Waarom noemt men schaal N: N spoor?

[ZwolsBas]

Heb ik me altijd afgevraagd

Als je aan iemand vraagt welke schaal rijdt u dan hoor je vaak Schaal H0 of N spoor
Waarom eigenlijk? waarom noemen we H0 zelden H0 spoor?

Iets uit het verleden 

[henk]

Is dat zo?
Feit is dat al die aanduidingen in eerste instantie over de spoorwijdte gingen met de aanduiding Spur zus en me zo. Normalisatie ging erover dat treinen van verschillende merken op dezelfde sporen konden rijden. N komt dacht ik ook van neun milimeter.

Romd het ontstaan van spoor/schaal n ontstond pas de gewoonte om de spoorwijdte te koppelen aan een exacte schaalverhouding.

[Klaas Zondervan]

Schaal N heet zo omdat de spoorwijdte bij normaalspoor 9 mm is. En het woord voor 9 begint in bijna alle talen met een N.

[Besselspoor]

In de jaren '60 werd ook wel de term K0 (kwart nul) gebruikt tot de norm werd vastgelegd. Spoor 0 was de referentie, dat is voor de oorlog ontstaan met spoor 1 en II als grotere alternatieven en vanaf de jaren '30 H0 als compact alternatief met de halve spoorbreedte van 0. Arnold Rapido was één van de pioniers in 9mm en heeft onder meer het patent van de universele N koppeling op z'n naam staan.

[Klaas Zondervan]

De term kwart nul heb ik nooit gehoord. Heb je daar een bron voor?

Ik weet niet of Arnold patent had op de koppeling. Maar als het zo was dan hebben ze dat snel opgegeven, om een wildgroei als bij H0 te voorkomen. In ieder geval zal dat patent intussen verlopen zijn.
In het begin waren de modellen van Arnold andersom gepoold. Toen er andere fabrikanten ook met N begonnen hielden die zich aan de Morpo normalisatie en is Arnold omgegaan.

[Rick]

N spoor is vloeiend uit te spreken in tegenstelling tot H0 spoor waar een klein hikje in zit. Als de vraag het woord schaal bevat is het logisch om daar ook mee te antwoorden. Overigens zou ik het woord schaal achterwege laten en antwoorden met simpel N.

[guest7823]

Arnold Rapido ....    .... heeft onder meer het patent van de universele N koppeling op z'n naam staan.

Maar dan wel, volgens mijn geheugen, de omgekeerde positionering t.o.v. de huidige standaard. 

En, oh ja: strikt genomen is/was het geen HO (Ha-Oh), maar h0 (half Nul)

[Besselspoor]

De term kwart nul heb ik nooit gehoord. Heb je daar een bron voor?

De kreet komt herhaaldelijk voor in mijn collectie antieke modelpoorboeken, van die heerlijk nostalgische met tips hoe  je M rails op spaanplaat monteert, groen gras maakt van geverfd zaagsel en alles lijmt met Klevon (Nederlandsch Fabricaat)   
Ik sluit overigens niet uit dat één van de jaren'60 auteurs het zelf bedacht heeft en de term door wat tijdgenoten is overgenomen tot het moment van beter weten.

[Klaas Zondervan]

En, oh ja: strikt genomen is/was het geen HO (Ha-Oh), maar h0 (half Nul)

Correctie: het is H0, met een hoofdletter H en een nul. Kijk maar in de Morop normen, daar wordt het consequent zo geschreven.

[GD]

Volgens een van mijn oude boeken is Arnold de "uitvinder" van spoor N. De Duitse Wikipedia bevestigt dit. De N staat voor neun millimeter, de spoorwijdte. In 1969 kennelijk eerst als Arnold Rapido 200 in de schaal 1:200 gepresenteerd en vanaf 1962 in de schaal 1:160. De koppeling is kennelijk door Morop in 1963 als standaard vastgelegd. Overigens is Japans N in de schaal 1:150 en Brits N in de schaal 1:148, maar rijdt alles op 9mm spoorwijdte.

Groet,
Gerard

[henk]

De kreet komt herhaaldelijk voor in mijn collectie antieke modelpoorboeken, van die heerlijk nostalgische met tips hoe  je M rails op spaanplaat monteert, groen gras maakt van geverfd zaagsel en alles lijmt met Klevon (Nederlandsch Fabricaat)   
Ik sluit overigens niet uit dat één van de jaren'60 auteurs het zelf bedacht heeft en de term door wat tijdgenoten is overgenomen tot het moment van beter weten.

Ik ben daar tamelijk zeker van, omdat het Engelse of Duitse equivalent (Viertel Null  ) al helemaal nergens is te vinden.

[Alewijn]

Met alle interessante weetjes over N is er nog geen antwoord op de vraag van bastaard.

Hij vraagt niet waar de naam N vandaan komt, maar waarom we over N-spoor spreken en over schaal h0.
De oorsprong daarvan weet ik ook niet, maar ik denk dat bij Fleischmann vandaan komt, zoals in een recente folder:
"Fleischmann bietet Start Sets im klassischen H0-Massstab 1:87 und in der platzsparenden kleinen Spur N im Massstab 1:160."

In een oude Roco-catalogus spreekt men van schaal h0 en schaal N. In de Trix-folder met de nieuwe modellen (tot voor kort altijd lelijk 'vertaald'met nieuwigheden) van 2015 wordt gesproken over spoor N en spoor H0. Vandaar mijn vermoeden dat het bij Fleischmann vandaan komt.

[henk]

Niet om het een of ander, maar mij is het nooit opgevallen dat we het altijd over n-spoor hebben. N-schaal of schaal n is ook vrij gebruikelijk in het Nederlands. In Duitsland is Spur normaler, ongeacht de schaal.

[Besselspoor]

Vandaar mijn vermoeden dat het bij Fleischmann vandaan komt.

Nee, Fleischmann was zeker niet de eerste in deze schaal. Toen zij in 1969 begonnen was N spoor al gestandaardiseerd  zoals we het nu kennen.

[Alewijn]

Ik bedoelde de term N-spoor.
Niet schaal/spoor N als zodanig.