Bouw een Bemo loc

[Silvolde]

"Bouw een Bemo loc"

Dit was de titel van een artikel dat ik een groot aantal jaren geleden voor een modelspoorblad geschreven heb.

Bemo is na het faillissement van Röwa (1975) door Harald Göbel als fabrikant van smalspoormaterieel op schaal h0e en h0m in 1976 op de markt gekomen. Harald Göbel was destijds als constructeur actief bij Röwa.  De eerste modellen waren smalspoormodellen naar Duits (Baden-Wurttemberg) voorbeeld. Wat destijds al opviel was de hoge detailleringgraad en de perfecte afwerking van de modellen. Op Ochsenhausen-Warthausen, de laatste smalspoorbaan (75 cm) van de DB op het vasteland, was op dat moment nog goederenverkeer. Als tractie fungeerde de 251 (V51) dieselloc. Tijdens een vakantie mocht ik van de dienstdoende stationschef de loc betreden en heb natuurlijk 'als machinist' een blik vanuit de cabine op het spoor gericht. (foto's volgen).
Bemo vulde een leemte in het modelspoor aanbod. Er was naast M+F nog geen enkele aanbieder van (West-)Duits smalspoor. Vrij snel na de introductie op de modelspoor markt begon Bemo zich op het Zwitserse smalspoor - voornamelijk Rhätische Bahn - te richten.

Na de introductie van modellen van de V51 en V52 diesellocs - 3 stuks V51 voor 75 cm (h0e) en 2 stuks V52 voor meterspoor (h0m), allen door Gmeinder in Mosbach gebouwd -  volgde in 1977 een bouwpakket van de 3-assige h0e smalspoor stoomloc SWEG 24. Het origineel is in 1929 door Henschel aan de Jagsttalbahn geleverd en heeft tot 1965 dienst gedaan. Nu staat de loc als statisch object in Krautheim opgesteld.
Het model bestaat uit een geëtst onderstel met een opbouw uit witmetaal. De aandrijving werd door een 5-polige motor op alle assen verzorgd. De assen met tandwielen waren net zoals bij Röwa uit messing gefreesd; de spaakwielen waren dezelfde die op de Spoor N Big Boy werden toegepast....
Vergeleken met de creaties van M+F (Merker und Fischer) waren de rijeigenschappen goed te noemen, tenminste als het frame goed gebouwd was. Daarin schuilt het verschil tussen falen en succes. In de afgelopen 40 (!) jaar heb ik diverse modellen uit bouwpakketten geassembleerd en daarbij de nodig ervaring opgedaan, iets wat niet uit een boek op een prospect geleerd kan worden. Zelfbouw kan zo mooi zijn om de nodige ervaring op te doen. Ook Bemo heeft hiervan geleerd omdat de daarna de 5-assers met een zinkspuitgietwerk frame werden uitgevoerd.

Waarom nu een bijdrage hier omtrent een model dat inmiddels uit het Bemo programma verdwenen is?
De reden hiervoor is dat ik uit de nalatenschap van mijn overleden hobbyvriend Han dit model via Ebay verkocht heb en het model ongelukkigerwijs bij de koper 'verongelukte'. In de geest van Han heb ik de reparatie op mij genomen. Han had destijds het model met secondelijm gemonteerd. Voorts had ik een aantal nog niet gebouwde smalspoor modellen in een partij op de kop getikt waaronder ook dit model. Daarnaast beschikte ik nog over de laatste versie die Bemo uitgebracht heeft waarbij de motor een vliegwiel kreeg. Al met al een reden om de modellen gedrieën op te bouwen.     
   
Na het verongelukte model in aceton weer in onderdelen te hebben verkregen heb ik alles zoveel mogelijk van lijmresten ontdaan. Mijn ultrasoon reiniger bewees hierbij goede diensten.
Nadat alle onderdelen weer schoon waren heb ik de frames gesoldeerd. door de assen met lagerbussen in het frame te monteren is een perfecte uitlijning gewaarborgd. Ik gebruikte hiervoor diverse soldeersamenstellingen om een getrapt temperatuur soldeertraject te realiseren. Solderen zowel met de vlam als de bout. Weerstand solderen kan ook  maar dat heb ik nu niet toegepast.

De witmetaal onderdelen zijn voornamelijk met 2-componenten lijm maar ook secondelijm gemonteerd. Na een rijtest kunnen de onderdelen naar de spuitafdeling gebracht worden. Eerst twee dunnen lagen primer en daarna een aantal lagen verf. Elke laag is enige tijd bij 65°C in de oven gedroogd. Gelukkig kreeg ik ik hierbij geen klachten van een huisgenoot....
Over verf is veel te zeggen. Op water- of oplosmiddelbasis; terpentine of spiritus of nitro. Of zoals bij Floquil met de verdunner Diosol op xyleenbasis. Floquil geeft perfecte resultaten, zeker met de flat finish maar Diosol is huid diffunderend en kankerverwekkend. Niet dat je na een spuitactie gelijk aan een chemokuur moet maar toch. Voorzorgsmaatregelen zijn absoluut noodzakelijk.

De bijbehorende transfers zijn eerst in lauw water van de drager ontdaan en daarna op het model aangebracht. Om ze zo onopvallend is een glad oppervlak (glans) en een weekmaker hulpvaardig om de film zo 'onzichtbaar' mogelijk over details zoals klinknagels aan te brengen. De zijdemat finish beschermt de opschriften en de verflaag. Vanzelfsprekend moet bij het toepassen van verschillende verfsoorten de combinatie eerst uitgetest worden.
Nadat alles naar tevredenheid in kleur gezet is volgt de eindassemblage.

Bijgaand sluit ik enige plaatjes van de eerste twee modellen bij. Het derde en laatste model wordt "special". Naast de aansturing van de zandleidingen wil ik LED verlichting inbouwen wat inhoudt dat er in een 1 mm messing gietwerkstaafje van de lantaarn een  0,6 mm gat geboord zal moeten worden...het blijft een uitdaging nietwaar. Ook zal de uiteindelijke constructie hierbij aangepast moeten worden.











(wordt vervolgd)

Rob