1 januari 2007 - Op bezoek bij Manuel van der Wal

[Peter van der Leek]

Wij zijn uitgenodigd om te komen kijken op de open dag van dit project. Hier zijn wij direct op ingegaan, een dergelijke kans krijg je immers niet elke week voorgeschoteld. Dus hop, in de auto en richting Enschede. Na binnenkomst in de kelder van Pijp-lines viel ons direct de immense ruimte op. Hierin stond één lange baan opgesteld. Na het gebruikelijke rondje voorstellen werden wij verwelkomd door Manuel en Dennis - zo werd direct duidelijk dat dit het werk is van meerdere personen.
Manuel van der Wal is bezig station Broekheurne in model na te bouwen, Albert Platvoet doet dit met het grotere Enschede Zuid en Dennis Klootwijk en Chi-Kit Wan zijn net begonnen aan Enschede Noord. Manuel begon direct vol overgave te vertellen over wie nu precies waarmee bezig is, dat de bakken zijn opgebouwd volgens de FREMO-normen en hoe lang ze bezig zijn. Na het nuttigen van een bak koffie zijn wij begonnen met de observatie van dit spektakel.

Land: Nederland    
Schaal en systeem: H0 digitaal/analoog
Tijdperk: III & vroeg IV
Specialisatie: Treinen "pimpen" en baanbouw
Website: http://www.manuelspot.nl http://www.zuiderspoor.nl



Hier ziet u de baan van de bouwers. Linksvoor is Broekheurne gesitueerd, aan de rechterzijde Enschede Zuid en linksachter is het begin gemaakt met Enschede Noord. Direct valt op dat de bouw nog in de beginfase is. Grote kale stukken en blauwe Styrodurplaat "sieren" de grote baan. Men is echter al even bezig en er is dus reeds het een en ander gedaan, zodat er genoeg te zien is. De sightseeing betreft in dit kader de modulebakken waar de heren in de zomer van vorig jaar mee begonnen zijn.
In de periode van de open dag dat wij er rondliepen was het gezellig druk. Er waren continu minimaal tien mensen aanwezig. Vooral de volwassenen uit de omgeving begonnen direct van: "Kijk, daar loopt de Haaksbergerstraat", "Dat is de fabriek van Jannink" en dergelijke uitspattingen van geografisch-historische kennis. Een welbekend verschijnsel, dat bovendien aangeeft dat het historisch realisme voldoende correct is.

De baan




De baan bevindt zich nog in het prille begin van de opbouwfase. Alle bakken zijn gebouwd volgens het FREMO-principe. Het is dan ook de bedoeling dat in de toekomst met het gedeelte Broekheurne beurzen en FREMO-bijeenkomsten bezocht worden. Door te werken volgens deze normen zijn er wel wat beperkingen.
Zo worden de locomotieven wel digitaal aangestuurd, maar gaat de besturing via analoge schakelborden. Hiervoor is gekozen omdat er zodanig veel mensen op deze wijze werken dat het technisch zeer moeilijk is om een en ander in goede banen te leiden. Technisch worden de beide Enschedese gedeelten van deze baan ook uitgevoerd volgens de FREMO-maatstaven. Verder liggen onder elk gedeelte van de baan 1 of meerdere FREMO-boosters. Deze worden gevoed door ringkerntrafo's. Deze boosters worden gebruikt om voldoende digitale spanning op het spoor te houden en worden exclusief gemaakt én gebruikt voor en door leden van FREMO. Dit omdat boosters van de grote merken goed aan de prijs zijn en particuliere zelfbouw goedkoper kan zijn.
De wissels worden geschakeld door oude relais afkomstig van een PTT-centrale. Ik heb begrepen dat wanneer deze relais goed staan afgesteld dit formidabel werkt. Het afstellen is echter geen sinecure en is dan ook nog niet bij alle wissels uitgevoerd.
Verder ligt onder de baan een kabelgoot. Men heeft vooruitgedacht: op deze manier kunnen tijdens toekomstig transport de kabels niet worden beschadigd. Je kunt zeggen dat de onderzijde van de baan mooi strak afgewerkt is.
In Broekheurne is het railmateriaal van Roco, terwijl in Enschede Zuid en Enschede Noord spoor van Tillig verwerkt is, wat tot logisch gevolg heeft dat alle rails flexrails zijn. Ook de wissels zijn flexibel uitgevoerd. Manuel was op zich best bereid dit te demonstreren, maar had helaas geen losse wissel in de buurt liggen.





