BeneluxSpoor.net forum
Vraag en antwoord => Elektronica en analoog => Topic gestart door: Pauldg op 20 December 2025, 12:21:53
-
Ik kwam iets bizars tegen in een oude Radio Bulletin uit 1963 (!). Iemand stelt daar een schakeling voor om 20 treinen onafhankelijk van elkaar te laten rijden door middel van het genereren van hf spanningen tussen de 10 en 80 khz. In de loc zit een soort 'decoder' die is afgeregeld op een specifieke frequentie. De grap is dat het een buizenschakeling is.
Althans, de generator, de decoder is uitgevoerd met antieke torren.
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-20251220-121729-694685e2e5410.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-20251220-121729-694685e2e5410.jpg)
Ik zou het bijna voor de grap nabouwen. Kan ik twee hobbies combineren ;D
-
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-20251220-121650-6946870d396cc.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-20251220-121650-6946870d396cc.jpg)
Ook te gebruiken als kachel
-
Erg grappig. Denk met weemoed terug aan de tijd dat ik de nodige buizen heb vervangen
-
Kachel valt nog wel mee, de voeding is al opgebouwd met germanium torren, de EL95 is een penthode ontwikkeld voor o.a. autoradio's, met een laag verbruik aan gloeistroom en ook de EEC85'n zijn niet echt stroomvreters te noemen.
Leuk Geweldig om dit artikel te lezen uit de maand waarin mijn moeder en ik zo ongeveer halverwege waren op de weg naar mijn geboorte.
Lang voordat mijn interesse in spoorwegen en radio zich ging ontwikkelen ;D
-
Ik moet het artikel nog goed lezen, maar de benaming Permaloog dekt niet de lading. Permaloog is een systeem om de verlichting van een trein ook bij stilstand re laten branden. In het artikel gaat het om een meertreinensysteem.
In de jaren '80 ben ik zelf ook bezig geweest met het ontwikkelen van zo'n systeem met meerdere frequenties. Maar dan met transistors. Buizen heb ik allang achter me gelaten, die zijn wat mij betreft outdated.
Mijn pogingen hebben overigens tot niets geleid, ik kreeg het niet werkend. En toen digitaal op de markt kwam was het helemaal klaar.
-
Ook te gebruiken als kachel
Of als sfeerverlichting? Ik had ooit één radiobuis die een soort meter was: hoe beter de zender was afgesteld, hoe kleiner het donkere gedeelte in het midden. Ik had er ook aansluitgegevens van en hem een keer aan de praat gekregen. Ik heb er nooit een toepassing bij kunnen bedenken en weet niet of ik ‘m bewaard heb.
Ik zie dat je een 180V gestabiliseerde voeding nodig hebt :).
-
Een variant van het kattenoog (https://www.google.com/search?newwindow=1&client=firefox-b-d&hs=Co0o&sca_esv=0f93a91dde52a008&udm=2&fbs=AIIjpHzcQFzvFAmpsOtHJAB0hVABQOtvTsAd_XRyAAaNOChhe83sCcz-JUJ2aXoHYMRTcYCOgfk7OVHnZokQZmrAlLAv3WrxbTgOlje5tWrz9bFKhupXXqS4yjRoGwE2NKcv0b-gQxwbKugaP5H4HOn9P0wLQjH_AODTLdVoxWULyCT_14gscFRYrz8M1gmwmHpk34TuZhVLxNVoGZbtWt6VoD5uvt0TRg&q=kattenoog+radio&sa=X&ved=2ahUKEwiluoPFnMyRAxUn0gIHHUHIAOIQtKgLegQIFRAB&biw=1536&bih=703&dpr=1.25) Ferdinand, zie ook op de 5e foto hier (https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=87888.msg3222578550#msg3222578550) :)
-
Werken met verschillende frequenties en dan scheidingsfilters in de ontvangers was toen heel gebruikelijk bij RC-besturing. Later zijn er ook wel commerciële versies voor treinbesturing verschenen. De naam Salota staat me bij. Jouef Telecommande was er ook eentje. Allemaal met transistors en nooit met veel succes.
