BeneluxSpoor.net forum
Wat zijn we aan het bouwen? => Trams en smalspoor => Topic gestart door: Huibert op 12 January 2026, 23:46:20
-
Moin allen,
Ik ben mijn plannen voor een nieuwe trambaan aan het overdenken. Van mijn trambaantje op Heen, En en Weer heb ik geleerd dat het straatfrunneken tussen de rails geen goede keuze is. Liever heb ik groefrails. De straat past beter en er is geen biel te zien.
Die groefrails werden vroeger door Swedtram gemaakt, maar dat merk is overleden, zo lijkt het.
Uiteraard kan ik voor de tramrailstraatblokken van Tillig gaan, maar da's takkeduur. En een vastgelegd systeem.
O, wacht, op een bekend forum lever djk een tip: Bus und Bahn und Mehr (https://www.bus-und-bahn-und-mehr.de/Artikelubersicht/Strassenbahngleise/strassenbahngleise.html) levert profielen ;D (y)
Maarrr.... ik wil ook de zelfbouw eens proberen. :angel:
Goed, lang verhaal kort: Wie heeft er tips hoe zelf groefrail te fabriceren?
Groef t,
Huibert
-
Kijk bij Don Sibley. Die soldeerde een nieuwzilveren strip en de rails op printplaatjes. Het is ook de moeite waard om door de pagina's heen te lopen. Daar staan meer foto's van het spoor en wissels.
https://www.009dutch.nl/archive/2023/album/2023nov-sibley%20collection/index_14.htm
Hier "Tramtrack": https://dtlw.sumupstore.com/seite/tramtrack . Dit spoor heeft wel een minimale diepte van 0,4mm, dus dat kan wel een probleem geven, vooral met oudere modellen.
En ik heb zelf nog contrarail, maar ik moet weer bij bestellen: https://tramfabriek.co.uk/acc/groefrail.html
-
Ha Sven, dank voor je links.
Ik heb ooit 9mm railstaaf gebruikt die ik gekanteld op de voet van de h0 rail soldeerde. Jouw oplossing lijkt daarop, maar simpeler. Wat een pré is, overigens.
Ik ga ook 's bij de 009 society rondgluren. 🙃
-
Je kunt hier eens kijken:
https://forum.modelspoormagazine.be/index.php/topic,22026.msg521740.html#msg521740
Groet,
Tjalling
-
In de praktijk werd ook wel eens een 2e rail gemonteerd als contrarail. Dat is misschien wat makkelijker te realiseren? En heel misschien past bv N spoor er wel tussen?
-
Ooit geprobeerd, maar ik kreeg het niet stabiel, en de kop vd rail is natuurlijk vrij grof.
-
Tjalling, het wordt me niet duidelijk hoe Floris de groeven maakt. Moet t nog maar s aandachtig doornemen.
-
Volgens mij met behulp van een freesmachine.
-
In styreen. Maar dan ben je er nog niet kwa contrarail, lijkt me.
-
Je hoeft niet per sé een metalen strip te nemen als contrarail. Ik ben aan het experimenteren met een 3D ontworpen en geprint stuk straat, inclusief de groefrails. Dit wordt dan met een basisstrip op de bielzen geplakt. Als ik dan nog de bielzen onzichtbaar wilt hebben, plak ik een 0,5 x 0,75 mm styreen strip in beide goten. De groefrail hoeft niet te glanzen, die wordt dan later met de straat en rails chocoladebruin gespoten. Het stukje dat je erboven ziet liggen komt op z'n kop over de bielzen te liggen, als basis voor het straatstuk.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Straatspoor-print-69666f2db23ad.webp) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Straatspoor-print-69666f2db23ad.webp)
-
Hoi Huibert,
Waarschijnlijk heb je mijn bevindingen al gelezen, maar zo niet, onder het kopje Groefrail in schaal 1:87 op: https://www.htm-modeltrambaan.nl/tafel-en-bouw/railbouw (https://www.htm-modeltrambaan.nl/tafel-en-bouw/railbouw)
Een stukje N-spoor tegen de rail solderen is mij alleen op rechte stukjes gelukt (2e foto). Als het jouw lukt om een N-spoor staafje verticaal te buigen voor de scherpe bogen is het een degelijke oplossing. Maar de groef is dan wel ondiep en lijkt daardoor breder.
Ik heb daarna met styreen profielen een groef nagebootst, maar toen werd de groef te smal en liepen de wielen in de scherpe bogen omhoog (3e foto).
