om de meegeleverde zender en ontvanger te gebruiken. Afknippen en vervangen kan soms ook zinvol zijn.

basisprincipes lichtsluizen
Er zijn twee gebruiksvormen van lichtsluizen:
straaldoorbreking (transmissie) en straalweerkaatsing (reflexie).
De hardware van beide Ali-lichtsluisjes is gelijk, op de gebruikte zender en ontvanger na.

"Ben's sluisje" heeft zender en ontvanger vlak naast elkaar staan.
Het TCRT5000 lichtsluisje heeft zender en ontvanger samen in een epoxy behuizing, en die behuizing staat bekend als TCRT5000.

Beide sluisjes zijn geënt op het principe van straalweerkaatsing. Weerkaatsing is sterk afhankelijk van het voorwerp dat het licht terug ketst. Bekend fenomeen is het wit verven van of aanbrengen van aluminiumfolie op de bodem van wagons en onderkanten van koppelingen om beter waargenomen te worden.
In dit draadje is een materiaal overzicht opgenomen, want aan reflexie zitten bepaalde nadelen. Niet alle kleuren en niet alle materialen wordt evengoed waargenomen. Er bestaat ook een oplossing voor het vermijden van de nadelen van reflexie, en dat is het gebruik van een LM567 (een toongenerator of oscillator).

Ben's sluisje maakt het mogelijk om de zender en/of ontvanger eraf te knippen en te verplaatsen of te vervangen. Als je zender en ontvanger tegenover elkaar plaatst, dan is sprake van het principe van straaldoorbreking, een andere gebruiksvorm dus, met een andere interpretatie van de waarneming.
« Laatst bewerkt op: 09 mei 2018, 11:19:20 door Te 2/2 »
Jan Willem

analoog hybride DC baan (2-rail+3-rail),
CH, peco, piko, roco, k-rail

gvandersel

  • HCC!m maar toch Selectrix (RMX)
  • Offline Offline
  • Berichten: 3137
  • Als het maar elektrisch is.
    • Homepage Gerard van der Sel
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #1 Gepost op: 04 mei 2018, 11:26:17 »
Een reedrelais van ALI. Ik zou de spoel eerst doormeten met een ohm meter om te kijken wat de stroom is. Deze is 5V, en ben op de zoektoch ook een 12V variant tegen gekomen. Verwacht dat het een NO relais is. Veel interessanter is kijken of er ook een twee spoelig relais bij Ali te vinden is.

Groet,

Gerard van der Sel.
Holzburg (IIIb/IVa) schaal N.
Kijk ook eens bij de bouw en lees de avonturen.

Te 2/2

  • Offline Offline
  • Berichten: 531
  • Metrop-Märklin
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #2 Gepost op: 04 mei 2018, 13:05:58 »
De prijs is al stukken beter voor bij een lichtsluisje van $0,40.  (y)
(waarom ik de prijzen altijd in US$ krijg, is me een raadsel)
Jan Willem

analoog hybride DC baan (2-rail+3-rail),
CH, peco, piko, roco, k-rail

Silvolde

  • Offline Offline
  • Berichten: 938
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #3 Gepost op: 04 mei 2018, 14:46:13 »
(waarom ik de prijzen altijd in US$ krijg, is me een raadsel)

De valuta kun je rechtsboven instellen.

Rob

Te 2/2

  • Offline Offline
  • Berichten: 531
  • Metrop-Märklin
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #4 Gepost op: 04 mei 2018, 17:08:37 »
Eric kwam in het vorige draadje met een ander reed relais aan, dat opent perspectieven.

Ook NO-relais. De reden waarom ik in NC of NO+NC reed relays geïnteresseerd ben, heeft te maken met analoog gebruik.

Veel lichtsluizen hebben een fototransistor die als volgt werkt:
Als er licht valt op de transistor (dus als er geen trein is) dan geleidt de fototransistor.
Als er geen licht op valt (dus als er wel een trein is), dan geleidt de fototransistor niet.