-
Ik heb ooit een Salota ontvanger in handen gehad. Was helemaal ingebed in een taaie rubberachtige coating. Ik was meer tijd kwijt aan het verwijderen van de coating dan aan het uitpluizen van de schakeling.
-
Permaloog dekt inderdaad de lading niet. Bedacht ik mij te laat. Hoe dan ook is het interessant dat ze hier al in 1963 mee bezig waren
En 180 volt voeding klopt. Buizen werken op hoge spanning :D
-
Kachel valt nog wel mee, de voeding is al opgebouwd met germanium torren, de EL95 is een penthode ontwikkeld voor o.a. autoradio's, met een laag verbruik aan gloeistroom en ook de EEC85'n zijn niet echt stroomvreters te noemen.
Leuk Geweldig om dit artikel te lezen uit de maand waarin mijn moeder en ik zo ongeveer halverwege waren op de weg naar mijn geboorte.
Lang voordat mijn interesse in spoorwegen en radio zich ging ontwikkelen ;D
Klopt. Gelukkig geen EL34 oid als eindpenthode
-
Kleine 10W alleen om ze warm te houden bij die EL34 ;D
De EEC85 is met een kleine 4W tevreden.
Het principe van de schakeling is wel aardig te vergelijken met het multiplexen van meerdere telefoongesprekken op een analoge telefoonlijn.
-
Ik heb niet zelf een schakeling ontworpen ,maar wel na geboouwd ,met torren allemaal uit een Duits boekje ,de naam van de schrijver weet ik niet meer ,ergens ij de jaren 70. Ik had een paar zelfbouw schaal 0 loks met een ruitenwissermotor. Het werkte met maximaal een stuk of 8 kanalen. Ik heb er twee of drie laten rijden met die toongesturing.
Er zat een grote potkern in die een zekere zelfinduktie had ,en samen met een C de ontvangsfreq. bepaalde . ik geloof dar er problemen waren met de selectiviteit waardoor een lok van een naburig kanaal ook lanzaam mee ging rijden .
Het werkte ongeveer wel ,maar verder bven ik niet gekomen .
Later heb ik een modernere methode gevolgd met een Commodore 64 volgens plannen van Bruce Chub ui tte Model Railroader (Command Control), in de jaren 80 ,maar dat werkte met secties toewijzen aan een rijdende trein , een heel ander principe van besturing.
In mijn latere H0 baan heb ik Koploper gehad ,en nu rij ik weer analoog in Schaal 0. ;)
Peter
-
Dit boekje?
(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-0199-6947028df14ee.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/IMG-0199-6947028df14ee.jpg)
Was altijd al benieuwd of iemand het werkend heeft gekregen. :)
-
Dat boekje heb ik ook. Heb het indertijd uitvoerig bestudeerd maar er waren wat aspecten aan het ontwerp waar ik het niet mee eens was. Omdat het al 40 jaar geleden is weet ik niet meer wat mijn bezwaren waren en ik ga dat ook niet meer uitzoeken. Maar het boekje was wel de inspiratie om een eigen systeem te ontwerpen, wat dus ook niet gelukt is.
-
Een variant van het kattenoog (https://www.google.com/search?q=kattenoog+radio)
Precies zo een als het eerste zoekresultaat (https://share.google/Utuw8QnWwgbRdrReT)!
-
Duidelijk, die zitten meestal horizontaal in het toestel.
-
Klaas, ik ben destijds - ik schat ruim 50 jaar geleden - met iemand in contact geweest die het werkend had en ook bij mijn h0 modellen in te bouwen. Ik moet de gegevens nog ergens hebben.
-
Buizen gebruik ik overigens in mijn audio installatie.
Rob
-
Goede keuze Rob, transistoren komen nog steeds niet eens in de buurt van de lineariteit en dynamiek van buizen.
Ook de speciale 'FET-tubes' niet ...
-
Over buizen heb ik zo mijn gedachten. Die zijn om elektriciteitsdraden door te trekken of voor water. 8)
-
Haha Klaas , dat is ook de meeste toegepaste.
Maar buizenversterkers en zo worden nog steeds nieuw verkocht, ook bouwpakketten bij bv tante Ali voor weinig €.