Uiteindelijk heb ik gekozen om de bestrating door te trekken tot op 1,5 mm uit de rail (NEM110) en dat lijkt best aardig. De styreen stukjes op de 4e foto lopen niet door onder het "asfalt".
(Lijkt op de zo net geplaatste oplossing van Sven)
Ben benieuwd waar jij op uitkomt!
Met groet, Jan
-
Ik houd 1,2 mm aan tussen rail en contrarail, een geteste afstand volgens wijlen Rob Boeser.
-
Styreen..... ik twijfel. Jan, je rijdt meest met vier of meerassers ik eigenlijk alleen met tweeassers. Dan is een metalen contrarail of groefrail een extraatje in de stroomafname. Ook al is het maar een beetje. Als ik dat verkeerd zie, lees ik het graag!
Sven, dat geldt ook voor een geprinte straat tussen de rails. Plus dat dan alles op maat moet worden geprint.
Ik ben heel erg 'van de makkkelijke', dus kom ik eerder bij je strips uit dan bij een te printen oplossing.
Bij zo'n inlegstraat is het inderdaad oppassen dat je de biels niet blijft zien. Zeker in bogen. Styreen strips zijn immers recht..... hoe los je dat op?
Groet en allen dank vr het meedenken en aandragen!
Huibert
-
De wielen staan op de rails, niet geklemd tussen rail en contrarail. Als je wielen de contrarail zouden raken, heb je een probleem. Dan kun je niet door bochten rijden, tenzij je dan de afstand vergroot. Totaal onbetrouwbaar. Als je problemen hebt met stroomafname, is digitaal met powerpack/stayalive de oplossing.
Een styreenstrip van 0.5 x 0.75 is zo dun, die laat zich zeer makkelijk in een bocht leggen. Jij moet denk ik oppassen het niet perfect te willen hebben met een makkelijke en goedkope oplossing. Als die bestond, had je die hier al gezien. Dan zul je het moeten uitvinden. Als ik het zonder computerhulp moest doen, zou ik net als Don de rails en contrarailstrip solderen op stukjes printplaat. Dat is de mooiste en betrouwbaarste oplossing.
-
🙃 Klopt, Sven, dat is een fikse valkuil.
Dat met een betere stroomafname is mijn ervaring met de gekanteld gesoldeerde N-rail. De groef is dan breed genoeg om er niet uit te lopen, maar naar mijn idee hielp het wel.
Is het niet een nadeel van de styreen strips dat het aanbrengen van bestrating lastiger is?
Heb uit de voorgaande links iig geleerd dat ook al rij je met werkende bovenleiding, het verstandig is om ook de rails zo te kunnen schakelen dat een stoomtram geen stroomafnemer behoeft.
Dat gaat dus sowieso gebeuren.
De printplaat is overigens al besteld.....
-
Styreen..... ik twijfel. Jan, je rijdt meest met vier of meerassers ik eigenlijk alleen met tweeassers.
Styreen is buigzaam, maar niet stevig. Een mooie groef met een constante breedte is dan moeilijk. Daarom heb ik het uiteindelijk niet gebruikt, alleen voor een paar stukjes voor en na de verharding.
De groefbreedte in bogen is natuurlijk afhankelijk van de radstand (wielbasis), de wielflens en de boogstraal. Altijd vooraf uitproberen! Elke tram is weer anders.
Bij mij rijden de trams nu alleen met korte Halling draaistellen. Ik ben dan ook benieuwd of een tweeasser ook goed door mijn 25 cm boogstraal komt.
Succes, Jan!
-
De groef is dan breed genoeg om er niet uit te lopen, maar naar mijn idee hielp het wel.
Hoe bedoel je dat? Zolang de twee rails de juiste afstand tov elkaar hebben en de afstand van de contrarail voldoende is, ontspoort je tram niet.
Voor een toekomstige trambaan had ik ook bedacht om de rails schakelbaar te maken tussen stroom via de draad of alleen het spoor. Eigenlijk zou gewoon de bovenleiding niet werkend hoeven zijn en dat alles via het spoor gaat, maar het is wel erg leuk om stroom via de draad te hebben.
Als je een klein cirkelzaagmachientje (https://www.aliexpress.com/item/1005010750182488.html) hebt, kun je snel strookjes van de printplaat af snijden. Wel wat gereedschapjes maken om de printplaat langs de cirkelzaag te duwen, je vingers heb je later ook nog nodig.
-
Tjalling, het wordt me niet duidelijk hoe Floris de groeven maakt. Moet t nog maar s aandachtig doornemen.