De bouwkunst
Albert Platvoet is de aangewezen man voor de gebouwen en maakt deze hoofdzakelijk van karton en papier. Voor de dakpannen worden (waar nodig) kunststof platen gebruikt. Verder zijn de muren gefotografeerd, op schaal afgedrukt en aangebracht. Wij kunnen oprecht zeggen dat dit een zeer geslaagde methode blijkt. Ook bij platte daken wordt zeer goed gelet op details. De banen dakleer zijn niet te lang en liggen met een goede overlap, de kantstukken zijn netjes op lengte. Net als in de werkelijkheid zit er in het dak een uitloop. Hier is overigens duidelijk het uitgangspunt "bouwen naar werkelijkheid".
Niet alleen de gebouwen zijn stuk voor stuk en met liefde voor detail vervaardigd. Zo willen wij wijzen op de bogen van de brug. Deze wordt vervaardigd van messing, waar alle klinknagels met de hand zijn ingedrukt. Eén van beide bogen is al geplaatst en geeft al een mooie impressie van wat komen gaat.
Doordat er realistisch gebouwd wordt is er een grote behoefte aan tekeningen en foto's. Ook hier zijn ze actief mee bezig. Er wordt bij bedrijven langs gegaan, er wordt aan mensen gevraagd of ze nog wat hebben en met open dagen zoals deze hopen ze altijd bezoekers te treffen met bruikbare foto's en tekeningen.





Hierboven zie je de foto van het stationskoffiehuis, één van de nieuwste gebouwen op de baan. Je ziet dat ook hier weer extreem precies wordt gewerkt. Netjes zwart achter de kilgoten, alsof er echt dakleer onder gebrand is. Ook de houten siergevel is zeer goed gemaakt. Ter illustratie hebben wij ook nog een foto gemaakt van dit gebouw in werkelijkheid. Alleen de veranda is verdwenen, de karakteristieke voorgevel is wel behouden (zie hieronder).
Aan de overzijde ligt de voormalige textielfabriek van Jannink, dit pand heeft heden ten dage een museale functie. In Enschede Zuid in onze hal heeft het echter nog zijn oorspronkelijke functie.
Tot een paar jaar geleden stond er ook nog de loods van Brandstoffenhandel Platvoet. Deze is in werkelijkheid verdwenen, maar hier op schaal wordt het volledig naar waarheid herbouwd. Doordat er nog geen dak op is geplaatst, kun je nu mooi de kapconstructie zien (zie de foto helemaal bovenaan). Verder is het fraai dat de blikken gevelbeplating niet geheel strak is. Persoonlijk heb ik geen foto's gezien van deze gevel, maar het is zeker niet onwaarschijnlijk dat dit in werkelijkheid ook het geval was.


Fabriek Jannink


Stationskoffiehuis

Opwaarderen modellen
Verder blijkt dat Manuel zeer bedreven is in het "pimpen" van modellen. In de vitrine heeft hij onder andere een Koploper staan in Olympische uitvoering. Dit moderne materieel zul je echter vergeefs op de baan zoeken. Hier rijdt namelijk een zeer grote variatie aan modellen uit het verleden. Zo rijdt er bijvoorbeeld een BR41 met meerdere rijtuigen uit Polen en Frankrijk.
Wij van "Op Bezoek Bij" kwalificeren dit uitje als een geslaagde middag.

Persoonlijke noot
Manuel geeft aan dat de baan behalve op open dagen ook te bezichtigen is op afspraak indien één van de bouwers aanwezig is. De baan bevindt zich in de kelder van "Pijp-lines" in Enschede. De open dag is zeer goed bevallen en zal zeker herhaald worden.

Was getekend op 01 januari 2007,

Harm van Goor (Auteur)
Robert Kroon (Fotograaf)