Digitaal is dat gemakkelijk op te vangen door de configuratie aan te passen in de software.
Analoog kan dat niet, en zul je b.v. ouderwets een DPDT-relais nemen.

Daarmee draai je de werking van de lichtsluis om:
rijdt er een trein dan is er signaal, zo niet, niet.
« Laatst bewerkt op: 05 mei 2018, 07:26:40 door Te 2/2 »
Jan Willem

analoog hybride DC baan (2-rail+3-rail),
CH, peco, piko, roco, k-rail

Klaas Zondervan

  • Offline Offline
  • Berichten: 15744
    • Pagina van klaas
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #5 Gepost op: 04 mei 2018, 17:15:42 »
Er bestaan reed relais met wisselcontact, deze b.v.
Niet erg goedkoop, maar met een beetje zoeken is er vast wel een goedkopere te vinden.
Take it slow, the pace is not what matters, it's the direction that you go. (J.R. Cash)

Te 2/2

  • Offline Offline
  • Berichten: 531
  • Metrop-Märklin
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #6 Gepost op: 04 mei 2018, 17:51:19 »
wisselcontact=SPST of SPST-NC?

Ik heb de datasheets doorgelezen bij Reichelt en er de wikipedia bij gebruikt, maar daar kom ik dus niet helemaal uit.
Citaat
Wisselschakelaar
Een wisselschakelaar heeft drie contacten (P, X en Y)
waarbij de verbinding PX of PY kan worden gemaakt.
Er kan een stroomkring mee worden geopend, terwijl gelijktijdig een andere wordt gesloten.

Ik had verwacht dat de datasheets daarvan een schemaatje zouden geven.

Bij Reichelt heb ik wel gezien dat ze 3 smaken reed relays aanbieden:
sluiters (NO), wisselaars (change over), en bistabiele sluiters.


« Laatst bewerkt op: 04 mei 2018, 17:57:42 door Te 2/2 »
Jan Willem

analoog hybride DC baan (2-rail+3-rail),
CH, peco, piko, roco, k-rail

Hans van de Burgt

  • BMB & EMV
  • Offline Offline
  • Berichten: 3686
    • Medway Valley Line
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #7 Gepost op: 04 mei 2018, 18:23:49 »


Toevallig vandaag geëxpermenteerd met een ir sensor TCRT5000 (digitaal en analoog). Werkt echt heel gemakkelijk en betrouwbaar.
O.a. verkrijgbaar bij AliExpress.

Gr, Hans
https://britsemodulebaan.wordpress.com/ (BMB-groep)
https://medwayvalleyline.wordpress.com/ (Wateringbury, Stoneham Lock en Beltring & Branbridges Halt)
http://www.eindhovenmodelbouw.nl/ (EMV)
https://maakonderwijs.wordpress.com (Techniek onderwijs)

EricZmS

  • Offline Offline
  • Berichten: 529
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #8 Gepost op: 04 mei 2018, 18:34:03 »
Hans,

Mag ik vragen hoe je hem analoog schakelt.
Met of zonder relais?
Heb je toevallig een fotootje hoe je dat hebt gedaan?
Aangesloten bedoel ik
Eric

ZmS staat voor mijn koffie, Zwart met Suiker.
3x links is ook rechtsaf

Klaas Zondervan

  • Offline Offline
  • Berichten: 15744
    • Pagina van klaas
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #9 Gepost op: 04 mei 2018, 19:32:08 »
wisselcontact=SPST of SPST-NC?
SPDT

Citaat
Ik had verwacht dat de datasheets daarvan een schemaatje zouden geven.
Terechte verwachting, en die schema's staan er dan ook. Bij Reichelt even doorklikken  naar Datenblätter&Downloads.
Schema 51 is van een relais met wisselcontact.
Take it slow, the pace is not what matters, it's the direction that you go. (J.R. Cash)