Het basisidee is dat hij groeven in styreen platen heeft gefreesd, waar vervolgens de spoorstaaf in gelijmd is.
Voordeel lijkt mij dat je maatvoering heel strak kan zijn, nadeel is dat je de freesdelen moet tekenen op de computer, en moet (laten) frezen.
Op mijn eigen baantje heb ik af gezien van contra rail, en de straat van grote gaten vuller gemaakt. Dat gaat prima voor een asfaltweg, als je klinkers wil is dat niet zo handig.
Voor het rijden: zorg eerst dat de kale rail perfect rijdt, en ga daarna pas bestraten.
Groet,
Tjalling
-
Sven, ik doelde op de stroomafname.
Tjalling, het is me duidelijk nu.
Uiiteraard moet alles goed functioneren voor de afwerking.
Waarschijnlijk wordt de bestrating met redutex gelegd.
Groet
Huibert
-
Geen idee hoe het zit met de stroomafname van trams en dergelijke, maar om een constante groefbreedte te houden is dit idee van Marty (https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php/Straatspoor_in_model) goed werkend. Daar tegenaan zou je dan een stukje styreen kunnen zetten als groefrail.
En de bielzen zie je nauwelijks. Een kwestie van alles dezelfde kleur geven, dan valt het niet meer op.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-20251102-090638-696747095843b.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-20251102-090638-696747095843b.jpg)
Groet,
Michel
-
Het basisidee is dat hij groeven in styreen platen heeft gefreesd,
Groet,
Tjalling
Of je maakt gewoon een 3D tekening, kan je gebruiken voor Frezen en 3D printen.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Naamloos-6967548f76f46.png) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/Naamloos-6967548f76f46.png)
Groet,
Henk
-
Da's leuk, Michel, maar die gleuf is wel heel wijd. Vergelijk dat eens met tramspoor (zie plaatje onderaan). In een smalle gleuf is het zo goed als onmogelijk een strip er bij te lijmen. Dat zelfde geldt overigens om een losse rail in een lange gleuf te lijmen. Daar heb ik slechte ervaringen mee. Het is een ontzettend gepriegel, moeilijk om het recht te plaatsen, lijm hecht te snel of te langzaam en het is ontzettend kwetsbaar.
Ik heb nog een ander systeem gemaakt, waar de rails in een 3D print van een complete straat geschoven wordt. Maar ook daar heb je ontworpen stukken nodig voor elke beweging in het spoor. Huibert heeft laten blijken te zoeken naar een meer flexibel systeem, dus dat valt ook af.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-6111-69675b8042793.webp) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2026/IMG-6111-69675b8042793.webp)
-
Het blijft ingewikkeld om in H0 groefrail te realiseren die functioneel en foolproof is en tegelijkertijd realistisch. De groef wordt al snel zo breed dat er een karrewiel in kan verdwijnen en wat je nodig hebt is iets waar je precies met je fietswiel in kan omdenderen.
Daarom wil het eens in 0 proberen. Dan is er meer vrijheid om het nog aardig realistisch te krijgen. Ook qua flenzen. Bij een tram zie je die bijna niet en dan heb je in H0 al snel pizzasnijders.
-
Da's leuk, Michel, maar die gleuf is wel heel wijd. Vergelijk dat eens met tramspoor (zie plaatje onderaan).
Dat is natuurlijk ook afhankelijk van welke breedte je de losse strip in legt. En een te brede strip geeft dus juist ruimte voor het inplakken van een styreen strip. Dat is bij mij allemaal niet gebeurd, ik ben gewoon al blij als het allemaal functioneert. Daarnaast zie je bij het voorbeeld baantje (La Fabrique) daar eigenlijk maar weinig van, omdat je niet in de bak kunt gaan hangen.
Het was slechts bedoeld als illustratie en brainstormidee. Misschien brengt dit Huibert op een ander idee, hieraan gerelateerd.
Groet,
Michel
-
@Paul
Goedemorgen!
In een ver verleden was er een site met een Deense spoor 0 modelbouwer.
De beste man bouwde alles exact 1:45 fine scale, ook straat spoor.
Dat gaf het beste optische resultaat, simpelweg omdat de groef en de daar uit volgende breedte tussen de spoorstaven de realiteit weer gaf.
Alles wat je bouwt ter compensatie van de wielen zal afbreuk doen.
Denk niet dat het terug te vinden is, maar ik ga nog ff googlen op Erik/Danske/Fine Scale.
Groetjes,
Ries.
-
Die site ken ik Ries, heb hem uitgebreid bekeken. Man, wat maakte die Erik mooie dingen.