In mijn jonge jaren had ik regelmatig gevalletje planten water geven op de TV, drupje water er naast, buis met witte pet.
Dat waren reparaties van minuten werk. Paar centen verdiend als jongetje.
-
Mooie terminologie: buis met witte pet.
Bij TNO in Utrecht hadden we een buizentester.
-
Als de kop wit is uitgeslagen dan heb je geen tester nodig. Dan is het vacuüm verdwenen
-
Over buizen heb ik zo mijn gedachten. Die zijn om elektriciteitsdraden door te trekken of voor water. 8)
Klaas jij hebt duidelijk geen boodschap aan de charme van ouderwetse electronenbuizen (of lampen). Te jong waarschijnlijk om het actief te hebben meegemaakt en te oud om het retro karakter te waarderen :). Geeft niet. Ik maak mijn audioversterkers met deze dingen. Niet omdat het nou het walhalla is of je niet met halfgeleiders hetzelfde resultaat kan bereiken. Het is wel zo dat je met een veel simpeler circuit dan het gemiddelde solid state ontwerp ontzettend goede resultaten kan bereiken en ik vind het gewoon leuk om te doen. Net als treinen. Typisch een hobby overweging dus.
Ik bewaar dit ontwerp even voor wanneer ik 3 maanden ingesneeuwd ben of zo. Er ligt genoeg op de plank om af te maken of aan te beginnen :) Ik was vooral verrast over dat ze 62 jaar geleden al met onafhankelijke besturing bezig waren en een proof of concept hadden gebouwd.
-
Ik weet niet hoe jong jij bent maar Klaas ik zeker oud genoeg om het buizentijdperk meegemaakt te hebben. 78 zag ik, 8 jaar meer dan ik. En ik zat er toen middenin.
-
Ik schat bij Klaas ook zoiets, maar ik kan mij voorstellen dat het bij zijn opleiding al werd uitgefaseerd en hij steeds is meegelift op de halfgeleider ontwikkeling. Natuurlijk stonden er overal nog genoeg buizenradio's en zeker nog televisies, maar de nieuwe aanwas kwam niet meer. Ik heb wat oude jaargangen Radio Bulletin en daar zit de kanteling rond 1970. Daar stelt de redactie dat er waarschijnlijk niet meer zoveel buizen ontwerpen zouden komen simpelweg omdat bij de radiowinkels dedicated onderdelen als uitgangstrafo's en spoelblokken niet meer nieuw te krijgen waren. Ik ben zelf 52 en opgegroeid met de bruine platte Philips receivers ed. Ik heb het later ontdekt :)
-
Ik heb wat oude jaargangen Radio Bulletin en daar zit de kanteling rond 1970.
Paul, mijn leeftijd staat gewoon openbaar in mijn profiel. 1970 is het jaar waarin ik afstudeerde aan de HTS. Onze elektronicaleraar was een gepensioneerde PTT'er. Die heeft ons nog uitgebreid doorgezaagd over triodes, tetrodes en pentodes.Op onze vraag of hij ook iets over transistors wilde vertellen zei hij alleen maar dat die geen grote toekomst hadden. Volgens mij was het een afweer omdat hij er zelf niks van wist.
Ik heb zelf nog wel met buizen gewerkt. Vier versterkers gebouwd, waarvan één een stero was, dus die telt dubbel. En ook nog een doka-timer met een triode. Maar daarna heb ik de Sicilion versterker gebouwd die beschreven werd in Radio Bulletin. Helemaal met transistors. Daarna geen elektronenbuis meer aangeraakt.
Zoals je zelf stelt, mensen die nog versterkers bouwen met buizen doen dat vooral uit nostalgie. Sommigen stellen dat die beter klinken dan versterkers met transistors, maar ik durf rustig te stellen dat dat niet waar is. Het is een gevoel, geen feit.
-
Precies, pure nostalgie en daar is niets mis mee. En net als bij wijn zit het gevoel van beter vooral tussen de oren. Ik bouw niet voor beter, maar gewoon dat het ontwerp werkt en natuurlijk voor de trots van naar je eigen gebouwde apparaat luisteren. :)
-
In ongeveer 1958 bouwde ik de Pupil-radio met koptelefoon van Maxwell. Er zat een DL92 in.
