H0 is een soort Sm.

[Scratchbuilt]

Beetje vreemde titel, geef ik toe. Maar dekt de lading wel. Het zit zo: Het begon met een normaalspoorbackertje in schaal H0. Toen kwam er een postrijtuig van Stoomtrammaatschappij Oostelijk Groningen maar dan op normaalspoor. En toen klopten de verhoudingen niet meer en begon de zoektocht. Ik bedacht dat een overstap naar schaal Sm (1:64) logisch is want dan is H0 rails te gebruiken als meterspoor (of kaapspoor, wat u wilt).

En zo begon de zoektocht naar de juiste afmetingen van stoomtram materieel. Aan de hand van foto's geef ik u mijn overdenkingen:

Om te beginnen even een plaatje van oud H0 spul: ziet er bekend uit nietwaar?



Tweede plaatje is mijn zelfbouwbackertje op normaalspoor met mijn OG-postrijtuig omgespoord op normaalspoor. Ziet er ook nog best geloofwaardig uit.



Dan zetten we het postrijtuig achter een Hanomag-kit van J. Moors. Ziet er iets geloofwaardiger uit want de kit is afgeleid van een tramloc die ontworpen is voor normaalspoor en die ziet er iets ranker uit dan het Backer-hok wat ik zelf maakte.



Tot zover was het allemaal nog in H0. Dan nu de overstap naar Sm (1:64). Eerst even over mijn Backertje: Na het nodige speurwerk naar de afmetingen zoals ze reed bij OG en de omzetting naar de afmetingen voor Sm bleek dat mijn bouwsel eigenlijk voldeed aan de afmetingen van een smalspoorlocje voor Sm. Overigens is er het nodige te zeggen over de juiste afmetingen. Over de breedte en de hoogte zijn we het snel eens. Over de lengte van de bak is er onenigheid. Sommige bronnen komen op zo'n 50 mm baklengte terwijl anderen het houden op 62 tot zelfs wel dik 70 mm lengte. Uitgaande van een tekening van NVBS kom ik op 62 mm wat neerkomt op een baklengte van 4 meter in het echt. Echter is de maat van 4 meter precies de maat inclusief de buffers op (een kopie van) een originele tekening uit een bekend tramboek. Zou het zomaar zo kunnen zijn dat de NVBS tekening gebaseerd is op het verkeerde uitgangspunt namelijk de lengte inclusief buffers? Die conclusie laat ik graag aan u over, ik brand mijn vingers liever niet aan koud water.

Wat betreft het postrijtuig heb ik een schets gemaakt in de schaal Sm. Daar bovenop legde ik dan een oude Fleischmann Bierwagen op zijn kant. De overeenkomst was verbluffend. In 3D ziet het er dan zo uit: mijn Backertje die eigenlijk onbedoeld al 1:64 is en de bierkar die eigenlijk ook onbedoeld 1:64 trammaterieel blijkt te zijn:



Ok, mijn Backertje is voor Sm een paar mm te laag. De bierkar is eigenlijk 10 mm te kort, de hoogte is goed en de radstand is slechts 5 mm te lang. Maar in theorie zou ik de buffers van de wagon kunnen halen, overspuiten in grijs met zwarte biezen en klaar is mijn tram in 1:64.

Om mijn theorie kracht bij te zetten even een plaatje van de bierwagen achter de Hanomag van J.Moors: hoewel beide in 1:87 (volgens de producenten tenminste, dus beter gezegd 'bedoeld voor H0') zijn de verhoudingen dan, naar mijn idee, zoek.



De moraal van het verhaal is er eigenlijk niet of ik zou kunnen concluderen dat het eigenlijk allemaal niet heel veel uitmaakt. Want ook al is de bierwagen 1 cm te kort voor een postrijtuig in Sm vind ik het een prima afmeting voor een goederentramrijtuig. De radstand moet korter maar dat is geen moeilijk karwei. Ik vraag me waf at er gebeurd als ik een schets maak van een personentram-rijtuig in Sm en er een oud H0 rijtuig uit de rommeldoos op leg..........

groet, Albert