Te 2/2

  • Offline Offline
  • Berichten: 531
  • Metrop-Märklin
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #10 Gepost op: 04 mei 2018, 20:12:26 »
Schema 51 is van een relais met wisselcontact.
Ik zit in het leerproces (datasheets goed lezen), dus ik pak 'm er even bij:

Dus dat schema rechtsonder is het. Daar kan ik wel wat mee.
Jan Willem

analoog hybride DC baan (2-rail+3-rail),
CH, peco, piko, roco, k-rail

Voske

  • Online Online
  • Berichten: 35
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #11 Gepost op: 04 mei 2018, 21:31:33 »
beste
 Hans
die dingen heb ik ook geprobeerd maar zien sommige plastiek soorten niet, ik had ze tussen de rails gemonteerd voor licht schakelingen en tot mijn verbazing detecteerde ze geen plastiek op korte afstand
MVG
Pascal

Hans van de Burgt

  • BMB & EMV
  • Offline Offline
  • Berichten: 3686
    • Medway Valley Line
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #12 Gepost op: 04 mei 2018, 23:18:58 »
Mag ik vragen hoe je hem analoog schakelt.
Met of zonder relais?

@Eric,

Helaas ik gebruik hem digitaal. Was eigenlijk heel gemakkelijk.
Voeding aan de 5v en de sensor aan een van de poortjes van mijn Arloco.

Mocht je er niet uitkomen, stel je vraag dan even aan RudyB ... Een van de experts binnen de EMV.

Gr, Hans

p.s. ik begreep dat jij dit draadje gekaapt had.  :P
https://britsemodulebaan.wordpress.com/ (BMB-groep)
https://medwayvalleyline.wordpress.com/ (Wateringbury, Stoneham Lock en Beltring & Branbridges Halt)
http://www.eindhovenmodelbouw.nl/ (EMV)
https://maakonderwijs.wordpress.com (Techniek onderwijs)

EricZmS

  • Offline Offline
  • Berichten: 529
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #13 Gepost op: 05 mei 2018, 00:59:39 »
Dat begreep ik ook, was niet de bedoeling om het draadje te kapen, ik was in de veronderstelling dat mijn vraag een simpele oplossing zou hebben met 1 antwoord maar inmiddels weet ik beter.
Ondanks dat ben ik wel een stukje verder en ik denk dat ik maar eens wat bij onze chinese electronica grootgrutter ga bestellen en gewoon maar eens wat ga uitproberen, gezien de prijzen zal me dat de kop niet kosten.
Eric

ZmS staat voor mijn koffie, Zwart met Suiker.
3x links is ook rechtsaf

Te 2/2

  • Offline Offline
  • Berichten: 531
  • Metrop-Märklin
Re: Reed relays (en ali-lichtsluisjes)
« Reactie #14 Gepost op: 05 mei 2018, 07:15:26 »
Ik dacht te moeilijk, omdat ik vast zat in de oplossing van floodland.

Voske maakt duidelijk dat een NO-reed relay de simpelste en goedkoopste oplossing is om,
met een ali-lichtsluisje van pak 'm beet 35 ct, een werkend geheel te maken.

Simpeler kan niet. Als dat zo is, dan moet dit schema kloppen:


In plaats van moeilijk doen met een NC-reed relay of een wisselaar reed-relay,
neem je  gewoon 2 NO reed relays, twee sluiters dus, van 5 vDC,

eentje voor als de fototransistor niet geleidt,
en eentje voor als de fototransistor wel geleidt.

En dat kost je dan die ene reed relay extra om beide situaties af te dekken.
Dus pak 'm beet 30-40 ct. extra.

Of maak ik nu een denkfout?
« Laatst bewerkt op: 05 mei 2018, 09:51:04 door Te 2/2 »
Jan Willem

analoog hybride DC baan (2-rail+3-rail),
CH, peco, piko, roco, k-rail