BeneluxSpoor.net forum

Vraag en antwoord => Algemeen => Topic gestart door: Herb73 op 17 November 2025, 11:38:48

Titel: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Herb73 op 17 November 2025, 11:38:48
Weet iemand nou echt hoe het zit?


Als we de beestjes onder de grond even buiten beschouwing laten...

Een worm zit op het motor asje of op een cardan as en drijft een wormwiel aan in de tandwielkast met het draaistel eronder... of drijft het een tandwiel aan? Wormwiel en tandwiel zijn volgens mij identiek, aangezien ze "in elkaar moeten passen" - zijn daarmee de begrippen uitwisselbaar?

Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: stoombr38 op 17 November 2025, 11:49:54
Een wormwiel heeft altijd een schuine vertanding,
welke overeenkomt met de spoed van de worm.
Grt. Jo
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Klaas Zondervan op 17 November 2025, 12:35:56
Een wormwiel is een tandwiel, maar de tanden zijn speciaal gevormd om optimaal op de worm te passen.
Zoals  Jo al aangaf is de vertanding schuin. Bij grotere wormaandrijvingen zijn de tanden ook vaak hol om heter op de ronding van de worm te passen. Bij modeltreinen heb ik die holling nog nooit gezien. Bij deze kleine vermogens heeft dat ook weinig zin.
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Herb73 op 17 November 2025, 13:21:38
Op die manier... en de speciaal gevormde tanden van het wormwiel passen dus zowel op de worm als op een gewoon tandwiel met rechte vertanding?
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Pauldg op 17 November 2025, 13:26:24
Meestal is het wormwiel natuurlijk een dubbel tandwiel met een krans die past op de worm en een tweede krans met rechte vertanding voor naar de rest van de aandrijving.
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Klaas Zondervan op 17 November 2025, 14:25:43
ik vond nog een voorbeeld van een wormwiel met hol gefreesde tanden.
Dit is een Lemaco wisselmotor.

(https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/20251117-141644-691b22134ab2b.jpg) (https://images.beneluxspoor.net/bnls_2025/20251117-141644-691b22134ab2b.jpg)
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Bahn-AG op 17 November 2025, 15:20:36
Een wormwiel heeft altijd een schuine vertanding,
welke overeenkomt met de spoed van de worm.
Grt. Jo

Was het maar zo simpel. Een worm met een grote diameter heeft een andere hoek dan een kleine worm bij dezelfde spoed.

Bart
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: VictorPM op 17 November 2025, 18:41:41
Een worm met een grote diameter heeft een andere hoek dan een kleine worm bij dezelfde spoed.
Dan kan nog steeds gelden wat stoombr38 zegt  :)

Groet, Victor
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Bahn-AG op 17 November 2025, 23:17:04
Stoombr heeft het over de spoed, maar vernoemt nergens de diameter van de worm. De schuinte is van beide afhankelijk.
De afstand tussen de tanden wordt door de (al dan niet virtuele) spoed bepaald, niet de schuinte.

Bart
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: MOVisser op 18 November 2025, 13:48:29
Worm en wormwiel zijn speciaal bij elkaar passende onderdelen.
Het aanraakvlak van de worm tanden is (bijna) het zelfde als bij het wormwiel.
Vormen beide dus een speciale vertraging en geven de kracht mooi door.

Een worm en een tandwiel/tandwielen zijn uitwisselbaar.
Voordeel is een grote vrijheid in het maken van een vertraging.
Het aanraakvlak van de tanden is beperkt, bij grote krachten dus kans op grotere slijtage dan bij een wormwiel.

Ronald Visser
Titel: Re: worm en wormwiel - worm en tandwiel?
Bericht door: Herb73 op 18 November 2025, 15:15:16
Aandrijftechniek; het blijft me fascineren; en dan te bedenken dat het in de modeltrein meestal vele jaren meegaat met slechts een minimum aan onderhoud.