Stoomlocomotieven van de Staatsmijnen

[Eelco Storm]

In 2023 verscheen bij Rob Kappert Uitgeefbemiddeling het boek "Spoorwegbedrijf van de Staatsmijnen in Limburg, Stoomlocomotieven". Een lijvig, 255 pagina's tellend naslagwerk over alle stoomlocomotieven die tussen 1908 en 1961 bij de Staatsmijnen hebben dienst gedaan.

De auteur, dr. G.L. Schut, was van 1970 tot 1975 werkzaam voor het Spoorweg- en Expeditiebedrijf der Staatsmijnen in Limburg. Daar was hij projectleider inventyarisatie rollend materieel, en had zo toegang tot alle relevante archieven. Daarnaast had hij ook goede contacten met oud-personeel, die hem gevraagd en ongevraagd allerhande info konden toestoppen.

Alle 70 locomotieven worden per deelserie beschreven, voorzien van een globale tekening. Het boek begint bij de eerste loc, een B locje van Orenstein en Koppel, de SM 1, en eindigt bij de SM7 die in 1948 werd geleverd door Werkspoor. Dat klinkt raar, maar klopt wel.

Na de behandeling van de eigen locs van de Staatsmijnen, wordt kort stilgestaan bij een mogelijke reactivering  van de stoomtractie ten tijde van de oliecrisis in 1973, waarbij de aanschaf of huur werd overwogen van Duitse Br 50 locs.

Daarna komen andere locs voor het voetlicht die bij de Staatsmijnen hebben gereden, maar niet in eigendom van de Staatsmijnen waren. Onder andere locs van NS, USATC en WD worden hier besproken. Tot slot komen de diverse tractieterreinen, loodsen en kolenparken voorbij. Het boek sluit af met de technische gegevens per locomotief.

Dan komen we op wat eigenlijk het grote minpunt van dit boek is. De kwaliteit van de foto's. Heel veel foto's in het boek zijn wazig of korrelig. Ik denk dat beter scanwerk veel van deze problemen had kunnen oplossen. Toegegeven, sommige van de originele oude foto's zullen niet meer in perfecte staat zijn geweest, maar ook foto's uit het archief van de NVBS, die doorgaans toch in een goede resolutie zijn gescand, vallen op door de korreligheid.

Ondanks dit minpunt, toch een absolute aanrader. Het laat een relatief onbekend spoorwegbedrijf zien, dat een enorme diversiteit aan stoomlocs heeft gekend. Soms tweedehandsjes van de NS, soms een kopie van NS locs, en soms geheel eigen ontwerpen specifiek voor het werk  bij de Staatsmijnen.

De auteur heeft ook een boek over de diesellocomotieven van de Staatsmijnen verzorgd. Het wachten is nu op een boek dat de stoomlocs bij de andere mijnen in Limburg beschrijft.

Het boek kost 37,50 bij de Spoorwegboekhandel en 44,45 bij Bol.