Een paar jaar later werd die omgebouwd naar de Padvinder met een luidspreker. Er zaten een DF91 en de DL92 in.
Een paar jaar daarna heb ik een U-buizen-radio voorzien van een katoog met een UMxx.
-
Beetje Off-topic, ;)
Na mijn ervaringen als radio monteur in militaire diens ben ik in 62 begonnen met een Pionier bouwdoos met transistors. dat verder door liep met een Pionier Senior bouw doos met torren.
Enkele jaren later een stereo ontvanger met buizen (Toch weer buizen) en later zelfs een Amateur radio ontvanger 2010 van Philips gebouwd ,die wat oscillatie verschijselen had in de midden frequent. Later een dump BX925 communicatie ontvanger gekocht bij Dikke Gerrit ,Radio Twenthe.
Nu maar weer On -opic ;)
Peter
-
Grappig, die Philips serie van de Pionier Junior en Senior ( met buizen ) heb ik ook gebouwd; de boekjes heb ik zelfs nog....
Ik was toen een jaar of 14 en werd altijd wat vreemd aangekeken bij Stuut en Bruin als ik als snotjongen tussen al die grote kerels
weer eens onderdelen kwam kopen..... : ::)
Uiteindelijk ben ik met die hobby niet verder gegaan en is het bij treinen gebleven.... :)
-
die wat oscillatie verschijselen had in de midden frequent.
"Oscillatoren oscilleren soms, versterkers vrijwel altijd." Radioamateur wijsheid gebaseerd op ervaring en de wetten van Murphy ;D
-
Ja ,je hebt gelijk, Eric , dat was i.d.d. een zendamateur uitdrukking. :D ;)
Peter ,kwam ook wel eens bij Stuut en Bruin...
-
Ik heb vroeger ook modeltreinen toonfrequent laten rijden volgens een duits boekje van de auteur Knobloch.
Die treinen reden behoorlijk goed onafhankelijk van elkaar, elke lokontvanger was wel voorzien van een behoorlijke grote ferriet kern.
Maar als ik met die treinen 's avonds toonfrequent aan het rijden was, konden mijn vrouw en de buren helaas geen TV kijken, vanwege de grote strepen die toen in het TV-beeld zichtbaar werden.
Maar overdag was het een prima rijdend systeem.
-
vanwege de grote strepen die toen in het TV-beeld zichtbaar werden
Dan trek ik al snel de conclusie dat er heel weinig tegen parasitaire producten (harmonischen etc.) werd gedaan in die schakeling(en) ...
Aan de ander kant, de elektromagnetische signalen, die weliswaar binnen het audiospectrum vielen, hadden natuurlijk de rails als groot antennesysteem om via de 'ether' de ontvanger- en detectorkringen van de TV's te bereiken.
-
Had je toch de treinenkamer moeten inpakken in aluminiumfolie ;D
-
Of de televisies, dat werd ook al eens aangeraden tegen detectie door de dienst omroepbijdragen, als was dat dan wel in de laatste week van maart ;D
-
Die ken ik ja, was een groot succes ;D
-
Toch leuk zo'n stukje buizen nostalgie aan het eind van het jaar. Het past goed in het moment net voor het draaien van de top 2000. Veel mensen betitelen de 'buizenbak' als een bootanker wat het qua gewicht best goed kan doen. Ook de bij oudere forumleden bekende brom waarbij het oplossen te vergelijken is met haperende wissels en zo (;D) was voor velen een no go. Menno van der Veen heeft zo'n 20 jaar geleden de buizentechniek nieuw leven in geblazen en ook uitgelegd waarom deze techniek een betere geluidsweergave geeft, natuurlijk afhankelijk van de bron en luidsprekers.
Allen alvast een fijne Kerst.
-
Misschien dat buizenversterkers geschikter zijn voor de Snob2000. :)
https://pinguinradio.com/snob (https://pinguinradio.com/snob)