Luxemburg als trefpunt van veel spoorwegmaatschappijen

[Rob van Kooy]

Hallo,

Ons forum-medelid WWestley  woonachtig in het grensgebied van België en Luxemburg scheef in het draadje "line ups" van materieel, dat als hij écht veel variatie in treinen wilde ervaren dat je dan naar het station van de stad Luxemburg moet gaan. Dat klopt. Het is naar mijn weten het meest internationale station van de wereld!

Op dit moment zie je er bijna gedurende de hele dag (veelal tegelijkertijd)  het CFL-materieel maar ook Belgisch-, Frans- en Duits materieel in de gewone lijndienst  Er is een tijd geweest dat je zelfs ook Zwitsers (de RAe) Nederlands/Zwitsers (RAm) TEE-materieel voorbij zag komen en in de weekeinden zelfs Nederlands getrokken materieel van de Ardennen-expres.

Het internationale spoorwegknooppunt Luxemburg maakt echter wel zorgelijke tijden door, en de vraag is of Luxemburg langzamerhand niet buiten belangrijke internationale routes gaat vallen. De oorzaak van dat pessimistische perspectief is het gevolg van de aanleg van de Franse Oostelijke  Hogesnelheidslijn tussen de regio Parijs en  Straatsburg / Mannheim. Die Oostlijn loopt relatief dichtbij onderlangs het grondgebied van het Groothertogdom, maar niet over Luxemburgs territoir. Wel komt er een afslag op de Oostlijn, zodat Luxemburg op die manier een snelle verbinding met Parijs krijgt.  Over die Oostelijke lijn zal in de toekomst niet alleen het vervoer tussen Bazel-Straatsburg-Parijs, maar ook het vervoer tussen Mannheim en Stuttgart/Kehl/Straatsburg enerzijds  via de omleidingsroute nabij Parijs naar Londen en Brussel anderzijds worden geleid. In al die gevallen wordt het grondgebied van Luxemburg dus gemeden. En nu juist het vervoer tussen Bazel-Straatsburg-Luxemburg- Brussel -(Nederland) was zondermeer belangrijk voor de strategische positie van het knooppunt Luxemburg. De (Duitse) IC-verbinding tussen Luxemburg en Koblenz is inmiddels ook al verdwenen en vervangen door min of meer lokale treinen. Ook de lijn Luik-Luxemburg via Gouvy maakt bij herhaling moeilijke tijden door omdat de NMBS die internationale lijn het liefst tot een secundaire spoorverbinding voor lokaal vervoer zou willen reduceren.

Wel zijn bij de NMBS - véél te laat overigens - de ogen opengegaan voor de toekomstige positie van de Lijn Brussel-Luxemburg. Die wordt op Belgisch grondgebied nu een beetje opgekalefaterd door het bovenleidingssysteem tussen Namen en de grens met Luxemburg  (nabij Kleinbettingen) te vernieuwen en daarbij ook het bestaande voltage 3000V= te verhogen naar 25kV/16,7Hz. De hoop is daarbij gevestigd op een snellere verbinding tussen Brussel en Luxemburg, maar in feite zou die kronkelige lijn door de Ardennen voor grote delen daarvoor moeten worden rechtgetrokken, en daar ziet het niet naar uit.

Wat ook een groot probleem voor Luxemburg is geworden is dat het goederenvervoer van/naar Antwerpen vroeger via Rodange in het uiterste Zuiden van Luxemburg werd geleid waardoor de CFL met recht een deel van de vervoersprestatie kon opeisen, maar toen Frankrijk daarop een al opgebroken spoorverbinding tussen België en Frankrijk weer in volle luister te herstellen waardoor het goederenvervoer nét onder Luxemburg passeerde was die claim ook vervlogen. Overigens gaat vanwege de plaag van de vele werkonderbrekingen in Frankrijk steeds meer goederenvervoer per spoor tussen Antwerpen en de regio Bazel via Nederland en Duitsland, maar dat is een ander verhaal. 

Voor de modelbouwer is het voorbeeld Luxemburg uiteraard hoogst interessant vanwege de inmiddels aardig gegroeide veelheid van verkrijgbare modellen ook van de CFL  (met name H0) die vele perioden uit het verleden in de herinnering kunnen terugroepen. Ook hedendaags materieel is verkrijgbaar of  komt over niet al te lange tijd op de markt. Zo komt Piko met een Luxemburgse versie van het Franse Z2 treinstel, en ook de driedelige  "rubberen neus" van de NMBS is onlangs (opnieuw) door LSM aangekondigd.

Gegroet,

Rob van Kooy