Volgens mij heeft hij een hersenbloeding gehad en daarna ging het niet meer. Tragisch….
edit: zijn naam is Erik Olsen, maar ik vind er online helemaal niets meer van terug :(
-
Hoi Paul,
Ja dat is hem, Erik Olsen…. Pluk de dag!
-
http://www.modelbaneteknik.dk/index-e.htm#
Gevonden!
-
Asjemenou! Hoe doe je dat Ries? Ik kreeg alleen maar totaal onbruikbare hits tot bokswedstrijden aan toe!
Ga deze even lokaal opslaan voordat het echt te laat is.
@Huibert, excuses voor dit off-topic onderonsje waar je voor je H0 plan natuurlijk niks aan hebt. Op deze site staan wel mooie dingen qua inspiratie ;)
mvg, Paul
-
Snufje adhd….en een beetje hulp van het Gauge 0 Guild…..
https://www.gaugeoguild.com/traders/traders_details.aspx?id=238
@ Huibert
Erik Olsen deed ook aan h0.
Wat ik wilde zeggen is, alleen finescale / proto komt zeker met straat spoor realistisch over.
Zie ook die mannen met spoor N proto, ziet er net ff wat mooier uit. Tis alleen ook aan mij net niet besteed die afmetingen met tienden van millimeters :'(
Succes verders met het vinden van de meest haalbare compromissen!
-
Wat al helpt is - met dank aan Marty’s adviezen- de onderliggende biels afdekken en de hele groef, ook de binnenkant van de spoorstaaf, zwart maken.
-
Daarom wil het eens in 0 proberen. Dan is er meer vrijheid om het nog aardig realistisch te krijgen. Ook qua flenzen. Bij een tram zie je die bijna niet en dan heb je in H0 al snel pizzasnijders.
De RP25 wielen die ik heb zien er echt niet uit als pizzasnijders, maar hebben mooie dunne flenzen. Moeilijk te meten, maar het ligt net onder 0.4mm.
-
Jaja schitterend… ik bedoel vooral dat je in 0 verder kan gaan qua dunne wielen en flenzen. En tramwielen in het zicht zoals bij PCC’s zijn nogal beeldbepalend
-
Moeilijk te meten, maar het ligt net onder 0.4mm.
?????? Is toch de doorsnede van het hele wiel - doorsnede loopvlak gedeeld door 2?
-
Ik laat het allemaal even bezinken, heren. Ik denk dat ik vooralsnog bij Sven's strips uit ga komen.
-
?????? Is toch de doorsnede van het hele wiel - doorsnede loopvlak gedeeld door 2?
Ik was duidelijk niet helemaal wakker. De flens bij mijn 8mm RP25 wielen is 0,67 mm, da's hoger dan het zo op het zicht lijkt. Wat overigens betekent dat als je de groefrail van Desktop Locomotive Works zou gebruiken, je op de flens rijdt. Die is namelijk maar 0.4 mm diep. Leuk systeem, maar ik had er al zo m'n twijfels bij of het wel diep genoeg was.
-
Sven; Dat desktop "systeem" en mijn ervaring ermee kun je terugvinden op mijn site onder: >> modelbouw; .>> tramrails; >> diverse. Ik heb alle vele systemen in de afgelopen 50 jaar voorbij zien komen.......................... gr. Paul
-
Bedankt, Paul, ik ga het checken. Hij is ook in Dresden volgende maand, dus ik ga daar ook even buurten.
-
Ik was duidelijk niet helemaal wakker. De flens bij mijn 8mm RP25 wielen is 0,67 mm, da's hoger dan het zo op het zicht lijkt. Wat overigens betekent dat als je de groefrail van Desktop Locomotive Works zou gebruiken, je op de flens rijdt. Die is namelijk maar 0.4 mm diep. Leuk systeem, maar ik had er al zo m'n twijfels bij of het wel diep genoeg was.
Proto87 wielen heb je nodig.
Die flenzen zijn laag genoeg.
Maar zie daar maar eens aan te komen.
Rp25 is zat leverbaar.
Die geëtsde rail is prachtig. Maar het weer het niet.
-
Kan op de site van Erik Olsen toch geen groefspoor vinden.
Mis ik iets?
-
Laat maar, eerst lezen 8)
Groet
Tjalling
-
Kan op de site van Erik Olsen toch geen groefspoor vinden.
Mis ik iets?
Er staat wel iets over. Met tekeningen van 1:1 doorsnedes, maar het is wel een zijspoortje op die site